Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Quyền sở hữu đất đai đứng tên bà ngoại
Theo quy định tại Điều 45 Luật Đất đai 2024, quyền sử dụng đất được Nhà nước công nhận và bảo hộ nếu người sử dụng đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hợp pháp. Trong trường hợp đất đứng tên bà ngoại,bà ngoại là người sử dụng đất hợp pháp đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bao gồm sử dụng, chuyển nhượng hoặc cho tặng, trừ khi có tranh chấp pháp lý.
Theo Điều 158 và Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015, chủ thể có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản và yêu cầu Tòa án bảo vệ khi quyền lợi bị xâm phạm. Việc đòi chia có thể xuất phát từ hiểu lầm về quyền thừa kế hoặc tranh chấp gia đình, nhưng không làm thay đổi quyền sở hữu hiện tại.
Trường hợp đòi chia đất do tranh chấp thừa kế hoặc chia tài sản
Nếu bà ngoại đã qua đời, đất đai sẽ thuộc di sản thừa kế và được chia theo thứ tự ưu tiên tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015: hàng thừa kế thứ nhất bao gồm con đẻ, con nuôi, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi của người chết; hàng thứ hai là ông bà nội, ngoại và anh chị em ruột. Việc đòi "chia 2" có thể ám chỉ yêu cầu chia đôi di sản giữa các bên liên quan, nhưng chỉ thực hiện sau khi có quyết định khai nhận thừa kế hợp pháp.
Nếu chưa có di chúc hoặc thỏa thuận, tòa án sẽ phân chia theo pháp luật, đảm bảo công bằng dựa trên phần di sản thực tế. Di sản thuộc sở hữu chung theo phần của những người thừa kế kể từ thời điểm mở thừa kế, theo Điều 612 và 651 Bộ luật Dân sự 2015.
Cách bảo vệ quyền lợi sở hữu
Để bảo vệ quyền sở hữu, cần thu thập đầy đủ chứng cứ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp của bà ngoại, tránh để tranh chấp leo thang thành kiện tụng. Các bên đòi chia phải chứng minh mối quan hệ thừa kế và phần quyền lợi của mình; nếu không, yêu cầu của họ sẽ bị từ chối.
Theo Điều 202 Luật Đất đai 2013, tranh chấp đất đai phải được hòa giải tại UBND cấp xã trước khi đưa ra tòa án nhân dân cấp quận/huyện. Nếu hòa giải không thành, có thể khởi kiện tại tòa để xác nhận quyền sở hữu hoặc bác bỏ yêu cầu chia bất hợp lý.
Bước 1: Thu thập hồ sơ chứng cứ
Lập danh sách các tài liệu liên quan để củng cố quyền sở hữu, bao gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà ngoại, giấy khai sinh chứng minh quan hệ gia đình, và di chúc (nếu có). Các chứng cứ này giúp chứng minh đất không thuộc diện chia thừa kế trái luật. Nếu bà ngoại còn sống, cần giấy xác nhận tình trạng sức khỏe từ cơ sở y tế để khẳng định quyền quyết định cá nhân. Quá trình này thường mất 7-15 ngày, tùy thuộc vào việc sao y bản chính.
Bước 2: Hòa giải tại cơ sở
Nộp đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp tại UBND xã/phường nơi có đất, kèm theo hồ sơ chứng cứ. Hội đồng hòa giải sẽ tổ chức họp các bên trong vòng 30 ngày theo Điều 202 Luật Đất đai 2013, nhằm đạt thỏa thuận tự nguyện. Nếu hòa giải thành công, lập biên bản có chữ ký các bên để tránh tranh chấp sau này. Biên bản này có giá trị pháp lý và có thể dùng làm cơ sở thực hiện quyền sở hữu.
Bước 3: Khởi kiện tại tòa án nếu cần
Đối với tranh chấp quyền sử dụng đất không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Đối với tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất, thời hiệu là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Đơn cần nêu rõ yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu và bác bỏ việc chia đất. Tòa sẽ xét xử dựa trên chứng cứ, có thể mất 4-6 tháng cho phiên sơ thẩm. Án phí sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng. Nếu tranh chấp có giá trị, án phí tính theo tỷ lệ % giá trị phần tài sản tranh chấp theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.
- Hồ sơ cần chuẩn bị cho hòa giải hoặc kiện tụng:
- Đơn yêu cầu hòa giải hoặc đơn khởi kiện (mẫu theo quy định).
- Bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
- Chứng cứ về việc đòi chia (thư từ, ghi âm nếu có).
- CMND/CCCD của người đại diện.
Việc tuân thủ quy trình pháp lý giúp bảo vệ quyền sở hữu đất đai một cách hợp pháp, tránh mất mát tài sản và giảm thiểu xung đột gia đình. Đồng thời, đảm bảo di sản được phân chia công bằng theo luật, góp phần duy trì ổn định xã hội. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận