Trong kỷ nguyên số, việc vận hành website đòi hỏi sự cẩn trọng tối đa về vấn đề sở hữu trí tuệ. Không ít doanh nghiệp và chủ website đã rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi bất ngờ nhận được thông báo vi phạm bản quyền từ các cơ quan báo chí do sử dụng hình ảnh chưa được cấp phép. Việc xử lý không đúng cách có thể dẫn đến gỡ bỏ website, phạt hành chính hoặc thậm chí là kiện tụng pháp lý.
Để giúp bạn đọc có cái nhìn thấu đáo và giải pháp xử lý khủng hoảng tối ưu, Công ty Luật ACC – đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn pháp luật tại Việt Nam – xin chia sẻ hướng dẫn chi tiết dựa trên các quy định mới nhất của Luật Báo chí số 126/2025/QH15.
1. Hiểu rõ quy định về bản quyền hình ảnh theo Luật Báo chí số 126/2025/QH15
Luật Báo chí số 126/2025/QH15 mang đến những thay đổi mang tính siết chặt hơn trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và sản phẩm báo chí trên không gian mạng.
1.1. Đối tượng áp dụng và phạm vi bảo hộ
Theo tinh thần của Luật Báo chí số 126/2025/QH15, các đối tượng áp dụng bao gồm:
- Các cơ quan báo chí, tạp chí (điện tử và in ấn), cơ quan phát thanh, truyền hình.
- Các tổ chức, cá nhân vận hành trang thông tin điện tử, mạng xã hội, website doanh nghiệp có hoạt động khai thác, sử dụng nội dung báo chí.
Sản phẩm báo chí, đặc biệt là hình ảnh, tác phẩm đồ họa, ảnh báo chí thuộc quyền sở hữu của cơ quan báo chí hoặc phóng viên (được cơ quan giao nhiệm vụ) được bảo hộ nghiêm ngặt. Việc tự ý tải ảnh từ các báo lớn về minh họa cho bài viết trên website cá nhân/doanh nghiệp mà không có sự đồng ý bằng văn bản hoặc không mua bản quyền đều cấu thành hành vi vi phạm.
1.2. Điều kiện được sử dụng hợp pháp sản phẩm báo chí
Website của bạn chỉ không vi phạm nếu đáp ứng một trong các điều kiện sau:
- Được sự đồng ý bằng văn bản hoặc thỏa thuận khai thác bản quyền với cơ quan báo chí chủ quản.
- Trích dẫn hình ảnh trong phạm vi cho phép của pháp luật về sở hữu trí tuệ (ví dụ: mục đích giảng dạy, nghiên cứu không nhằm mục đích thương mại – tuy nhiên đối với website doanh nghiệp, điều kiện này rất khó áp dụng).
- Sử dụng hình ảnh có trả phí thông qua các liên minh bản quyền báo chí được cấp phép.
2. Quy trình xử lý khủng hoảng khi bị báo chí đánh bản quyền website
Khi nhận được email, công văn cảnh báo hoặc gậy bản quyền từ một cơ quan báo chí, bạn cần giữ bình tĩnh và thực hiện quy trình 4 bước chuẩn pháp lý sau:
Bước 1: Xác thực thông tin và kiểm tra vi phạm
Trước tiên, bạn cần xác minh xem bên gửi cảnh báo có đúng là cơ quan báo chí sở hữu bản quyền hay không, tránh trường hợp bị lừa đảo tống tiền. Tiếp theo, kiểm tra lại lịch sử đăng tải trên website của mình: Hình ảnh đó do ai tải lên? Có nguồn gốc từ đâu? Có thuộc danh mục ảnh được dùng miễn phí (Creative Commons) hay không?
Bước 2: Gỡ bỏ hình ảnh vi phạm ngay lập tức
Ngay khi phát hiện hình ảnh không có bản quyền rõ ràng, hành động đầu tiên cần làm là gỡ bỏ (delete) hình ảnh đó khỏi bài viết và xóa tận gốc trong thư viện media của website. Việc này thể hiện sự thiện chí và hạn chế tối đa việc thiệt hại tiếp tục phát sinh.
Bước 3: Liên hệ phản hồi và thương lượng thiện chí
Hãy gửi một văn bản trả lời hoặc email chính thức đến cơ quan báo chí. Trong thư cần:
- Thừa nhận sai sót vô ý của đội ngũ quản trị web.
- Thông báo về việc đã gỡ bỏ hình ảnh vi phạm.
- Đề xuất phương án giải quyết (gỡ bỏ hoặc xin phép mua lại bản quyền để tiếp tục sử dụng nếu bài viết quá quan trọng).
Bước 4: Khắc phục hậu quả tài chính (nếu có yêu cầu)
Theo quy định pháp luật, bên vi phạm phải bồi thường thiệt hại nếu cơ quan báo chí chứng minh được thiệt hại thực tế hoặc yêu cầu trả phí nhuận ảnh tương đương.
