Cơ cấu tổ chức chương trình dự án tài chính vi mô

Một cơ cấu quản lý minh bạch và vận hành chuyên nghiệp là điều kiện tiên quyết giúp các nguồn vốn hỗ trợ cộng đồng được sử dụng đúng mục đích, an toàn và hiệu quả. Nhằm chuẩn hóa mô hình quản trị cho các hoạt động tài chính vi mô phi lợi nhuận, ngày 15/05/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).

Đồng hành cùng các tổ chức trong việc chuẩn hóa bộ máy và tuân thủ đúng quy định pháp luật, Công ty Luật ACC – đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật – xin chia sẻ bài viết phân tích chuyên sâu về cơ cấu tổ chức chương trình, dự án tài chính vi mô theo khung pháp lý mới nhất.

1. Tổng quan về cơ cấu tổ chức bộ máy chương trình, dự án tài chính vi mô

Căn cứ theo quy định tại Điều 6 Nghị định 175/2026/NĐ-CP, tổ chức chính trị – xã hội hoặc tổ chức phi chính phủ khi triển khai chương trình, dự án tài chính vi mô phải thiết lập bộ máy quản lý, điều hành và kiểm soát phù hợp với quy mô, địa bàn hoạt động.

Bộ máy tổ chức tối thiểu của một chương trình, dự án tài chính vi mô bao gồm các bộ phận cốt lõi sau:

• Ban quản lý (hoặc Ban điều hành) chương trình, dự án: Chịu trách nhiệm quản lý chung, điều hành toàn bộ các hoạt động nghiệp vụ hằng ngày.
• Bộ phận chuyên môn nghiệp vụ: Bao gồm bộ phận tín dụng/cho vay, bộ phận kế toán – tài chính và bộ phận huy động/quản lý tiết kiệm.
• Bộ phận (hoặc nhân sự) kiểm soát rủi ro, kiểm toán nội bộ: Đảm bảo giám sát độc lập, kiểm tra tính tuân thủ pháp luật và quy chế nội bộ trong quá trình vận hành.
• Mạng lưới điểm giao dịch/Cán bộ địa bàn: Trực tiếp tiếp xúc, hướng dẫn và thực hiện giao dịch với khách hàng tại cấp xã, thôn, bản.

2. Tiêu chuẩn và điều kiện đối với nhân sự quản lý chủ chốt

Nghị định 175/2026/NĐ-CP đặt ra các tiêu chí rõ ràng về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm đối với các vị trí lãnh đạo nhằm hạn chế rủi ro thất thoát vốn:

2.1. Tiêu chuẩn đối với Người quản lý, điều hành dự án

Cá nhân giữ chức danh Trưởng Ban quản lý hoặc Giám đốc điều hành chương trình, dự án tài chính vi mô phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Trình độ học vấn: Có bằng tốt nghiệp Đại học trở lên thuộc một trong các chuyên ngành: Kinh tế, Tài chính, Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán, Quản trị kinh doanh hoặc Luật.
• Kinh nghiệm công tác: Có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng hoặc quản lý các chương trình, dự án phát triển cộng đồng/tài chính vi mô.
• Phẩm chất đạo đức: Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không trong thời gian bị cứu truy trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành án phạt.

2.2. Tiêu chuẩn đối với Cán bộ phụ trách Kế toán và Kiểm soát

• Phụ trách Kế toán: Bắt buộc có trình độ từ Trung cấp/Cao đẳng chuyên ngành Kế toán, Tài chính – Ngân hàng trở lên và nắm rõ các chuẩn mực kế toán áp dụng cho chương trình tài chính vi mô.
• Cán bộ Kiểm soát rủi ro: Phải độc lập với bộ phận trực tiếp thực hiện cho vay, có kiến thức chuyên môn về thẩm định và đánh giá quản lý rủi ro tín dụng.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thay đổi địa điểm đặt trụ sở hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô

3. Sơ đồ cơ cấu tổ chức và phân nhiệm chức năng

>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ lập báo cáo tình hình hoạt động chương trình dự án tài chính vi mô

4. Mô phỏng chi phí vận hành bộ máy và ví dụ tính toán trích lập chi phí

Để bộ máy tổ chức duy trì hoạt động ổn định và tuân thủ nguyên tắc phi lợi nhuận, chi phí quản lý vận hành được trích từ nguồn thu lãi cho vay và các nguồn tài trợ hợp pháp.

Tình huống giả định:

Chương trình Tài chính vi mô M (thuộc một tổ chức phi chính phủ) có tổng dư nợ cho vay bình quân năm là 10.000.000.000 Đồng (Mười tỷ đồng). Quy chế tài chính của dự án quy định định mức chi phí quản lý vận hành bộ máy tối đa là 8%/năm tính trên dư nợ cho vay bình quân.

Các bước xác định và phân bổ ngân sách vận hành bộ máy:

• Bước 1: Tính tổng ngân sách vận hành bộ máy tối đa trong năm
  Ngân sách vận hành = Dư nợ cho vay bình quân x Tỷ lệ chi phí quản lý quy định
  Ngân sách vận hành = 10.000.000.000 x 8% = 800.000.000 Đồng/năm.
• Bước 2: Phân bổ ngân sách theo cơ cấu tổ chức bộ máy (Giả định thực tế)

• Chi lương và phụ cấp Ban quản lý & Cán bộ chuyên trách (60%):
  800.000.000 x 60% = 480.000.000 Đồng/năm (Tương đương 40.000.000 Đồng/tháng cho toàn bộ nhân sự điều hành, kế toán, tín dụng).
• Chi phí kiểm tra, kiểm soát và đào tạo nhân sự địa bàn (20%):
  800.000.000 x 20% = 160.000.000 Đồng/năm.
• Chi phí văn phòng phẩm, công tác phí giao dịch cấp xã (20%):
  800.000.000 x 20% = 160.000.000 Đồng/năm.

• Bước 3: Nguyên tắc quyết toán
  Toàn bộ khoản chi cho bộ máy tổ chức phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và được Ban quản lý hạch toán công khai. Nếu kết thúc năm tài chính còn thặng dư, phần chênh lệch thu – chi được trích lập vào Quỹ dự phòng rủi ro và Quỹ phát triển chương trình chứ không chia cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.

5. Các lưu ý quan trọng khi kiện toàn cơ cấu tổ chức theo quy định mới

• Thông báo thay đổi nhân sự: Khi có sự thay đổi về Người quản lý, điều hành chương trình, dự án, tổ chức chủ quản phải có văn bản báo cáo Ngân hàng Nhà nước (hoặc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực) để hoàn tất thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký.
• Tách biệt vai trò kiểm soát: Nhân sự làm công tác kiểm toán/kiểm soát nội bộ không được đồng thời đảm nhiệm công việc trực tiếp thẩm định, giải ngân hoặc làm kế toán của dự án.
• Phân cấp ủy quyền rõ ràng: Ban hành văn bản phân công nhiệm vụ chi tiết, quy định rõ hạn mức phê duyệt cho vay của từng cấp (Trưởng ban, Cán bộ tín dụng) để tránh lạm quyền.

Nghị định 175/2026/NĐ-CP là hành lang pháp lý quan trọng giúp các chương trình, dự án tài chính vi mô vận hành an toàn, minh bạch và đúng mục tiêu hỗ trợ cộng đồng. Để đảm bảo quá trình thiết lập và triển khai tuân thủ tối đa các quy định pháp luật mới nhất, Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ trọn gói mọi thủ tục pháp lý liên quan.