Anh chị cho em hỏi, khi bị cơ quan thuế kiểm tra đột xuất mà doanh nghiệp không đủ hóa đơn chứng từ thì cơ quan thuế có quyền ấn định mức thuế theo doanh thu ước tính không ạ, và có thể khiếu nại quyết định đó được không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền ấn định thuế của cơ quan thuế khi doanh nghiệp không đủ hóa đơn, chứng từ

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, cơ quan thuế có thẩm quyền áp dụng các biện pháp quản lý thuế, bao gồm việc ấn định thuế trong trường hợp người nộp thuế không cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ để xác định doanh thu, chi phí hoặc các yếu tố tính thuế khác. Cụ thể, khi kiểm tra đột xuất, nếu doanh nghiệp không chứng minh được doanh thu thực tế qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp, cơ quan thuế có quyền ấn định mức thuế dựa trên doanh thu ước tính.

Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp áp dụng ấn định thuế, chẳng hạn như:

• Người nộp thuế không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, không chính xác thông tin về doanh thu, chi phí.
• Không cung cấp được sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ khi cơ quan thuế yêu cầu.
• Có dấu hiệu trốn thuế hoặc gian lận thuế.

Căn cứ ấn định thuế bao gồm doanh thu ước tính dựa trên dữ liệu ngành nghề kinh doanh tương đương, doanh thu của kỳ tính thuế trước đó, hoặc các thông tin từ bên thứ ba như đối tác giao dịch. Thẩm quyền ấn định thuộc về người đứng đầu cơ quan thuế quản lý trực tiếp (cấp xã/phường/khu vực hoặc tỉnh/thành phố, tùy quy mô doanh nghiệp). Quyết định ấn định thuế phải được lập thành văn bản, nêu rõ cơ sở tính toán và thời hạn nộp thuế bổ sung, kèm theo các khoản phạt chậm nộp nếu áp dụng (từ 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm nộp).

Quyền khiếu nại quyết định ấn định thuế

Quyết định ấn định thuế là quyết định hành chính của cơ quan nhà nước, do đó doanh nghiệp có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định của Luật Tố tụng Hành chính 2015. Việc khiếu nại nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, yêu cầu hủy hoặc sửa đổi quyết định nếu phát hiện sai sót về cơ sở pháp lý, tính toán hoặc thủ tục.

Quy trình khiếu nại và khởi kiện được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Khiếu nại hành chính lần đầu

Doanh nghiệp gửi đơn khiếu nại đến người ra quyết định (cơ quan thuế) trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận quyết định. Đơn cần nêu rõ lý do khiếu nại, kèm chứng cứ bổ sung (hóa đơn, chứng từ mới nếu có). Cơ quan thuế phải giải quyết bằng văn bản trong 30 ngày (có thể gia hạn thêm 30 ngày).

Bước 2: Khiếu nại hành chính lần hai (nếu không đồng ý với lần đầu)

Nếu khiếu nại lần đầu bị bác, doanh nghiệp khiếu nại lên cấp trên trực tiếp của cơ quan thuế (ví dụ: Cục Thuế tỉnh nếu quyết định từ cơ quan thuế khu vực) trong 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định giải quyết lần đầu. Thời hạn giải quyết là 45 ngày (gia hạn thêm 30 ngày nếu phức tạp).

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án hành chính

Nếu khiếu nại lần hai bị bác hoặc quá thời hạn không giải quyết, doanh nghiệp có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi cơ quan thuế đóng trụ sở, trong thời hạn 1 năm kể từ ngày nhận quyết định khiếu nại lần hai. Hồ sơ khởi kiện bao gồm đơn khởi kiện, quyết định ấn định thuế, quyết định giải quyết khiếu nại và chứng cứ liên quan. Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của quyết định, có thể tạm dừng thi hành để tránh thiệt hại cho doanh nghiệp.

Việc khiếu nại thành công có thể dẫn đến hủy quyết định, hoàn thuế nếu nộp thừa, hoặc giảm mức thuế ấn định nếu chứng minh được doanh thu thực tế thấp hơn ước tính.

Việc tuân thủ đầy đủ quy định về hóa đơn, chứng từ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro ấn định thuế và các biện pháp cưỡng chế, đồng thời bảo vệ quyền lợi kinh doanh bền vững. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.