Luật sư cho em hỏi, bố không nhận con, giờ em nói làm đơn thì người ta nói sau này cũng sẽ không gửi tiền để chu cấp nữa. (Người trong ngành và gia đình có kinh tế). Vậy em phải làm sao để đòi được quyền lợi cho con em ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Thủ tục công nhận cha con và đăng ký khai sinh cho con

Theo Luật Hộ tịch 2014, cha mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh; tuy nhiên việc đăng ký khai sinh quá thời hạn vẫn được thực hiện theo quy định pháp luật. Trường hợp người cha không tự nguyện nhận con hoặc có tranh chấp về quan hệ huyết thống, người mẹ có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định cha cho con theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.

Việc công nhận cha con không phụ thuộc vào ý chí của cha, mà nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em theo nguyên tắc ưu tiên lợi ích tốt nhất cho con cái tại Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Ngay cả khi cha thuộc ngành nghề đặc thù hoặc gia đình có điều kiện kinh tế, pháp luật vẫn buộc thực hiện nghĩa vụ này để con có họ tên đầy đủ và quyền thừa kế.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký khai sinh và yêu cầu công nhận cha

Hồ sơ bao gồm:

• Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp (bản chính).
• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của mẹ (bản sao có chứng thực).
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của mẹ (nếu chưa kết hôn).
• Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con (như kết quả xét nghiệm ADN, nếu có).

Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi mẹ cư trú. Việc yêu cầu xác định cha cho con được thực hiện theo quy định tại Điều 89 và Điều 101 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Bước 2: Thực hiện xét nghiệm ADN nếu cần

Xem thêm: Em bị buộc thôi học vì lý do kỷ luật nhưng không được giải trình đầy đủ, vậy quyết định này có thể khiếu nại hay khởi kiện hành chính không?

Trong quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án có thể yêu cầu các bên cung cấp chứng cứ, trong đó kết quả xét nghiệm ADN là nguồn chứng cứ quan trọng để xác định quan hệ cha con. Chi phí xét nghiệm khoảng 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng, tùy cơ sở. Kết quả này là chứng cứ pháp lý để công nhận cha con, đảm bảo con được hưởng quyền lợi từ 0 tuổi.

Bước 3: Đăng ký hộ tịch sau khi công nhận

Sau khi có quyết định công nhận cha con, nộp lại hồ sơ tại UBND cấp xã để ghi tên cha vào giấy khai sinh. Thời gian xử lý không quá 3 ngày làm việc theo Nghị định 123/2015/NĐ-CP. Việc này không ảnh hưởng đến nghĩa vụ chu cấp, mà ngược lại, tạo cơ sở pháp lý để đòi hỏi quyền lợi cho con.

Nghĩa vụ cấp dưỡng cho con và cách đòi quyền lợi

Theo Điều 110 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cha mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Mức cấp dưỡng được xác định dựa trên thu nhập thực tế của cha, khả năng kinh tế của gia đình, và nhu cầu của con (thường từ 15-30% thu nhập hàng tháng của cha).

Tòa án sẽ xem xét và quyết định nghĩa vụ cấp dưỡng trên cơ sở các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình nhằm bảo đảm quyền lợi của con chưa thành niên. Ngay cả khi cha có vị thế xã hội hoặc kinh tế mạnh, pháp luật bảo vệ quyền lợi con cái bình đẳng, tránh tình trạng trốn tránh trách nhiệm.

Bước 1: Thỏa thuận cấp dưỡng tự nguyện

Mẹ có thể gửi văn bản yêu cầu cha thỏa thuận mức cấp dưỡng bằng văn bản (có công chứng nếu cần). Nếu cha đồng ý, lập biên bản thỏa thuận tại UBND xã hoặc văn phòng công chứng, với mức cụ thể (ví dụ: 5.000.000 đồng/tháng). Nếu các bên có văn bản thỏa thuận hợp pháp về cấp dưỡng thì văn bản này có giá trị ràng buộc giữa các bên; trường hợp vi phạm, bên còn lại có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.

Bước 2: Khởi kiện tại tòa án nếu cha từ chối

Xem thêm: Gia đình tôi có tranh chấp khi một người tự ý đứng ra bán tài sản chung mà không hỏi ý kiến các đồng thừa kế, vậy giao dịch đó có vô hiệu không và xử lý hậu quả thế nào?

Nếu không thỏa thuận được, mẹ nộp đơn khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cha cư trú hoặc nơi mẹ cư trú, theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (Điều 35 và Điều 189). Hồ sơ bao gồm:

• Đơn khởi kiện (mẫu tại tòa).
• Giấy khai sinh của con.
• Chứng cứ về thu nhập của cha (nếu biết, như sao kê lương hoặc tài sản).
• Chứng cứ về nhu cầu của con (hóa đơn y tế, học phí).

Tòa án sẽ triệu tập cha, xem xét chứng cứ và ra quyết định buộc cấp dưỡng, có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) để cha phải trả ngay. Thời gian tố tụng sơ thẩm khoảng 4-6 tháng.

Bước 3: Thi hành án và xử lý vi phạm

Sau phán quyết, nếu cha không thực hiện, mẹ yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế (khấu trừ lương, phong tỏa tài sản). Vi phạm có thể bị phạt hành chính từ 3.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu trốn tránh nghiêm trọng (Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017).

Việc thực hiện các thủ tục trên không chỉ giúp con được công nhận quan hệ huyết thống mà còn đảm bảo nguồn tài chính ổn định, tránh rủi ro cha lợi dụng vị thế để trốn tránh. Pháp luật ưu tiên bảo vệ trẻ em, nên mẹ cần hành động sớm để tránh hết thời hiệu khởi kiện (3 năm kể từ khi phát sinh nghĩa vụ theo Điều 159 Bộ luật Dân sự 2015).

Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con cái, đảm bảo sự phát triển toàn diện và ổn định kinh tế lâu dài. Đồng thời, tránh các rủi ro pháp lý cho cha mẹ trong tương lai. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.