Mọi người cho em hỏi, em kinh doanh từ năm 2022 mà bây giờ mới khai thuế lần đầu tiên, thì em bị phạt thuế như thế nào vậy ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý về nghĩa vụ kê khai và nộp thuế

Theo Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 125/2020/NĐ-CP và Thông tư 105/2020/TT-BTC, mọi cá nhân, tổ chức kinh doanh phải kê khai, nộp thuế đúng hạn theo quy định. Với trường hợp Anh/Chị kinh doanh từ năm 2022 nhưng đến nay (tháng 10/2025) mới kê khai thuế lần đầu, đây được coi là hành vi chậm kê khai thuế hoặc không kê khai thuế, thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 13 và Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Các loại thuế liên quan có thể bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), hoặc thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu Anh/Chị là hộ kinh doanh.

Cụ thể, khoản 1 Điều 9 Luật Quản lý thuế 2019 yêu cầu kê khai thuế đúng hạn theo kỳ (tháng, quý hoặc năm, tùy phương pháp tính thuế). Việc không kê khai từ 2022 đến nay dẫn đến các vi phạm: chậm nộp tờ khai, chậm nộp tiền thuế, và có thể bị truy thu thuế kèm lãi chậm nộp. Quy định mới tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/6/2025) cũng nhấn mạnh việc xử lý vi phạm thuế phải được thực hiện minh bạch, với dữ liệu được đối chiếu qua hệ thống thuế điện tử (eTax).

2. Các hình thức xử phạt vi phạm về thuế

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, các hành vi vi phạm của Anh/Chị có thể bị xử lý như sau:

Chậm nộp tờ khai thuế

Theo Điều 13, mức phạt phụ thuộc vào thời gian chậm nộp:

• Chậm từ 1-30 ngày: Phạt 2-5 triệu đồng.
• Chậm từ 31-60 ngày: Phạt 5-8 triệu đồng.
• Chậm trên 90 ngày hoặc không nộp: Phạt 8-15 triệu đồng, tối đa 25 triệu đồng nếu cố tình trốn tránh. Vì Anh/Chị chậm kê khai từ 2022 (khoảng 3 năm), mức phạt có thể rơi vào khung cao nhất, tùy thuộc vào cơ quan thuế đánh giá hành vi.

Chậm nộp tiền thuế

Theo Điều 16, nếu có số thuế phải nộp, Anh/Chị sẽ bị tính lãi chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế còn nợ, tính từ ngày hết hạn nộp thuế (thường là ngày 20 hoặc 30 của tháng/quý tiếp theo). Ví dụ, nếu nợ 100 triệu đồng thuế GTGT từ năm 2022, lãi chậm nộp đến tháng 10/2025 (khoảng 1.095 ngày) sẽ là: 100 triệu × 0,03% × 1.095 ≈ 32,85 triệu đồng.

Truy thu thuế

Cơ quan thuế sẽ yêu cầu Anh/Chị nộp bổ sung toàn bộ số thuế chưa kê khai từ 2022 đến nay, dựa trên doanh thu thực tế. Nếu không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ, cơ quan thuế có thể áp dụng phương pháp ấn định thuế (theo khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2019), thường dựa trên doanh thu trung bình ngành hoặc khu vực.

Phạt hành chính khác

Nếu không xuất hóa đơn hoặc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, mức phạt có thể từ 4-50 triệu đồng (Điều 24, 25 Nghị định 125/2020/NĐ-CP). Trường hợp trốn thuế (cố ý không kê khai), phạt từ 1-3 lần số thuế trốn, kèm truy thu và lãi chậm nộp.

Tổng mức phạt có thể dao động từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng, tùy thuộc vào doanh thu, loại thuế, và mức độ hợp tác của Anh/Chị với cơ quan thuế.

3. Quy trình xử lý và giảm nhẹ vi phạm

Để xử lý tình trạng này, Anh/Chị cần thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Kê khai bổ sung thuế: Lập tờ khai thuế GTGT, TNDN hoặc TNCN (tùy loại hình kinh doanh) cho các kỳ từ 2022 đến nay. Sử dụng phần mềm eTax hoặc liên hệ công ty kế toán để hỗ trợ lập báo cáo chính xác. Nếu thiếu hóa đơn, cần giải trình nguồn doanh thu và chi phí.
• Bước 2: Nộp số thuế truy thu và lãi chậm nộp: Sau khi kê khai, cơ quan thuế sẽ xác định số thuế phải nộp và lãi chậm nộp. Anh/Chị cần nộp đầy đủ trước khi bị kiểm tra để được xem xét giảm phạt.
• Bước 3: Giải trình với cơ quan thuế: Nộp hồ sơ giải trình lý do chậm kê khai (ví dụ: thiếu hiểu biết pháp luật, khó khăn tài chính). Theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu có tình tiết giảm nhẹ (như tự nguyện khắc phục, lần đầu vi phạm), mức phạt có thể giảm 20-50%.
• Bước 4: Lưu trữ hồ sơ: Lưu giữ toàn bộ chứng từ, sổ sách từ 2022 đến nay (ít nhất 10 năm) để xuất trình khi cơ quan thuế kiểm tra.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!