Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 193/2026/NĐ-CP

Quyết toán vốn đầu tư dự án là khâu then chốt nhằm kiểm soát chi phí, minh bạch nguồn vốn và hoàn tất nghĩa vụ tài chính của dự án. Việc nắm vững các quy định mới ban hành giúp các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các cơ quan tài chính tránh khỏi rủi ro pháp lý cùng những vướng mắc thủ tục kéo dài. Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức quản lý dự án thực hiện đúng chuẩn mực, Công ty Luật ACC tổng hợp và phân tích chi tiết về phạm vi áp dụng cùng các điểm mới trọng tâm của quy định quyết toán hiện hành.

1. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 193/2026/NĐ-CP quy định về quyết toán vốn đầu tư dự án

Phạm vi điều chỉnh là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để xác định một dự án đầu tư có thuộc đối tượng phải tuân thủ trình tự, thủ tục thẩm tra và phê duyệt quyết toán theo quy định mới hay không. Nghị định 193/2026/NĐ-CP quy định về quyết toán vốn đầu tư đối với các đối tượng dự án, nhiệm vụ sau khi hoàn thành hoặc dừng, tạm ngừng, hủy bỏ theo văn bản cho phép của cấp có thẩm quyền:

• Dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn đầu tư công theo quy định của pháp luật về đầu tư công.
• Nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án hoặc các chi phí chuẩn bị đầu tư.
• Nhiệm vụ quy hoạch sử dụng vốn đầu tư công, chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước.
• Dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công.

Ngoài ra, các dự án, công trình sử dụng một phần hoặc toàn bộ các nguồn vốn nêu trên phải thực hiện thống nhất theo quy định này, trừ các dự án có quy định riêng của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ. Các tổ chức, cá nhân thực hiện dự án không thuộc phạm vi bắt buộc vẫn có thể áp dụng các quy tắc tại Nghị định 193/2026/NĐ-CP để lập, thẩm tra và phê duyệt báo cáo quyết toán.

2. Các trường hợp đặc thù trong phạm vi áp dụng quyết toán vốn đầu tư

Bên cạnh các dự án sử dụng vốn ngân sách thuần túy, pháp luật cũng quy định rõ cơ chế quyết toán cho từng nhóm dự án mang tính chất đặc thù nhằm đảm bảo tính linh hoạt và công bằng theo Điều 1 Nghị định 193/2026/NĐ-CP:

• Dự án có nguồn đóng góp bằng hiện vật, ngày công lao động hoặc công trình hoàn thành: Căn cứ vào đơn giá hiện vật, giá trị ngày công hoặc giá trị công trình hoàn thành được phê duyệt để hạch toán ghi nhận giá trị dự án.
• Dự án nhận hỗ trợ bằng vật liệu xây dựng hoặc hiện vật khác: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành quy định cụ thể việc quyết toán phần vốn hỗ trợ sao cho phù hợp với thực tế địa phương.
• Dự án sử dụng vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài: Ưu tiên thực hiện theo Điều ước quốc tế đã ký kết hoặc các văn bản hướng dẫn riêng. Trường hợp Điều ước quốc tế không có quy định thì mới áp dụng theo Nghị định 193/2026/NĐ-CP.
• Dự án thuộc danh mục bí mật nhà nước do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện và dự án của Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài: Bộ trưởng các Bộ quản lý chuyên ngành sẽ ban hành quy định riêng phù hợp với đặc thù công tác.

>>> Xem thêm bài viết: Thủ tục lập và gửi hồ sơ quyết toán vốn đầu tư dự án tại đây.

3. Đối tượng áp dụng và điều kiện thực hiện quyết toán vốn đầu tư dự án

Đối tượng áp dụng theo Điều 2 Nghị định 193/2026/NĐ-CP bao gồm toàn bộ các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác lập báo cáo, thẩm tra, phê duyệt và thanh toán vốn đầu tư dự án. Các chủ thể này bao gồm người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, ban quản lý dự án, cơ quan thẩm tra quyết toán, cơ quan thanh toán Kho bạc và các nhà thầu thi công, tư vấn.

Về điều kiện vốn đầu tư được quyết toán, chi phí đề nghị quyết toán phải là toàn bộ chi phí hợp pháp đã thực hiện trong quá trình đầu tư. Chi phí hợp pháp bao gồm các khoản chi nằm trong phạm vi dự án, dự toán được duyệt và hợp đồng đã ký kết đúng pháp luật, bao gồm cả phần điều chỉnh, bổ sung. Một điều kiện tiên quyết là tổng chi phí đầu tư đề nghị quyết toán phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư đã được phê duyệt hoặc điều chỉnh theo đúng thẩm quyền.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn thẩm quyền phê duyệt quyết toán dự án tại đây.

4. Giải pháp phòng ngừa rủi ro pháp lý khi thực hiện quyết toán dự án

Trong thực tiễn quản lý dự án, công tác quyết toán vốn đầu tư thường gặp nhiều khó khăn dẫn đến tình trạng chậm trễ hoặc bị xuất toán chi phí. Để phòng tránh rủi ro, các đơn vị cần lưu ý các giải pháp trọng tâm:

• Chuẩn bị và lưu trữ hồ sơ pháp lý liên tục: Hồ sơ nghiệm thu khối lượng, nhật ký công trình, biên bản thay đổi thiết kế và chứng từ thanh toán cần được hệ thống hóa ngay từ giai đoạn triển khai thay vì đợi dự án hoàn thành mới thu thập.
• Kiểm soát chặt chẽ hợp đồng và phụ lục: Các khoản chi phí phát sinh hoặc điều chỉnh đơn giá bắt buộc phải có phụ lục hợp đồng hợp lệ và tuân thủ đúng loại hợp đồng đã ký kết.
• Xử lý dứt điểm công nợ và vật tư tồn đọng: Cần phối hợp với nhà thầu đối soát giá trị quyết toán A – B, thu hồi tạm ứng quá hạn và xử lý tài sản thu hồi đúng quy định trước khi nộp hồ sơ thẩm tra.
• Đảm bảo tiến độ lập hồ sơ theo quy định: Lập kế hoạch quyết toán rõ ràng cho từng nhóm dự án để tránh vi phạm thời hạn quy định, dẫn đến việc bị ghi nhận vi phạm và công khai danh sách chậm quyết toán.

Việc nắm bắt và áp dụng chuẩn xác các quy định pháp luật về quyết toán vốn đầu tư dự án đòi hỏi sự am hiểu sâu rộng về cả pháp lý lẫn kế toán tài chính công. Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm, sẵn sàng đồng hành cùng quý chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các nhà thầu trong suốt quá trình hoàn thiện thủ tục quyết toán.

Chúng tôi cung cấp giải pháp toàn diện bao gồm: rà soát tính hợp pháp của hồ sơ quyết toán, tư vấn phân loại chi phí hợp lệ, hỗ trợ giải trình với cơ quan thẩm tra, thanh tra, kiểm toán và tháo gỡ các vướng mắc trong hợp đồng xây dựng.

Nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến phạm vi áp dụng hoặc quy trình quyết toán vốn đầu tư dự án, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được hỗ trợ tư vấn chuyên sâu và kịp thời nhất.