>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục buộc đính chính thông tin bôi nhọ trên báo
3. Cách tính chi phí bồi thường và mức xử phạt hành chính vi phạm
Để giúp doanh nghiệp dễ hình dung về rủi ro tài chính, dưới đây là mức xử phạt và công thức tính chi phí bản quyền áp dụng trong thực tế xử lý tranh chấp:
3.1. Mức xử phạt vi phạm hành chính (Tham chiếu theo quy định kiểm soát của Luật Báo chí số 126/2025/QH15 )
Hành vi tự ý sử dụng tác phẩm báo chí, hình ảnh báo chí mà không được phép có thể bị xử phạt vi phạt hành chính tùy theo quy mô và mục đích (thương mại hay phi thương mại). Mức phạt đối với tổ chức thường gấp đôi cá nhân và dao động từ vài triệu cho đến hàng chục triệu đồng, đi kèm biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ nội dung.
3.2. Công thức tính chi phí bồi thường nhuận ảnh (Ví dụ minh họa)
Thông thường, khi thương lượng, cơ quan báo chí sẽ yêu cầu bên vi phạm thanh toán chi phí sử dụng hình ảnh dựa trên khung giá nhuận bút của cơ quan đó hoặc giá thị trường hiện hành, cộng với chế tài bổ sung do sử dụng trái phép.
Công thức tính dòng chi phí bồi thường thường gặp:
Tổng chi phí bồi thường = (Đơn giá nhuận ảnh tối thiểu x Hệ số vi phạm) + Chi phí xử lý phát sinh
Trong đó:
- Đơn giá nhuận ảnh tối thiểu: Tính theo quy định nội bộ của cơ quan báo chí hoặc barem nhà nước.
- Hệ số vi phạm: Thường dao động từ 1.5 đến 3.0 lần tùy thuộc vào thời gian ảnh tồn tại trên website và mục đích thương mại của bài viết.
Bảng ví dụ minh họa bằng số liệu cụ thể:
|
Tiêu chí tính toán |
Số liệu áp dụng |
Ghi chú |
|
Số lượng hình ảnh vi phạm |
2 ảnh |
Ảnh chụp phóng sự của báo |
|
Đơn giá nhuận ảnh quy đổi |
1.000.000 VNĐ / ảnh |
Theo barem của cơ quan báo chí bị vi phạm |
|
Thời gian đăng tải trái phép |
6 tháng |
Tính từ ngày đăng đến ngày gỡ |
|
Hệ số vi phạm áp dụng |
2,0 |
Áp dụng do website có đặt banner quảng cáo thương mại |
|
Chi phí xử lý phát sinh |
500.000 VNĐ |
Chi phí lập vi bằng hoặc gửi công văn |
|
TỔNG CHI PHÍ PHẢI BỒI THƯỜNG |
4.500.000 VNĐ |
Tính theo công thức: (2 x 1.000.000 x 2,0) + 500.000 |
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn bảo vệ uy tín trước khủng hoảng báo chí
4. Giải pháp phòng ngừa tối ưu cho quản trị viên Website
Để không bao giờ phải đối mặt với viễn cảnh bị đánh bản quyền theo Luật Báo chí số 126/2025/QH15, các chủ website và doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm duyệt nội dung nghiêm ngặt:
- Tuyệt đối không tìm ảnh trên Google Image rồi tải về dùng trực tiếp nếu không lọc theo bộ lọc quyền sử dụng "Commercial & other licenses".
- Sử dụng các kho ảnh miễn phí hợp pháp: Pixabay, Unsplash, Pexels (cần đọc kỹ điều khoản sử dụng).
- Tự sản xuất tư liệu hình ảnh: Khuyến khích đội ngũ truyền thông tự chụp ảnh, thiết kế infographic để tăng tính độc bản cho website, vừa tốt cho SEO vừa an toàn 100% về pháp lý.
- Lập hợp đồng rõ ràng với Content Writer thuê ngoài: Quy định rõ điều khoản chịu trách nhiệm pháp lý nếu nhân sự thuê ngoài tự ý sao chép, vi phạm bản quyền hình ảnh ảnh hưởng đến hệ thống website của doanh nghiệp.
Xử lý vấn đề bản quyền hình ảnh báo chí không chỉ đơn thuần là việc gỡ bỏ một bức ảnh, mà là câu chuyện bảo vệ uy tín thương hiệu và tuân thủ pháp luật nghiêm túc. Việc chủ động cập nhật các quy định mới từ Luật Báo chí số 126/2025/QH15 sẽ giúp website của bạn đi đúng hướng và phát triển bền vững trên không gian số.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp phải những tranh chấp về bản quyền hình ảnh, sở hữu trí tuệ, hoặc cần xây dựng một quy chế quản lý nội dung website an toàn, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Với đội ngũ luật sư chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang lại những giải pháp tư vấn chuyên sâu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp tối đa cho quý khách hàng. Hãy gọi ngay cho chúng tôi qua Hotline hoặc để lại thông tin tại website để được hỗ trợ kịp thời nhất!
Để lại một bình luận