Có được nộp bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt không? Giải đáp

Bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt là một hình thức phổ biến mà nhiều nhà thầu quan tâm khi tham gia các gói thầu công khai, giúp đảm bảo tính cam kết và minh bạch trong quá trình đấu thầu. Thủ tục này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tham gia mà còn quyết định sự thành bại của hồ sơ dự thầu, đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng về quy định pháp luật để tránh rủi ro không đáng có. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, việc nắm vững các quy định liên quan sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa cơ hội trúng thầu. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Có được nộp bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt không? Giải đáp

Bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt là biện pháp đảm bảo trách nhiệm của nhà thầu đối với hồ sơ dự thầu đã nộp. Đây là phương thức chứng minh năng lực tài chính trực tiếp, giúp xác lập tư cách tham gia gói thầu mà không cần qua quy trình thẩm định phức tạp tại các tổ chức tín dụng.

Căn cứ Điều 14 Luật Đấu thầu 2023, tiền mặt là hình thức bảo đảm dự thầu được pháp luật công nhận chính thức. Tuy nhiên, thay vì nộp tiền mặt vật lý, nhà thầu phải thực hiện chuyển khoản vào tài khoản của bên mời thầu tại ngân hàng thương mại. Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, an toàn và giúp cơ quan chức năng dễ dàng quản lý, đối soát dòng tiền trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Để được công nhận hợp lệ, khoản tiền nộp phải tương ứng với giá trị yêu cầu (thường từ 1% đến 3% giá trị gói thầu) và phải hoàn tất trước thời điểm đóng thầu. Theo Nghị định 24/2024/NĐ-CP, chứng từ chuyển khoản là bằng chứng pháp lý duy nhất để xác nhận tính hiệu lực của bảo lãnh. Nếu nộp thiếu hoặc nộp chậm so với thời gian quy định, hồ sơ dự thầu sẽ bị loại ngay lập tức mà không được xem xét các bước tiếp theo.

2. Các hình thức bảo lãnh dự thầu theo pháp luật hiện hành

Hệ thống pháp luật đấu thầu hiện nay cung cấp nhiều lựa chọn bảo đảm để phù hợp với điều kiện tài chính và chiến lược kinh doanh đa dạng của các nhà thầu.

• Bảo lãnh bằng tiền mặt qua tài khoản ngân hàng

Hình thức này phù hợp với các doanh nghiệp có nguồn vốn nhàn rỗi lớn, muốn tối giản hóa thủ tục hành chính và không muốn phát sinh chi phí phí bảo lãnh cho ngân hàng. Theo Luật Đấu thầu 2023, việc nộp tiền mặt giúp nhà thầu chủ động hoàn toàn về mặt thời gian, đặc biệt có lợi khi tham gia các gói thầu khẩn cấp có thời gian chuẩn bị hồ sơ ngắn.

• Thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc bảo hiểm

Đây là hình thức phổ biến nhất, cho phép nhà thầu không bị đọng vốn trong suốt quá trình xét thầu. Ngân hàng hoặc công ty bảo hiểm phi nhân thọ sẽ đứng ra cam kết nộp thay nếu nhà thầu vi phạm quy định. Nghị định 24/2024/NĐ-CP yêu cầu thư bảo lãnh phải tuân thủ đúng mẫu và không kèm theo các điều kiện gây bất lợi cho bên mời thầu để đảm bảo quyền lợi tối đa cho ngân sách nhà nước.

Xem thêm: Công văn yêu cầu thanh toán bảo lãnh mới nhất

3. Quy trình nộp bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt

Việc nộp bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt yêu cầu sự chuẩn xác tuyệt đối về mặt chứng từ và thời gian giao dịch để đảm bảo tính pháp lý cho hồ sơ dự thầu. Quy trình này được thực hiện theo 3 bước chặt chẽ căn cứ trên quy định của Nghị định 24/2024/NĐ-CP và Luật Đấu thầu 2023.

Bước 1: Xác định giá trị bảo đảm và thông tin thụ hưởng

Nhà thầu căn cứ vào hồ sơ mời thầu (E-HSMT) để xác định chính xác số tiền cần bảo lãnh, thường dao động từ 1% đến 3% giá trị gói thầu theo quy định tại Điều 14 Luật Đấu thầu 2023. Bên cạnh đó, nhà thầu phải trích xuất thông tin tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản tại Kho bạc Nhà nước của bên mời thầu được ghi trong hồ sơ. Việc xác định đúng số tiền và thông tin thụ hưởng là tiền đề bắt buộc, vì bất kỳ sai sót nào về giá trị nộp thấp hơn mức yêu cầu đều dẫn đến việc hồ sơ dự thầu bị loại ngay lập tức.

Bước 2: Thực hiện chuyển khoản và xác lập chứng từ hợp lệ

Sau khi có thông tin, nhà thầu tiến hành chuyển tiền từ tài khoản của đơn vị mình sang tài khoản chỉ định của bên mời thầu. Nội dung chuyển tiền phải ghi rõ tên gói thầu và mã định danh gói thầu để bên mời thầu dễ dàng đối soát. Căn cứ Nghị định 24/2024/NĐ-CP, giao dịch này phải hoàn tất và có xác nhận của ngân hàng (Giấy báo Có hoặc Biên lai chuyển tiền) trước thời điểm đóng thầu. Nhà thầu cần lưu ý lưu trữ chứng từ điện tử hoặc bản quét có xác nhận để làm căn cứ chứng minh nghĩa vụ bảo đảm đã được hoàn thành đúng hạn.

