Quy định về áp giải phạm nhân theo Thông tư 53/2026/TT-BCA

Hoạt động hỗ trợ tư pháp trong lực lượng Công an nhân dân đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ các phiên tòa, thực thi lệnh bắt, áp giải, dẫn giải và hỗ trợ công tác thi hành án. Để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và quản lý nhà nước trong tình hình mới, Bộ Công an đã ban hành khung pháp lý chuẩn hóa toàn diện lĩnh vực này. Trong quá trình tìm hiểu và cập nhật các quy định pháp luật mới, việc nắm bắt các quy tắc chi tiết là vô cùng cần thiết đối với cá nhân, cơ quan và tổ chức quan tâm. Để hỗ trợ quý độc giả hiểu rõ hơn về vấn đề này, bài viết dưới đây Công ty Luật ACC sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật liên quan.

1. Tổng quan về Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân

Ngày 15/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công an đã ký ban hành Thông tư số 53/2026/TT-BCA quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân. Văn bản quan trọng này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước hoàn thiện khung pháp lý về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của lực lượng Công an nhân dân trong công tác hỗ trợ tư pháp.

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân, hoạt động này bao gồm các nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

• Bảo vệ phiên tòa, phiên họp xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc theo yêu cầu của Tòa án nhân dân (bao gồm bảo vệ phiên tòa hình sự và các phiên tòa, phiên họp giải quyết vụ án, vụ việc khác).
• Thực hiện nhiệm vụ bắt, áp giải, dẫn giải đối với các đối tượng theo quy định pháp luật tố tụng hình sự và thi hành án hình sự.
• Hỗ trợ cơ quan thi hành án hình sự, thi hành án dân sự trong công tác bảo vệ cưỡng chế thi hành án và hỗ trợ thi hành các bản án, quyết định.
• Thực hiện nhiệm vụ thi hành án tử hình và quản lý kho vật chứng, tài liệu, đồ vật trong Công an nhân dân.

2. Các trường hợp và đối tượng áp dụng nghiệp vụ áp giải theo quy định mới

Áp giải là một trong những biện pháp nghiệp vụ quan trọng nhằm đảm bảo an ninh, trật tự và sự nghiêm minh của pháp luật trong quá trình tố tụng cũng như thi hành án. Theo Điều 5 Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân, lực lượng Công an phối hợp và thực hiện nhiệm vụ áp giải đối với các nhóm đối tượng cụ thể sau:

• Bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền.
• Người bị kết án phạt tù đang tại ngoại, người được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
• Người có quyết định hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện.
• Người bị buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
• Người bị kết án phạt tù đi giám định pháp y tâm thần.
• Người bị tạm giữ, người bị tạm giam, người bị kết án phạt tù, người bị kết án tử hình, phạm nhân và người chấp hành án phạt trục xuất khi có lệnh trích xuất hoặc quyết định điều chuyển.
• Người phải chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện ma túy.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quy định quản lý kho vật chứng

3. Nguyên tắc và trách nhiệm phối hợp trong hoạt động hỗ trợ tư pháp

Để đảm bảo tuyệt đối an toàn, tránh để xảy ra tình trạng tẩu thoát, chống người thi hành công vụ hoặc các sự cố phức tạp khác, quá trình áp giải và thực hiện các hoạt động hỗ trợ tư pháp phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý căn bản.

• Tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật: Mọi hoạt động áp giải, bảo vệ phiên tòa hay hỗ trợ thi hành án đều phải dựa trên lệnh, quyết định hợp pháp của cơ quan hoặc người có thẩm quyền.
• Đảm bảo an toàn tối đa: Lực lượng làm nhiệm vụ phải xây dựng phương án chi tiết, chuẩn bị đầy đủ công cụ hỗ trợ, phương tiện chuyên dụng và lực lượng tham gia tùy theo mức độ nguy hiểm của đối tượng và tính chất vụ việc.
• Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan: Sự hiệp đồng giữa cơ quan công an với Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan thi hành án các cấp là yếu tố quyết định sự thành công của mỗi đợt áp giải hoặc bảo vệ tư pháp.

Bảng tóm tắt các hoạt động trọng tâm theo Thông tư số 53/2026/TT-BCA:

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn cơ sở dữ liệu hoạt động hỗ trợ tư pháp

Việc ban hành Thông tư số 53/2026/TT-BCA Quy định về hoạt động hỗ trợ tư pháp trong Công an nhân dân đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích và thiết thực.

Nếu bạn có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến quy định pháp luật hình sự, tố tụng hình sự hay các thủ tục pháp lý liên quan, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia và luật sư của chúng tôi tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kịp thời.