Thay đổi thông tin hộ tịch là thủ tục quan trọng nhằm bảo đảm tính chính xác, nhất quán về nhân thân của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời. Với sự ra đời của Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16, quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung này đã có những thay đổi nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Công ty Luật ACC với kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực tư vấn pháp lý, xin chia sẻ những quy định cụ thể về thẩm quyền thay đổi thông tin hộ tịch để bạn đọc nắm rõ.
1. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã trong thay đổi thông tin hộ tịch
Theo quy định tại Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã là cơ quan có thẩm quyền thực hiện đăng ký các sự kiện hộ tịch, trong đó bao gồm cả việc thay đổi thông tin hộ tịch.
Một điểm mới đáng chú ý của Luật Hộ tịch 2026 là việc phân cấp mạnh mẽ nhằm giảm bớt thủ tục hành chính:
- Không phụ thuộc vào nơi cư trú: Cá nhân có quyền lựa chọn thực hiện thủ tục thay đổi thông tin hộ tịch tại UBND cấp xã không nhất thiết phải là nơi thường trú hoặc tạm trú của mình. Điều này giúp người dân linh hoạt hơn trong việc thực hiện quyền nhân thân.
- Thẩm quyền ký giấy tờ: Chủ tịch UBND cấp xã là người có thẩm quyền ký các giấy tờ hộ tịch. Tuy nhiên, nhằm đảm bảo công việc trôi chảy, Chủ tịch UBND cấp xã được phép ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch cho cấp phó hoặc công chức hộ tịch theo quy định, trừ những trường hợp đặc biệt liên quan đến yếu tố nước ngoài hoặc các loại giấy tờ quan trọng như Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
2. Thay đổi thông tin hộ tịch đối với công dân Việt Nam ở nước ngoài
Đối với công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài, Điều 7 Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 đã quy định rõ ràng về cơ quan tiếp nhận hồ sơ:
- Cơ quan đại diện (bao gồm Cơ quan đại diện ngoại giao và Cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài) là nơi có thẩm quyền đăng ký các sự kiện hộ tịch, bao gồm thay đổi thông tin hộ tịch cho công dân Việt Nam.
- Việc thực hiện tại Cơ quan đại diện giúp bảo đảm quyền lợi chính đáng cho công dân khi đang sinh sống, làm việc hoặc học tập tại nước sở tại mà không cần phải quay trở về nước để thực hiện thủ tục.
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thay đổi họ, chữ đệm, tên trong giấy khai sinh
3. Cập nhật thay đổi thông tin hộ tịch dựa trên bản án, quyết định của Tòa án
Ngoài việc thay đổi thông tin hộ tịch theo yêu cầu của cá nhân, thông tin hộ tịch còn được cập nhật dựa trên bản án, quyết định của Tòa án hoặc các văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Các trường hợp thay đổi thông tin cần cập nhật vào sổ hộ tịch và Cơ sở dữ liệu hộ tịch bao gồm:
- Thay đổi thông tin hộ tịch, quốc tịch.
- Xác định cha, mẹ, con; xác định lại giới tính.
- Nuôi con nuôi, chấm dứt việc nuôi con nuôi.
- Ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn.
- Công nhận giám hộ; tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích, đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Trách nhiệm cập nhật các thông tin này thuộc về cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý hộ tịch đang lưu giữ sổ hộ tịch giấy. Việc này đảm bảo thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch luôn đồng bộ và phản ánh đúng thực tế pháp lý của cá nhân.
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục cải chính thông tin hộ tịch có sai sót
4. Vai trò của Cơ sở dữ liệu hộ tịch trong quản lý thông tin
Điều 24 đến 27 Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 nhấn mạnh việc chuyển đổi số và quản lý thông qua Cơ sở dữ liệu hộ tịch quốc gia. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm:
- Chủ động khai thác dữ liệu điện tử để giải quyết thủ tục, không yêu cầu người dân nộp các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu nếu thông tin đó đã được xác thực.
- Bảo đảm sự thống nhất giữa thông tin khai sinh (thông tin hộ tịch gốc) và các loại giấy tờ khác của cá nhân. Nếu có sự không trùng khớp, Thủ trưởng cơ quan quản lý hồ sơ có trách nhiệm chủ động phối hợp với cơ quan hộ tịch để điều chỉnh kịp thời.
Việc nắm vững thẩm quyền và trình tự thực hiện sẽ giúp cá nhân tiết kiệm thời gian và đảm bảo quyền lợi pháp lý tối ưu. Nếu bạn đang gặp vướng mắc hoặc cần hỗ trợ chuyên sâu về thủ tục thay đổi thông tin hộ tịch, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia tư vấn kịp thời và chính xác nhất.
Để lại một bình luận