Bước 3: Đính kèm chứng từ vào hồ sơ dự thầu điện tử

Tại bước cuối cùng, nhà thầu thực hiện quét (scan) chứng từ chuyển tiền và tải lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cùng với bộ hồ sơ dự thầu. Theo quy định tại Luật Đấu thầu 2023, việc không đính kèm hoặc đính kèm chứng từ không rõ ràng, không chứng minh được số tiền đã nộp sẽ được coi là không có bảo đảm dự thầu hợp lệ. Sau khi nộp hồ sơ thành công, hệ thống sẽ ghi nhận và đây là bằng chứng duy nhất để xác định tính tuân thủ của nhà thầu về biện pháp bảo đảm dự thầu trước khi bên mời thầu tiến hành đánh giá chi tiết.

Xem thêm: So sánh thế chấp và bảo lãnh chi tiết

4. Lợi ích và rủi ro khi sử dụng bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt

Sử dụng tiền mặt mang lại lợi thế về chi phí nhưng cũng đặt nhà thầu trước những thách thức về thanh khoản và rủi ro mất vốn trực tiếp.

• Tối ưu chi phí và minh bạch năng lực

Lợi ích rõ rệt nhất là nhà thầu không phải trả phí dịch vụ bảo lãnh hàng năm cho ngân hàng, giúp giảm giá thành dự thầu và tăng tính cạnh tranh. Đồng thời, việc nộp tiền mặt là bằng chứng thuyết phục nhất về khả năng tài chính dồi dào, tạo niềm tin cho bên mời thầu về năng lực thực hiện dự án. Căn cứ Nghị định 24/2024/NĐ-CP, hình thức này giúp đẩy nhanh tiến độ thẩm định hồ sơ do không cần xác minh uy tín từ bên thứ ba.

• Rủi ro đọng vốn và nguy cơ bị tịch thu

Rủi ro lớn nhất là tiền của doanh nghiệp sẽ bị phong tỏa trong suốt thời gian đánh giá hồ sơ (thường từ 45-60 ngày), gây ảnh hưởng đến dòng vốn lưu động cho các hoạt động khác. Ngoài ra, nếu vi phạm quy định như rút hồ sơ sau khi đóng thầu hoặc không ký hợp đồng khi trúng thầu, nhà thầu sẽ bị tịch thu toàn bộ tiền bảo lãnh nộp vào ngân sách. Theo Luật Đấu thầu 2023, đây là tổn thất tài chính trực tiếp và không thể khôi phục nếu lỗi thuộc về phía nhà thầu.

5. Câu hỏi thường gặp

Tiền bảo lãnh dự thầu có được hoàn trả không?

Tiền bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt sẽ được hoàn trả cho nhà thầu trong vòng 14 ngày kể từ khi có kết quả lựa chọn nhà thầu (đối với đơn vị không trúng thầu). Theo Nghị định 24/2024/NĐ-CP, việc hoàn trả phải thực hiện qua chuyển khoản và bên mời thầu không được giữ tiền quá thời hạn quy định. Đối với nhà thầu trúng thầu, tiền sẽ được hoàn lại sau khi đơn vị đã thực hiện biện pháp bảo đảm thực hiện hợp đồng theo đúng cam kết.

Mức bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt là bao nhiêu?

Tỷ lệ bảo lãnh thường dao động từ 1% đến 3% giá trị gói thầu tùy theo tính chất dự án. Căn cứ Luật Đấu thầu 2023, mức cụ thể được ghi rõ trong hồ sơ mời thầu để tất cả các bên tham gia đều nắm rõ. Nhà thầu cần chuẩn bị số tiền chính xác, việc nộp thiếu dù chỉ một khoản nhỏ cũng khiến hồ sơ bị coi là không bảo đảm và bị loại ngay lập tức, gây lãng phí công sức chuẩn bị hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp.

Nếu nộp sai tài khoản bảo lãnh thì xử lý thế nào?

Trường hợp nộp sai tài khoản, nhà thầu phải thực hiện chuyển khoản lại cho đúng trước giờ đóng thầu để đảm bảo tính hợp lệ. Nếu phát hiện sau giờ đóng thầu, hồ sơ sẽ bị loại theo quy định tại Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Nhà thầu nên liên hệ với bên mời thầu để làm thủ tục hoàn trả khoản tiền nộp sai, tuy nhiên việc này sẽ không giúp khôi phục tư cách dự thầu cho gói thầu đó, do đó sự cẩn trọng trong khâu chuyển tiền là vô cùng quan trọng.

Bảo lãnh dự thầu bằng tiền mặt là hình thức được pháp luật cho phép nhưng đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt để tránh rủi ro không đáng có trong quá trình tham gia đấu thầu. Việc nắm vững quy định từ Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 24/2024/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp của bạn tự tin hơn trong các gói thầu cạnh tranh. Nếu cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay để nhận giải pháp tối ưu, đảm bảo thành công trong mọi thủ tục đấu thầu.