Công ty bạn tôi làm dịch vụ (công ty nhỏ chứ không to), khách không lấy hóa đơn, toàn giao dịch chuyển khoản cá nhân với giám đốc (và không xuất hóa đơn bán ra cũng không lấy hóa đơn đầu vào), mình có nói làm vậy rủi ro cao lắm, theo cả nhà thì như nào ạ, giờ không biết các công ty khác có kiểu giống như vậy không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Rủi ro pháp lý đối với công ty dịch vụ không xuất hóa đơn

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 142), các hành vi bị cấm bao gồm việc không lập, cấp hóa đơn khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, nhằm đảm bảo minh bạch trong kê khai và nộp thuế. Cụ thể, Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (Điều 4 và Điều 9) quy định chi tiết về việc sử dụng hóa đơn điện tử, yêu cầu doanh nghiệp phải lập hóa đơn ngay tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc hoàn thành dịch vụ, trừ một số trường hợp đặc biệt như xuất khẩu hoặc giao dịch không yêu cầu hóa đơn theo quy định.

Việc công ty dịch vụ cố tình không xuất hóa đơn có thể dẫn đến các rủi ro sau:

• Xử phạt hành chính về thuế: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (Điều 24), mức phạt từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Nếu vi phạm gây thất thoát thuế, mức phạt có thể tăng lên đến 20% số tiền thuế trốn tránh, nhưng không dưới 25.000.000 đồng.
• Truy thu thuế và lãi chậm nộp: Cơ quan thuế có quyền truy thu toàn bộ số thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) từ doanh thu không kê khai, kèm theo lãi chậm nộp 0,03%/ngày theo Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 59).
• Rủi ro hình sự: Nếu hành vi không xuất hóa đơn dẫn đến trốn thuế từ 100.000.000 đồng trở lên, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tại Điều 200, với mức phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm tùy mức độ.

Ngoài ra, công ty có thể bị kiểm tra, thanh tra đột xuất, ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh và khả năng vay vốn ngân hàng do hồ sơ tài chính không đầy đủ.

Rủi ro pháp lý đối với giao dịch cá nhân

Đối với giao dịch cá nhân (như cá nhân mua dịch vụ từ công ty mà không nhận hóa đơn), pháp luật không bắt buộc xuất hóa đơn trong mọi trường hợp, nhưng Nghị định 123/2020/NĐ-CP (Điều 10) quy định cá nhân có quyền yêu cầu hóa đơn nếu cần chứng minh chi phí hợp lý. Nếu không có hóa đơn, cá nhân gặp rủi ro sau:

• Không khấu trừ hoặc chứng minh chi phí: Khi cá nhân kinh doanh hoặc kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN), hóa đơn là chứng từ bắt buộc để khấu trừ chi phí theo Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 10). Thiếu hóa đơn có thể dẫn đến bị cơ quan thuế từ chối khấu trừ, tăng số thuế phải nộp.
• Rủi ro liên đới với công ty: Nếu giao dịch bị phát hiện qua kiểm tra (ví dụ: qua dữ liệu ngân hàng), cá nhân có thể bị yêu cầu cung cấp chứng từ bổ sung, và nếu công ty bị xử phạt, cá nhân gián tiếp gặp khó khăn trong việc chứng minh tính hợp pháp của giao dịch.
• Mức phạt gián tiếp: Cá nhân không phải chịu phạt trực tiếp về hóa đơn, nhưng nếu sử dụng giao dịch không hóa đơn để trốn thuế TNCN (từ 10.000.000 đồng/năm trở lên), có thể bị phạt từ 20% số thuế trốn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (Điều 142), hoặc truy cứu hình sự nếu nghiêm trọng.

Tóm lại, giao dịch cá nhân nên yêu cầu hóa đơn để bảo vệ quyền lợi, đặc biệt nếu liên quan đến chi phí lớn hoặc kê khai thuế.

Việc tuân thủ quy định về hóa đơn giúp doanh nghiệp và cá nhân tránh các khoản phạt nặng, đảm bảo minh bạch tài chính và giảm rủi ro pháp lý lâu dài. Đồng thời, nó hỗ trợ cơ quan nhà nước quản lý hiệu quả nguồn thu ngân sách. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.