Trong các bối cảnh đặc biệt như thảm họa, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm hoặc sự cố y tế cộng đồng nghiêm trọng, việc tiếp cận và chia sẻ dữ liệu y tế kịp thời đóng vai trò quyết định đến tính mạng con người cũng như hiệu quả ứng phó. Nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đảm bảo vừa xử lý nhanh tình huống khẩn cấp vừa kiểm soát chặt chẽ an toàn dữ liệu, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 38/2024/TT-BYT quy định việc xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Với kinh nghiệm tư vấn pháp lý chuyên sâu, Công ty Luật ACC – đơn vị tư vấn pháp luật uy tín – xin chia sẻ những quy định cốt lõi về việc cung cấp dữ liệu y tế trong các trường hợp khẩn cấp để các cơ sở y tế và cơ quan liên quan chủ động áp dụng đúng chuẩn.
1. Những trường hợp nào được xác định là tình huống khẩn cấp về y tế?
Không phải mọi sự kiện đột xuất đều được tự do khai thác dữ liệu y tế. Dữ liệu y tế vốn thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm, do đó việc chia sẻ trong tình huống đặc biệt phải gắn liền với các căn cứ pháp luật cụ thể.
1.1 Phạm vi các sự kiện khẩn cấp
Theo khung pháp lý tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 38/2024/TT-BYT kết hợp cùng Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, tình huống khẩn cấp để kích hoạt cơ chế chia sẻ dữ liệu bao gồm:
- Công bố dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thuộc nhóm A hoặc sự cố y tế công cộng cấp toàn quốc/địa phương.
- Tình trạng thảm họa, thiên tai, tai nạn hàng loạt gây tai thương nghiêm trọng cần huy động nguồn lực y tế khẩn cấp.
- Tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội đòi hỏi phải xác minh, điều tra y tế ngay lập tức.
- Trường hợp cấp cứu bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch, không thể tự thể hiện ý chí và không có người đại diện hợp pháp đi cùng.
1.2 Ai là người chịu sự điều chỉnh của quy định này?
Quy định về cung cấp dữ liệu khẩn cấp ràng buộc trách nhiệm của các nhóm đối tượng:
- Bên nắm giữ dữ liệu: Các bệnh viện, phòng khám, trung tâm y tế và cơ quan quản lý y tế đang vận hành Hệ thống thông tin theo Thông tư 38/2024/TT-BYT.
- Bên yêu cầu khai thác: Cơ quan chỉ đạo phòng chống dịch/thảm họa, lực lượng ứng cứu khẩn cấp, cơ sở y tế tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu và các cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ.
2. Cơ chế cung cấp và chia sẻ dữ liệu y tế khẩn cấp diễn ra như thế nào?
Để việc phản ứng diễn ra nhanh nhất mà không làm đứt gãy tính bảo mật chung, Điều 4 Thông tư 38/2024/TT-BYT thiết lập phương thức vận hành dữ liệu tối ưu cho giai đoạn đặc biệt này.
2.1 Phương thức trích xuất và kết nối dữ liệu
- Kết nối tự động qua API: Trong các chiến dịch phòng chống dịch hoặc cứu hộ quy mô lớn, dữ liệu được truyền tải trực tiếp giữa Hệ thống thông tin quản lý khám chữa bệnh trung ương với các hệ thống điều hành khủng hoảng thông qua cổng kết nối an toàn.
- Cấp quyền truy cập nhanh: Đại diện cơ sở y tế cấp cứu hoặc Trưởng ban chỉ đạo tình huống khẩn cấp được cấp quyền truy xuất tức thời vào hồ sơ sức khỏe, lịch sử bệnh lý, tiền sử dị ứng của người bệnh để phục vụ điều trị ngay tại chỗ.
2.2 Danh mục dữ liệu ưu tiên cung cấp
Khi kích hoạt quy chế khẩn cấp, các nhóm dữ liệu sau sẽ được ưu tiên trích xuất:
- Thông tin định danh cơ bản của người bệnh (Họ tên, CCCD/Mã định danh, số điện thoại người thân).
- Tiền sử bệnh lý, nhóm máu, thông tin dị ứng thuốc và lịch sử điều trị gần nhất.
- Dữ liệu về năng lực tiếp nhận của các bệnh viện lân cận (số giường trống, số máy thở, lượng máu dự trữ, danh sách bác sĩ chuyên khoa trực).
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quy định về Hệ thống thông tin quản lý khám bệnh, chữa bệnh
3. Nghĩa vụ bảo mật và giới hạn sử dụng dữ liệu sau tình huống khẩn cấp
Cung cấp dữ liệu nhanh không đồng nghĩa với việc bỏ qua các quy định về an toàn thông tin. Việc xử lý dữ liệu y tế trong và sau tình huống khẩn cấp phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc tại Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Các bước kiểm soát bắt buộc bao gồm:
- Lưu vết truy cập (Audit Log): Hệ thống phải tự động ghi lại lịch sử ai đã truy cập, thời gian nào, xem thông tin của ai và xuất dữ liệu vì mục đích gì.
- Thu hồi quyền sau khi kết thúc sự cố: Ngay khi tình huống khẩn cấp được công bố chấm dứt, các tài khoản tạm thời hoặc đường truyền ưu tiên phải được khóa ngay lập tức.
- Cấm sử dụng sai mục đích: Mọi hành vi dùng dữ liệu thu thập trong tình huống khẩn cấp để kinh doanh, thương mại hóa hoặc chia sẻ cho bên thứ ba không có thẩm quyền đều bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quản lý dữ liệu trong hệ thống khám chữa bệnh
Việc tuân thủ đúng các quy định về cung cấp dữ liệu y tế trong tình huống khẩn cấp theo Thông tư 38/2024/TT-BYT vừa giúp các cơ sở y tế ứng phó kịp thời với sự cố, vừa đảm bảo tính an toàn pháp lý. Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng về các thủ tục và quy định pháp luật y tế hiện hành, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để nhận được sự trợ giúp chuyên sâu!
Để lại một bình luận