Vụ án dân sự bao lâu thì được đưa vào diện thi hành?

Sau khi trải qua quá trình xét xử tại Tòa án, đích đến cuối cùng của nguyên đơn là quyền lợi trong bản án phải được hiện thực hóa trên thực tế. Tuy nhiên, một vụ án dân sự không đương nhiên được đưa vào diện thi hành ngay sau khi khép lại phiên tòa, mà phải phụ thuộc vào hiệu lực pháp luật của bản án và thời hạn nộp đơn yêu cầu theo quy định. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu qua bài viết sau đây.

1. Điều kiện về hiệu lực của bản án để được đưa vào diện thi hành

Để một vụ án dân sự chính thức bước vào giai đoạn thi hành án, bản án hoặc quyết định của Tòa án phải đáp ứng các điều kiện pháp lý quy định tại Luật Thi hành án dân sự:

Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật:

• Bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án nhân dân không bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luật định (thường là 15 ngày kể từ ngày tuyên án, hoặc từ 01 đến 03 tháng đối với đương sự ở nước ngoài vắng mặt).
• Bản án, quyết định phúc thẩm (có hiệu lực thi hành ngay kể từ ngày tuyên án).
• Quyết định giám đốc thẩm hoặc tái thẩm của Tòa án có nội dung tuyên hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để xét xử lại hoặc đình chỉ vụ án.

Bản án, quyết định được thi hành ngay: Dù chưa có hiệu lực pháp luật hoặc có thể bị kháng cáo, các quyết định sau vẫn được đưa vào diện thi hành ngay nhằm bảo vệ quyền lợi cấp bách của đương sự:

• Quyết định về cấp dưỡng, trả lương, trả công lao động, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp mất sức lao động.
• Quyết định về việc nhận người lao động trở lại làm việc.
• Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

2. Thời hạn cơ quan Thi hành án ra quyết định thi hành

Sau khi bản án đủ điều kiện, cơ quan Thi hành án dân sự (THADS) sẽ thực hiện thụ lý theo hai phương thức:

Đối với trường hợp chủ động thi hành án

• Thực hiện: Thủ trưởng cơ quan THADS phải ra Quyết định thi hành án trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định từ Tòa án.
• Đối tượng: Áp dụng đối với các khoản thu thuộc về ngân sách Nhà nước, bao gồm: án phí, tiền phạt, tịch thu tài sản, truy thu tiền hoặc tài sản thu lợi bất chính và các khoản trả lại tiền, tài sản cho đương sự mà cơ quan THADS đang quản lý/tạm giữ.

Đối với trường hợp thi hành án theo yêu cầu của đương sự

• Thực hiện: Người được thi hành án phải chủ động làm đơn yêu cầu thi hành án gửi cơ quan THADS có thẩm quyền.
• Ra quyết định: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu thi hành án hợp lệ, Thủ trưởng cơ quan THADS phải ra Quyết định thi hành án.
• Tống đạt: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra Quyết định thi hành án, cơ quan THADS phải tống đạt, thông báo hợp lệ quyết định này cho các đương sự để các bên chủ động thực hiện nghĩa vụ hoặc quyền lợi của mình.

>>> Xem thêm bài viết Cách xử lý khẩn cấp khi bị tẩu tán tài sản thi hành án tại đây

3. Thời hạn tối đa để đương sự nộp đơn yêu cầu thi hành án

Người được thi hành án cần lưu ý thời hiệu để đảm bảo quyền lợi, tránh trường hợp bị từ chối giải quyết do hết thời hiệu:

• Thời hạn chung: Trong thời hạn 05 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có quyền làm đơn yêu cầu cơ quan THADS giải quyết.
• Trường hợp nghĩa vụ định kỳ: Nếu bản án tuyên nghĩa vụ thực hiện theo định kỳ (như cấp dưỡng, trả tiền thuê nhà…), thì thời hạn 05 năm được tính cho từng định kỳ kể từ ngày nghĩa vụ đến hạn thực hiện.
• Loại trừ thời gian bất khả kháng: Thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan (như thiên tai, dịch bệnh, đương sự bị bệnh tâm thần, tai nạn, hoặc các sự kiện nằm ngoài khả năng kiểm soát khiến đương sự không thể nộp đơn) sẽ không được tính vào thời hạn 05 năm này.

>>> Xem thêm bài viết Giải pháp khôi phục dòng tiền từ hồ sơ thi hành án tại đây

4. Công tác thống kê thi hành án dân sự từ năm 2026

Từ năm 2026, hoạt động tiếp nhận, quản lý và phân loại các vụ án đưa vào diện thi hành được thực hiện đồng bộ theo Thông tư 05/2026/TT-BTP Quy định một số nội dung về hoạt động thống kê thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính.

• Chuẩn hóa chỉ tiêu: Thông tư 05/2026/TT-BTP đóng vai trò chuẩn hóa hệ thống chỉ tiêu thống kê, giúp cơ quan THADS phân loại chính xác các vụ việc ngay từ thời điểm thụ lý.
• Số hóa dữ liệu: Các vụ án sau khi có quyết định thụ lý sẽ được cập nhật vào nền tảng số và hệ thống quản lý dữ liệu. Cơ quan chức năng sẽ phân loại chi tiết các vụ việc: Vụ việc có điều kiện thi hành và Vụ việc chưa có điều kiện thi hành (do người phải thi hành án bỏ trốn, không còn tài sản, hoặc các trường hợp theo quy định tại Điều 38 Luật Thi hành án dân sự).
• Đảm bảo tiến độ: Việc thống kê minh bạch này giúp ngăn chặn tình trạng "ngâm" hồ sơ, giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm tra, thẩm tra số liệu và bảo đảm tiến độ thi hành án trên thực tế

Quy trình thi hành án dân sự thường bắt đầu trong vòng 05 ngày làm việc sau khi cơ quan chức năng tiếp nhận bản án có hiệu lực hoặc đơn yêu cầu hợp lệ (trong thời hiệu 05 năm). Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Công ty Luật ACC cam kết đồng hành cùng bạn trong việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, trực tiếp đại diện làm việc với cơ quan thi hành án và tối ưu hóa quy trình cưỡng chế tài sản. Chúng tôi hỗ trợ chuyên sâu nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.