Kính thưa các anh chị, em là người mới, em xin hỏi ą. Đứng trên phương diện là nông dân, em bán thịt ếch cho công ty. Nhưng hiện nay công ty muốn em xuất hóa đơn đầu vào. Em có tham khảo trên mạng thì thấy bảo chỉ cần ký hợp đồng, làm bảng kê chứng từ cụ thể là được, vì nông sản thì sẽ không có hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, kế toán công ty lại bảo em là làm bảng kê đó cũng được, nhưng em phải tự đi nộp lên cơ quan thuế để nhờ thuế xuất hóa đơn cho. Mong anh chị giải đáp cách làm ą, chứ hiện tại em cũng bị rối. Em chân thành cảm ơn.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Quy định pháp luật về hóa đơn đầu vào đối với nông sản

Theo quy định tại Khoản 2.4, Điều 6, Thông tư 78/2014/TT-BTC và Khoản 5, Điều 5, Thông tư 219/2013/TT-BTC, sản phẩm nông sản (bao gồm thủy sản như thịt ếch) do người nông dân trực tiếp sản xuất và bán ra thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Do đó, người nông dân như Anh/Chị không bắt buộc phải xuất hóa đơn GTGT khi bán hàng cho doanh nghiệp. Thay vào đó, doanh nghiệp mua hàng có thể lập bảng kê thu mua hàng hóa (mẫu 01/TNDN) kèm chứng từ thanh toán để ghi nhận chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Tuy nhiên, nếu công ty yêu cầu hóa đơn GTGT, Anh/Chị cần làm rõ với công ty về việc này, bởi theo quy định, người nông dân sản xuất trực tiếp không có nghĩa vụ xuất hóa đơn GTGT. Trường hợp công ty vẫn yêu cầu hóa đơn, Anh/Chị có thể làm việc với cơ quan thuế để được cấp hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh giao dịch.

2. Cách lập bảng kê thu mua hàng hóa thay cho hóa đơn

Để đáp ứng yêu cầu của công ty mà không vi phạm quy định pháp luật, Anh/Chị có thể lập bảng kê thu mua hàng hóa theo mẫu 01/TNDN (ban hành kèm Thông tư 78/2014/TT-BTC). Các bước thực hiện bao gồm:

• Ghi rõ thông tin người bán (Anh/Chị): Họ tên, địa chỉ, số chứng minh nhân dân/căn cước công dân.
• Ghi chi tiết hàng hóa: Tên hàng (thịt ếch), số lượng, đơn giá, thành tiền.
• Kèm theo chứng từ: Hợp đồng mua bán (nếu có), biên bản bàn giao hàng hóa, phiếu thu/phiếu chi hoặc chứng từ thanh toán qua ngân hàng (nếu giá trị giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên).
• Bảng kê phải được ký bởi Anh/Chị và người đại diện pháp luật của công ty mua hàng.

Bảng kê này, cùng với các chứng từ liên quan, sẽ được công ty sử dụng để ghi nhận chi phí hợp lý mà không cần hóa đơn GTGT. Lưu ý, giá mua trên bảng kê phải tương đương giá thị trường; nếu cao hơn, cơ quan thuế có thể điều chỉnh lại chi phí được khấu trừ theo giá thị trường.

3. Trường hợp công ty yêu cầu hóa đơn GTGT

Nếu công ty bắt buộc phải có hóa đơn GTGT để khấu trừ thuế đầu vào, Anh/Chị có thể đến cơ quan thuế quản lý tại địa phương (Chi cục Thuế nơi Anh/Chị cư trú) để đề nghị cấp hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh giao dịch, theo quy định tại Khoản 8, Điều 1, Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Quy trình thực hiện như sau:

• Chuẩn bị hồ sơ: Hợp đồng mua bán thịt ếch với công ty, biên bản bàn giao hàng hóa, chứng từ thanh toán (nếu có), và tờ khai thuế theo mẫu 01/CNKD.
• Nộp hồ sơ tại cơ quan thuế: Anh/Chị cần xuất trình căn cước công dân và cung cấp thông tin về giao dịch (số lượng, giá trị, thông tin công ty mua hàng).
• Cơ quan thuế sẽ cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, và Anh/Chị nộp thuế GTGT (thường 5% đối với nông sản sơ chế bán cho doanh nghiệp ở khâu thương mại) và thuế TNCN theo phương pháp khoán hoặc tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.

Lưu ý, nếu doanh thu hàng năm của Anh/Chị dưới 100 triệu đồng, Anh/Chị không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Tuy nhiên, để xuất hóa đơn lẻ, Anh/Chị vẫn cần làm việc với cơ quan thuế để được hướng dẫn cụ thể.

4. Lưu ý và khuyến nghị để tránh rủi ro

Để đảm bảo giao dịch được minh bạch và tuân thủ pháp luật, Anh/Chị cần:

• Ký hợp đồng mua bán rõ ràng với công ty, nêu rõ điều khoản về hóa đơn và bảng kê.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ (hợp đồng, biên bản giao nhận, bảng kê, chứng từ thanh toán) để làm căn cứ giải trình với cơ quan thuế khi cần.
• Tham khảo sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử (như E-invoice) để quản lý giao dịch, đặc biệt nếu Anh/Chị thường xuyên bán hàng cho doanh nghiệp. Phần mềm này giúp tự động hóa việc lập hóa đơn và kết nối với cơ quan thuế, giảm thiểu sai sót.
• Liên hệ trực tiếp với Chi cục Thuế địa phương để được hướng dẫn chi tiết, tránh trường hợp công ty yêu cầu không đúng quy định pháp luật.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!