Chị kế toán ơi, em có người phụ thuộc là mẹ chồng nhưng mẹ chồng em lại đang có một mảnh đất cho thuê và thu nhập mỗi tháng khoảng 2 triệu đồng, em muốn hỏi là điều kiện để tính người phụ thuộc là thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng, vậy trường hợp của mẹ em có được tính là người phụ thuộc nữa không nếu em chứng minh được là số tiền thuê đất đó mẹ em dùng để chữa bệnh và vẫn phải phụ thuộc tài chính vào vợ chồng em ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện xác định người phụ thuộc theo quy định pháp luật về thuế thu nhập cá nhân

Theo Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung), người phụ thuộc phải đáp ứng ba điều kiện chính:

(i) có quan hệ gia đình với người nộp thuế (như cha mẹ, cha mẹ vợ/chồng);

(ii) thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không quá mức quy định hiện hành;

(iii) được người nộp thuế nuôi dưỡng toàn bộ hoặc một phần (ít nhất 50% chi phí sinh hoạt hàng năm).

Mẹ chồng của Anh/Chị đáp ứng điều kiện quan hệ gia đình, nhưng cần xem xét thu nhập và mức độ phụ thuộc kinh tế để xác định đủ điều kiện khấu trừ 6,2 triệu đồng/năm/người khi tính thuế thu nhập cá nhân.

Xem thêm: Chuyện là em có góp vốn vào một công ty cùng với bạn nhưng vừa rồi công ty làm ăn thua lỗ dẫn đến phá sản, em muốn hỏi là số tiền vốn em đã mất trắng đó có được coi là một khoản chi phí lỗ để trừ vào các thu nhập khác của em khi tính thuế TNCN cuối năm không, ví dụ em có thu nhập từ lương cao nhưng đầu tư vốn bị lỗ thì có được bù trừ giữa các loại thu nhập này để giảm số thuế tổng phải nộp không ạ?

Thu nhập từ cho thuê đất và cách tính vào tiêu chí người phụ thuộc

Thu nhập từ cho thuê tài sản (bao gồm đất đai) là thu nhập chịu thuế theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung). Theo Điều 19 Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, thu nhập tính thuế từ hoạt động này được xác định bằng doanh thu trừ chi phí hợp lý (nếu có chứng từ chứng minh, như chi phí sửa chữa, khấu hao; nếu không chứng minh, áp dụng mức khấu trừ 5% doanh thu).

Trong trường hợp mẹ chồng Anh/Chị có thu nhập khoảng 2 triệu đồng/tháng từ cho thuê đất, đây là doanh thu bình quân vượt mức 1,6 triệu đồng/tháng. Nếu sau khi trừ chi phí, thu nhập tính thuế vẫn vượt mức này, mẹ chồng sẽ không đủ điều kiện làm người phụ thuộc, vì tiêu chí pháp luật dựa trên thu nhập thực tế của cá nhân đó từ mọi nguồn, không loại trừ thu nhập từ tài sản cá nhân. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra dựa trên hợp đồng cho thuê và biên lai thu tiền để xác định chính xác.

Xem xét trường hợp sử dụng thu nhập cho chữa bệnh và phụ thuộc tài chính

Việc mẹ chồng sử dụng toàn bộ hoặc phần lớn thu nhập từ cho thuê để chữa bệnh không tự động loại trừ thu nhập này khỏi tiêu chí xác định người phụ thuộc, vì quy định tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân và Thông tư 111/2013/TT-BTC tập trung vào mức thu nhập của người đó, chứ không phải cách chi tiêu. Tuy nhiên, nếu Anh/Chị chứng minh được rằng thu nhập thực tế sau chi phí (bao gồm chi phí y tế) không vượt 1,6 triệu đồng/tháng và mẹ chồng vẫn phụ thuộc tài chính vào vợ chồng Anh/Chị (ví dụ: chi phí sinh hoạt, chữa bệnh hàng tháng vượt quá thu nhập từ cho thuê), cơ quan thuế có thể chấp nhận dựa trên hồ sơ cụ thể.

Xem thêm: Mình có một thắc mắc về thuế khi trúng thưởng quà tặng từ các chương trình khuyến mãi trên mạng, mình mới trúng một chiếc xe máy SH trị giá 80 triệu đồng từ một nhãn hàng, họ yêu cầu mình phải nộp 10% thuế thu nhập không thường xuyên thì mới được nhận xe, mình muốn hỏi là giá trị để tính thuế là giá niêm yết của hãng hay là giá thực tế trên hóa đơn mà nhãn hàng mua về, và mình có được yêu cầu họ trừ tiền thuế vào tiền thưởng nếu đó là giải thưởng tiền mặt không?

Để chứng minh, cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

• Hợp đồng cho thuê đất và biên lai thu tiền hàng tháng để xác định doanh thu.
• Hóa đơn, giấy xác nhận chi phí chữa bệnh từ cơ sở y tế (theo Điều 20 Thông tư 111/2013/TT-BTC, chi phí y tế có thể khấu trừ riêng cho người nộp thuế nếu vượt 10% thu nhập chịu thuế, nhưng không ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu chí người phụ thuộc).
• Sao kê tài khoản ngân hàng hoặc giấy tờ chứng minh vợ chồng Anh/Chị chi trả phần lớn chi phí sinh hoạt và y tế cho mẹ chồng (như biên lai chuyển khoản, hợp đồng hỗ trợ tài chính).
• Tờ khai đăng ký người phụ thuộc theo mẫu 20-ĐK-TNCN ban hành kèm Thông tư 111/2013/TT-BTC, nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi quyết toán thuế.

Nếu hồ sơ chứng minh rõ ràng mức độ phụ thuộc kinh tế, trường hợp này có thể được cơ quan thuế xem xét linh hoạt, tránh rủi ro từ chối khấu trừ dẫn đến phải nộp bổ sung thuế (mức phạt chậm nộp là 0,03%/ngày theo Điều 137 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14).

Việc tuân thủ đúng quy định về người phụ thuộc giúp giảm nghĩa vụ thuế hợp pháp, tối ưu hóa lợi ích tài chính cho gia đình và tránh các rủi ro pháp lý như truy thu hoặc phạt hành chính từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm (theo Điều 142 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14). Hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để đảm bảo quyền lợi. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.