Yêu cầu thẩm định cấp tín dụng tại tổ chức tín dụng

Thẩm định cấp tín dụng là khâu then chốt trong quy trình kiểm soát rủi ro, đóng vai trò quyết định đến chất lượng danh mục cho vay và sự an toàn tài chính của các tổ chức tín dụng. Đối với các tổ chức tín dụng là hợp tác xã (quỹ tín dụng nhân dân) và tổ chức tài chính vi mô, việc tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu thẩm định cấp tín dụng giúp bảo vệ nguồn vốn huy động, hạn chế nợ xấu và bảo đảm sự tuân thủ quy định pháp luật. Công ty Luật ACC xin tư vấn chi tiết các quy định pháp luật về yêu cầu thẩm định cấp tín dụng qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý về thẩm định cấp tín dụng

Khung pháp lý điều chỉnh trực tiếp hoạt động thẩm định cấp tín dụng thuộc hệ thống kiểm soát nội bộ của các tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô hiện nay được quy định tại Thông tư 62/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.

Theo Thông tư 62/2025/TT-NHNN, tổ chức tín dụng phải ban hành quy trình thẩm định cấp tín dụng rõ ràng, minh bạch, bảo đảm nguyên tắc độc lập giữa khâu thẩm định và khâu xét duyệt/giải ngân. Việc thực hiện đúng các tiêu chuẩn thẩm định là yêu cầu bắt buộc nhằm ngăn ngừa vi phạm an toàn hoạt động và phòng tránh các mức xử phạt vi phạm hành chính từ cơ quan quản lý.

2. Các yêu cầu cốt lõi trong quy trình thẩm định cấp tín dụng

Căn cứ theo quy định pháp luật hiện hành, hoạt động thẩm định cấp tín dụng tại các tổ chức tín dụng bắt buộc phải đáp ứng các nội dung cơ bản sau:

• Đánh giá năng lực pháp lý và tư cách khách hàng: Kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý, tư cách chủ thể và năng lực hành vi dân sự của khách hàng vay vốn hoặc bên bảo lãnh.
• Thẩm định phương án, dự án sử dụng vốn: Đánh giá tính khả thi, hiệu quả kinh tế và mức độ hợp pháp của mục đích sử dụng vốn vay.
• Đánh giá năng lực tài chính và nguồn trả nợ: Phân tích tình hình tài chính, thu nhập thực tế, dòng tiền dư thừa để bảo đảm khả năng thực hiện nghĩa vụ trả gốc và lãi đúng hạn.
• Thẩm định tài sản bảo đảm (nếu có): Đánh giá tính pháp lý, giá trị thị trường, khả năng thanh khoản và mức độ quản lý rủi ro đối với tài sản thế chấp, cầm cố.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn yêu cầu đối với hệ thống thông tin quản lý tại đây.

3. Bảo đảm tính độc lập và hạ tầng thông tin thẩm định

Hiệu quả của công tác thẩm định cấp tín dụng phụ thuộc lớn vào tính khách quan của nhân sự và tính chính xác của dữ liệu:

• Nguyên tắc phân tách trách nhiệm: Nhân sự thực hiện thẩm định phải độc lập với nhân sự đề xuất/tìm kiếm khách hàng và nhân sự phê duyệt khoản vay, tránh xung đột lợi ích.
• Khai thác hệ thống thông tin quản lý: Khai thác triệt để dữ liệu CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia) và hệ thống dữ liệu nội bộ để kiểm tra lịch sử trả nợ, dư nợ chéo của khách hàng.
• Lưu trữ và lập báo cáo quản trị: Kết quả thẩm định phải được lập thành báo cáo văn bản chi tiết, lưu trữ đầy đủ trong hồ sơ tín dụng và phục vụ công tác lập báo cáo hằng năm về hệ thống kiểm soát nội bộ gửi Ngân hàng Nhà nước.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn lập báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

4. Rủi ro thực tế nếu bỏ qua các tiêu chuẩn thẩm định

Thực tế tại một số quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô cho thấy, công tác thẩm định đôi khi còn mang tính hình thức, quá phụ thuộc vào giá trị tài sản bảo đảm mà bỏ nhẹ việc đánh giá dòng tiền trả nợ thực tế của khách hàng. Tình trạng thẩm định sơ sài, bỏ qua kiểm tra phương án kinh doanh hoặc vi phạm nguyên tắc độc lập dễ dẫn đến phát sinh nợ xấu, tổn thất tài chính lớn và đe dọa sự an toàn của toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, việc vi phạm các quy định thẩm định cấp tín dụng do Ngân hàng Nhà nước ban hành sẽ khiến tổ chức tín dụng đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính nghiêm khắc và bị hạn chế mở rộng quy mô tín dụng.

Thực hiện đúng và đầy đủ các yêu cầu thẩm định cấp tín dụng là giải pháp cốt lõi giúp các tổ chức tín dụng duy trì chất lượng tài sản an toàn, bền vững. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ tư vấn hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng nội bộ, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chuyên sâu.