Bị sa thải vì không chịu nộp lý lịch tư pháp thì kiện ở đâu?

Trong quan hệ lao động, việc doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (sa thải) người lao động vì lý do không nộp Phiếu lý lịch tư pháp (LLTP) là một vấn đề pháp lý phức tạp. Nếu việc sa thải này không đúng quy định, người lao động hoàn toàn có cơ sở để khiếu nại hoặc khởi kiện. Công ty Luật ACC xin hướng dẫn bạn lộ trình pháp lý để đòi lại công bằng, căn cứ theo tinh thần của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15 và Bộ luật Lao động hiện hành.

1. Xác định tính hợp pháp của việc sa thải

Theo pháp luật lao động, doanh nghiệp chỉ được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trong các trường hợp luật định. Việc người lao động từ chối nộp Phiếu LLTP thường không nằm trong danh mục các lý do cho phép sa thải ngay lập tức, trừ khi:

• Thỏa thuận rõ ràng: Phiếu LLTP là điều kiện bắt buộc đã được thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng lao động hoặc nội quy lao động đã được đăng ký hợp pháp.
• Yêu cầu đặc thù: Vị trí công việc đó yêu cầu đặc thù về tư pháp (được pháp luật quy định, như làm việc với trẻ em hoặc tài chính ngân hàng) mà người lao động cố tình gian dối hoặc không đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu về tư pháp.

Nếu doanh nghiệp sa thải bạn chỉ vì một yêu cầu bổ sung hồ sơ không nằm trong hợp đồng hoặc không có căn cứ pháp lý, đây có thể là hành vi chấm dứt hợp đồng lao động trái Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15.

2. Lộ trình khiếu nại và khởi kiện tranh chấp lao động

Khi bị sa thải trái luật, bạn có thể thực hiện theo các bước sau để bảo vệ quyền lợi:

Bước 1: Khiếu nại trực tiếp tại doanh nghiệp

Bạn nên gửi đơn khiếu nại tới người sử dụng lao động, yêu cầu giải thích lý do sa thải bằng văn bản và đối thoại để làm rõ tính hợp pháp của việc yêu cầu nộp Phiếu LLTP.

Bước 2: Hòa giải tại cơ sở

Nếu khiếu nại không thành công, bạn gửi đơn yêu cầu hòa giải đến Hòa giải viên lao động tại Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

Đây là bước cuối cùng và có hiệu lực cao nhất. Bạn nộp đơn khởi kiện vụ án tranh chấp lao động tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi doanh nghiệp có trụ sở.

Bảng tóm tắt quy trình giải quyết tranh chấp

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục buộc cập nhật trạng thái đương nhiên xóa án tích

3. Quyền lợi được hưởng nếu thắng kiện

Nếu Tòa án tuyên bố quyết định sa thải của doanh nghiệp là trái pháp luật, bạn được hưởng các quyền lợi được quy định tại Bộ luật Lao động để bù đắp những tổn thất đã gánh chịu:

• Phục hồi vị trí làm việc: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nhận bạn trở lại làm việc theo đúng nội dung hợp đồng lao động đã ký kết trước đó.
• Bồi hoàn thu nhập và nghĩa vụ bảo hiểm: Bạn được nhận lại toàn bộ tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của những ngày bạn không được làm việc do bị sa thải sai quy định.
• Bồi thường thiệt hại bổ sung: Ngoài lương và các khoản bảo hiểm, doanh nghiệp phải trả cho bạn ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng. Nếu bạn không còn nguyện vọng quay lại làm việc, doanh nghiệp phải thanh toán thêm một khoản trợ cấp thôi việc theo quy định.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn khôi phục nhân thân để đi nước ngoài

4. Những lưu ý để chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Để đảm bảo khả năng thắng kiện cao nhất, bạn cần thực hiện "chiến lược thu thập bằng chứng" ngay khi nhận thấy dấu hiệu sa thải bất thường:

• Hồ sơ chứng minh nội dung cam kết: Lưu trữ Hợp đồng lao động và Nội quy lao động bản gốc. Đây là cơ sở để đối chiếu xem việc nộp Phiếu LLTP có phải là điều khoản bắt buộc hay là yêu cầu phát sinh trái luật.
• Nhật ký giao tiếp pháp lý: Tập hợp các email, tin nhắn, văn bản trao đổi giữa bạn và bộ phận nhân sự. Đặc biệt chú trọng các bằng chứng cho thấy bạn đã thiện chí cung cấp Phiếu LLTP số 1 (loại phiếu đúng quy định) nhưng doanh nghiệp vẫn kiên quyết yêu cầu Phiếu số 2 hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.
• Văn bản chứng minh sai phạm: Quyết định sa thải hoặc biên bản làm việc do doanh nghiệp lập là tài liệu quan trọng nhất để cơ quan chức năng xem xét tính hợp pháp của việc chấm dứt hợp đồng.

Việc bị sa thải vô lý là một tổn thương lớn về tinh thần và kinh tế, nhưng pháp luật luôn có những cơ chế bảo vệ người lao động yếu thế. Nếu bạn cần tư vấn chuyên sâu về cách soạn thảo đơn khởi kiện, quy trình làm việc với Tòa án hoặc các vướng mắc pháp lý liên quan đến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC.