Ai có quyền yêu cầu thi hành án dân sự là vấn đề then chốt giúp bảo vệ quyền lợi của người được thi hành án sau khi bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Việc xác định đúng chủ thể có quyền yêu cầu đảm bảo quá trình thi hành án diễn ra đúng pháp luật và hiệu quả. Thủ tục này góp phần duy trì trật tự xã hội và niềm tin vào công lý. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu rõ hơn về chủ đề này.
1. Ai có quyền yêu cầu thi hành án dân sự?
Theo Luật Thi hành án dân sự 2025, người được thi hành án là chủ thể chính có quyền yêu cầu thi hành án dân sự. Đây là cá nhân, cơ quan, tổ chức được Tòa án tuyên quyền lợi trong bản án, quyết định. Ngoài ra, người đại diện hợp pháp của người được thi hành án cũng được phép thực hiện quyền này khi có giấy ủy quyền hoặc văn bản pháp lý phù hợp.
Trong trường hợp người được thi hành án đã chết, người thừa kế theo pháp luật sẽ kế thừa quyền yêu cầu thi hành án dân sự. Luật Thi hành án dân sự 2025 quy định rõ các chủ thể này phải nộp đơn yêu cầu kèm theo bản án, quyết định có hiệu lực để cơ quan thi hành án xem xét. Việc xác định đúng chủ thể giúp tránh tình trạng yêu cầu sai đối tượng, gây chậm trễ trong quá trình thực hiện nghĩa vụ.
2. Các trường hợp đặc biệt về quyền yêu cầu thi hành án dân sự
Luật Thi hành án dân sự 2025 mở rộng quyền yêu cầu cho một số trường hợp đặc biệt như người được thi hành án là người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi dân sự. Khi đó, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật sẽ thay mặt thực hiện quyền yêu cầu thi hành án dân sự. Đối với cơ quan nhà nước được giao quyền lợi trong bản án, thủ trưởng cơ quan đó có thẩm quyền ký đơn yêu cầu.
Trường hợp bản án liên quan đến tài sản chung của vợ chồng, cả hai bên đều có quyền yêu cầu thi hành án dân sự nếu một bên không thực hiện. Luật Thi hành án dân sự 2025 cũng quy định quyền yêu cầu có thể chuyển giao cho tổ chức tín dụng khi có thỏa thuận về việc chuyển nhượng quyền lợi. Những quy định này đảm bảo không ai bị tước đoạt quyền lợi hợp pháp do hoàn cảnh đặc biệt.
Xem thêm: Quy trình hòa giải đối thoại tại tòa án
3. Quyền và nghĩa vụ của người yêu cầu thi hành án dân sự
Người có quyền yêu cầu thi hành án dân sự được Luật Thi hành án dân sự 2025 trao nhiều quyền như được yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm, được thông báo tiến độ thi hành án, được khiếu nại quyết định của chấp hành viên. Đồng thời, họ có nghĩa vụ cung cấp thông tin chính xác về người phải thi hành án, tài sản và hợp tác với cơ quan thi hành án.
Nếu cung cấp thông tin sai sự thật, người yêu cầu có thể bị xử lý theo quy định. Luật Thi hành án dân sự 2025 nhấn mạnh nghĩa vụ tuân thủ thời hạn yêu cầu thi hành án là 5 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực. Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ giúp quá trình thi hành án đạt hiệu quả cao nhất.
Xem thêm: Mẫu biên bản hòa giải đánh nhau theo quy định
4. Lưu ý khi thực hiện quyền yêu cầu thi hành án dân sự
Khi chuẩn bị đơn yêu cầu, người có quyền cần kiểm tra kỹ tính hợp lệ của bản án, quyết định và các giấy tờ kèm theo theo Luật Thi hành án dân sự 2025. Nên nộp đơn tại cơ quan thi hành án dân sự nơi người phải thi hành án cư trú hoặc có tài sản.
Việc chậm trễ nộp đơn có thể dẫn đến mất quyền yêu cầu thi hành án dân sự do hết thời hiệu. Ngoài ra, người yêu cầu nên theo dõi sát sao quá trình thi hành để kịp thời khiếu nại nếu có sai sót. Luật Thi hành án dân sự 2025 cũng khuyến khích các bên tự nguyện thi hành trước khi cơ quan can thiệp để tiết kiệm chi phí và thời gian.
5. Câu hỏi thường gặp
Ai có quyền yêu cầu thi hành án dân sự khi người được thi hành án mất năng lực hành vi?
Trả lời: Theo Luật Thi hành án dân sự 2025, người giám hộ hoặc đại diện hợp pháp sẽ thay mặt thực hiện quyền yêu cầu. Họ cần nộp thêm giấy tờ chứng minh tư cách đại diện cùng đơn yêu cầu. Cơ quan thi hành án sẽ xem xét và thụ lý nếu hồ sơ đầy đủ.
Quyền yêu cầu thi hành án dân sự có thể chuyển nhượng không?
Trả lời: Luật Thi hành án dân sự 2025 cho phép chuyển nhượng quyền lợi trong một số trường hợp như thỏa thuận với tổ chức tín dụng. Việc chuyển nhượng phải được thông báo cho cơ quan thi hành án để cập nhật chủ thể mới.
Thời hạn yêu cầu thi hành án dân sự là bao lâu?
Trả lời: Luật Thi hành án dân sự 2025 quy định thời hạn là 5 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Quá thời hạn này, quyền yêu cầu sẽ không còn hiệu lực trừ trường hợp có lý do bất khả kháng được chấp nhận.
Ai có quyền yêu cầu thi hành án dân sự là nội dung cần được hiểu rõ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định chủ thể hoặc thực hiện thủ tục, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chi tiết và chuyên nghiệp.
Để lại một bình luận