Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Quy định pháp lý về nghỉ việc tự do của người lao động
Theo Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021), người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải tuân thủ thời hạn báo trước theo Điều 35.
Cụ thể, với hợp đồng xác định thời hạn từ 12 tháng trở lên, phải báo trước ít nhất 30 ngày; hợp đồng không xác định thời hạn là 45 ngày; hợp đồng dưới 12 tháng là 3 ngày làm việc. Nếu sinh viên nghỉ việc "tự do" (không báo trước hoặc báo trước không đủ thời hạn), hành vi này được coi là chấm dứt hợp đồng trái pháp luật theo Điều 41.
Lúc này, người sử dụng lao động có quyền yêu cầu bồi thường, nhưng mức bồi thường chỉ là một nửa tháng tiền lương làm việc cho mỗi năm làm việc (tối thiểu 2 tháng lương), không được vượt quá giới hạn này. Sinh viên, dù là lao động thời vụ hoặc thử việc, vẫn được bảo vệ quyền lợi cơ bản nếu đã ký hợp đồng lao động hợp pháp.
Trách nhiệm của công ty trong việc trừ lương và thanh toán quyền lợi
Công ty không được trừ lương tùy tiện khi người lao động nghỉ việc, ngay cả khi nghỉ trái pháp luật. Theo Điều 94 và Điều 95 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn, bao gồm cả lương làm việc thực tế và các khoản phụ cấp. Nếu công ty trừ lương để "phạt" nghỉ việc tự do, hành vi này vi phạm quy định về tiền lương và có thể bị coi là khấu trừ trái luật. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ để bù đắp thiệt hại do người lao động gây ra (theo Điều 130), nhưng phải có thỏa thuận hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền, và mức khấu trừ không vượt quá 30% tiền lương tháng của một tháng. Ngoài ra, sinh viên vẫn được nhận trợ cấp thôi việc theo Điều 46 nếu đã làm việc từ đủ 12 tháng trở lên (mức 1/2 tháng lương cho mỗi năm), trừ trường hợp đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Nếu hợp đồng thử việc, quyền lợi lương thử việc phải được thanh toán đầy đủ theo Điều 26.
Sinh viên cần chủ động bảo vệ quyền lợi bằng cách thu thập chứng cứ và khiếu nại theo quy trình sau, dựa trên Điều 188 Bộ luật Lao động 2019 về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân.
Bước 1: Thu thập chứng cứ và liên hệ trực tiếp công ty
Ngay sau khi phát hiện bị trừ lương, sinh viên nên yêu cầu công ty cung cấp biên bản chấm dứt hợp đồng, bảng lương chi tiết và lý do trừ lương bằng văn bản. Gửi email hoặc thư yêu cầu thanh toán phần lương bị trừ trong vòng 7 ngày, kèm chứng cứ như hợp đồng lao động, bảng chấm công, sao kê lương trước đó. Nếu công ty đồng ý, ký biên bản hòa giải để tránh tranh chấp kéo dài. Bước này giúp giải quyết nội bộ, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Bước 2: Khiếu nại đến tổ chức đại diện người lao động hoặc Thanh tra lao động
Nếu công ty không phản hồi hoặc từ chối, nộp đơn khiếu nại đến công đoàn cơ sở (nếu có) hoặc Phòng Nội vụ khu vực nơi công ty đăng ký kinh doanh. Đơn cần nêu rõ sự việc, yêu cầu thanh toán lương bị trừ và bồi thường (nếu áp dụng). Thời hạn khiếu nại là 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm. Thanh tra lao động sẽ hòa giải miễn phí, và nếu công ty vi phạm, có thể bị phạt hành chính từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân nếu hòa giải thất bại
Nếu các bước trên không hiệu quả, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực nơi công ty có trụ sở trong thời hạn 1 năm. Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Đơn khởi kiện (mẫu theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015).
- Bản sao hợp đồng lao động và các chứng cứ liên quan (bảng lương, thông báo nghỉ việc).
- Biên bản hòa giải thất bại từ Thanh tra lao động.
Tòa án sẽ xét xử tranh chấp lương theo Điều 190 Bộ luật Lao động 2019, có thể buộc công ty hoàn trả lương bị trừ cộng lãi chậm trả. Quy trình xét xử miễn phí án phí cho tranh chấp lao động cá nhân.
Việc tuân thủ quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi lương và tránh rủi ro pháp lý cho cả hai bên, đảm bảo quan hệ lao động công bằng. Sinh viên có thể nhận lại đầy đủ quyền lợi nếu chứng minh được việc trừ lương trái luật, đồng thời tránh các khoản bồi thường không đáng có. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận