Ai từng gặp chưa, khi nhập hàng từ Trung Quốc về kho ở Hà Nội, hải quan tính cả thuế nhập khẩu lẫn VAT, trong khi hàng bán lại trong nước đã phải nộp VAT lần nữa, như vậy có bị tính thuế 2 lần không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Thuế áp dụng khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam

Khi doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về kho tại Hà Nội, cơ quan hải quan sẽ áp dụng hai loại thuế chính: thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (VAT). Theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2005, thuế nhập khẩu được tính dựa trên biểu thuế ưu đãi theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 144/2024/NĐ-CP và Nghị định 199/2025/NĐ-CP). Đặc biệt, với hàng hóa từ Trung Quốc, doanh nghiệp có thể hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu đặc biệt theo Nghị định 153/2017/NĐ-CP về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt thực hiện Hiệp định ACFTA (ASEAN – Trung Quốc), với mức thuế có thể giảm xuống 0% đối với nhiều mặt hàng tùy theo cam kết giai đoạn.

Thuế VAT khi nhập khẩu được quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, với mức thuế hiện hành là 10% (hoặc 8% đối với một số hàng hóa theo quy định tạm thời). Cơ sở tính thuế VAT là tổng giá trị hàng hóa nhập khẩu (theo giá CIF) cộng với thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu áp dụng). Doanh nghiệp phải nộp VAT này tại cửa khẩu hải quan trước khi thông quan hàng hóa, và số tiền này được ghi nhận là VAT đầu vào để khấu trừ sau này.

Thuế áp dụng khi bán hàng hóa nội địa

Sau khi hàng hóa được nhập khẩu và lưu kho tại Hà Nội, khi doanh nghiệp bán ra thị trường nội địa, sẽ phát sinh nghĩa vụ nộp VAT đầu ra theo Luật Thuế giá trị gia tăng số 2024. Mức VAT đầu ra cũng là 10% (hoặc 8%) trên giá bán chưa bao gồm VAT. Tuy nhiên, doanh nghiệp được khấu trừ VAT đầu vào đã nộp khi nhập khẩu (bao gồm cả VAT tại hải quan) khỏi số VAT đầu ra phải nộp cho cơ quan thuế. Quy trình kê khai và khấu trừ này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 219/2013/TT-BTC, đảm bảo chỉ thu thuế trên phần giá trị gia tăng thực tế mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình kinh doanh nội địa.

Có bị đánh thuế hai lần không?

Việc nộp VAT khi nhập khẩu và khi bán nội địa không cấu thành đánh thuế hai lần, vì hệ thống thuế VAT tại Việt Nam hoạt động theo cơ chế khấu trừ theo chuỗi giá trị gia tăng. Cụ thể, VAT nộp tại hải quan là khoản đầu vào hợp pháp, được hoàn lại hoặc khấu trừ toàn bộ khi doanh nghiệp kê khai thuế hàng tháng/quý, miễn là có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và hàng hóa được sử dụng cho sản xuất kinh doanh chịu thuế VAT. Nếu không khấu trừ được (ví dụ do hàng hóa không bán được), doanh nghiệp có quyền yêu cầu hoàn thuế theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019.

Lưu ý rằng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Trung Quốc (như Hiệp định tránh đánh thuế hai lần về thuế thu nhập giữa hai nước, ký năm 1995 và sửa đổi) chủ yếu áp dụng cho thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc cá nhân, không trực tiếp điều chỉnh VAT – vốn là loại thuế gián thu nội địa. Do đó, không có cơ chế tránh thuế hai lần riêng cho VAT trong trường hợp này, nhưng cơ chế khấu trừ nội địa đã đảm bảo tính công bằng và tránh gánh nặng kép.

Việc tuân thủ đúng quy định thuế giúp doanh nghiệp tránh phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế trốn (theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP), đồng thời tối ưu hóa dòng tiền qua khấu trừ VAT. Đồng thời, áp dụng đúng ưu đãi ACFTA có thể giảm đáng kể chi phí nhập khẩu, nâng cao lợi thế cạnh tranh. Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ Công Ty Luật ACC.