Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Cơ sở pháp lý
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, việc cho người quen ở nhờ nhà có thể được xem là hợp đồng mượn tài sản theo quy định từ Điều 494 đến Điều 499, trong đó bên cho mượn có quyền đòi lại tài sản khi hết thời hạn mượn hoặc khi mục đích mượn đã đạt được; trường hợp không có thỏa thuận về thời hạn thì có thể đòi lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước một thời gian hợp lý.
Nếu người ở nhờ không tự nguyện rời đi và đòi quyền ở lại mà không có cơ sở pháp lý (như hợp đồng thuê nhà hợp pháp), chủ nhà có quyền bảo vệ quyền sở hữu và sử dụng nhà ở theo Điều 158 và Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015.
Đồng thời, Luật Nhà ở 2023 (Điều 3 và Điều 118) quy định rõ quyền sử dụng nhà ở thuộc về chủ sở hữu, khẳng định quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt nhà ở thuộc về chủ sở hữu; việc người khác sử dụng nhà ở phải dựa trên thỏa thuận hợp pháp với chủ sở hữu.
Điều kiện để yêu cầu người ở nhờ rời đi
Để thực hiện yêu cầu, Anh/Chị cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với ngôi nhà (chứng minh bằng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất theo Luật Nhà ở 2023).
- Việc ở nhờ phải dựa trên thỏa thuận miệng hoặc văn bản (nếu có), và thời gian ở nhờ đã hết hạn hoặc không còn lý do chính đáng để tiếp tục.
- Người ở nhờ không có quyền lợi pháp lý khác, như không phải là người thừa kế, đồng sở hữu hoặc có hợp đồng thuê nhà theo Luật Nhà ở 2023.
- Đã thông báo bằng văn bản yêu cầu rời đi trước ít nhất 15-30 ngày (tùy thỏa thuận ban đầu), nhưng nếu họ từ chối, Anh/Chị có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án buộc trả lại tài sản theo quy định về bảo vệ quyền sở hữu tại Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015.
Nếu đáp ứng các điều kiện này, Anh/Chị hoàn toàn có thể làm đơn yêu cầu tòa án can thiệp, tránh tình trạng tranh chấp kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân.
Quy trình thực hiện yêu cầu rời đi
Vì người ở nhờ không tự nguyện rời đi, Anh/Chị cần tiến hành thông qua tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi có bất động sản để yêu cầu buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự (không phải thủ tục hành chính thông thường). Quy trình được thực hiện theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2020) như sau:
Bước 1: Gửi thông báo yêu cầu rời đi
Anh/Chị soạn văn bản thông báo bằng văn bản (có thể công chứng nếu cần), gửi trực tiếp hoặc qua bưu điện đến người ở nhờ, nêu rõ lý do chấm dứt thỏa thuận mượn nhà và thời hạn rời đi (thường 15-30 ngày). Văn bản này làm cơ sở chứng cứ sau này, giúp chứng minh Anh/Chị đã thực hiện thiện chí trước khi khởi kiện. Nếu họ vẫn không tuân thủ, tiến hành bước tiếp theo.
Bước 2: Chuẩn bị và nộp đơn khởi kiện
Soạn đơn khởi kiện yêu cầu tòa án buộc người ở nhờ rời đi và bàn giao nhà theo quy định về hình thức, nội dung đơn khởi kiện tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, nộp tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi có nhà ở. Hồ sơ bao gồm:
- Đơn khởi kiện (2 bản).
- Chứng cứ về quyền sở hữu nhà (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà).
- Thỏa thuận mượn nhà (nếu có văn bản) hoặc chứng cứ chứng minh việc ở nhờ (ảnh, nhân chứng).
- Bản sao thông báo yêu cầu rời đi và biên nhận gửi.
- Giấy tờ cá nhân của nguyên đơn (CMND/CCCD).
Lệ phí tạm ứng án phí khoảng 200.000 đồng đến 500.000 đồng, tùy giá trị tranh chấp (theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14).
Bước 3: Tham gia tố tụng và thi hành án
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn, Tòa án xem xét đơn; nếu hợp lệ sẽ thông báo nộp tạm ứng án phí, sau đó mới ra quyết định thụ lý vụ án. Nếu hòa giải thất bại, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án và có thể gia hạn theo quy định pháp luật.
Bản án có hiệu lực sẽ buộc người ở nhờ rời đi; nếu họ không thi hành, Anh/Chị yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế (Điều 136 Luật Thi hành án dân sự 2008, sửa đổi 2014), với chi phí thi hành khoảng 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng tùy trường hợp. Toàn bộ quy trình thường mất 6-12 tháng, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Anh/Chị một cách công bằng.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Việc tuân thủ quy trình pháp lý giúp Anh/Chị lấy lại quyền kiểm soát nhà ở nhanh chóng, tránh rủi ro tranh chấp leo thang hoặc mất quyền sở hữu. Đồng thời, đảm bảo tính minh bạch, giảm thiểu chi phí phát sinh từ các biện pháp tự ý. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận