Chính phủ có quyền điều chỉnh lương cơ sở không?

Trong bối cảnh các quy định về tiền lương luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm lớn, việc nắm bắt kịp thời những thay đổi mới nhất từ các văn bản pháp luật là vô cùng cần thiết. Công ty Luật ACC, với đội ngũ luật sư và chuyên viên tư vấn pháp luật giàu kinh nghiệm, luôn nỗ lực cập nhật và cung cấp những phân tích chính xác nhất để hỗ trợ quý khách hàng hiểu rõ các quyền lợi của mình. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ câu hỏi "Chính phủ có quyền điều chỉnh lương cơ sở không?" dựa trên nội dung tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP Quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

1. Cơ sở pháp lý về quyền điều chỉnh mức lương cơ sở của Chính phủ

Việc điều chỉnh mức lương cơ sở không phải là ngẫu nhiên mà được thực hiện theo lộ trình và thẩm quyền nhất định. Nghị định 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ là minh chứng cụ thể cho việc thực thi thẩm quyền này.

Về bản chất, lương cơ sở là mức tiền dùng làm căn cứ để tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Chính phủ, thông qua các Nghị định, có toàn quyền quyết định việc điều chỉnh mức lương cơ sở căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế – xã hội, khả năng ngân sách nhà nước và chỉ số giá tiêu dùng của từng thời kỳ. Nghị định 161/2026/NĐ-CP đã chính thức ấn định mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng/tháng, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026, thay thế cho các quy định cũ.

2. Các đối tượng được áp dụng mức lương cơ sở mới

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng được áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng quan trọng, bao gồm:

• Cán bộ, công chức từ trung ương đến cấp xã.
• Viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
• Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập (thuộc trường hợp được áp dụng xếp lương theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP).
• Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng, lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân.
• Sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân.
• Người làm việc trong tổ chức cơ yếu.
• Hạ sĩ quan, binh sĩ (Quân đội) và hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ (Công an).
• Người hoạt động không chuyên trách ở thôn và tổ dân phố.

>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ tư vấn tiêu chí xét thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

3. Cách tính lương và phụ cấp theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP

Khi mức lương cơ sở thay đổi, mức lương thực nhận và các khoản phụ cấp của cán bộ, công chức, viên chức sẽ có sự điều chỉnh tương ứng theo công thức tính chung.

Công thức tính lương:

Lương = Hệ số lương x Mức lương cơ sở

Ví dụ minh họa:

Một công chức có hệ số lương là 3,00.

• Trước ngày 01/7/2026: Lương = 3,00 x 2.340.000 = 7.020.000 đồng/tháng.
• Từ ngày 01/7/2026: Lương = 3,00 x 2.530.000 = 7.590.000 đồng/tháng.

Việc tăng lương cơ sở cũng kéo theo sự gia tăng của các khoản phụ cấp tính theo lương cơ sở như phụ cấp chức vụ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp thâm niên,… giúp đảm bảo đời sống cho người lao động trong khu vực công.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn xây dựng tiêu chí xét thưởng trong Quy chế tiền thưởng của cơ quan, đơn vị

4. Tác động của việc điều chỉnh lương cơ sở

Dưới đây là bảng tóm tắt những thay đổi chính mà Nghị định 161/2026/NĐ-CP mang lại:

Việc điều chỉnh này không chỉ đơn thuần là tăng thu nhập mà còn là bước chuẩn bị để thực hiện tốt hơn các chính sách an sinh xã hội, chế độ bảo hiểm xã hội, thai sản, ốm đau và các chế độ trợ cấp khác dựa trên mức lương cơ sở.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về thẩm quyền điều chỉnh lương của Chính phủ cũng như những quy định mới tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào cần giải đáp chi tiết, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia của chúng tôi tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời, chính xác.