Em trai tôi bị một nhóm thanh niên chặn đường, đánh và quay clip đăng lên mạng để bôi nhọ danh dự, trong khi vụ việc chưa được cơ quan chức năng xác minh; liệu chúng tôi có thể yêu cầu xử lý hành vi phỉ báng trực tuyến và mức phạt là bao nhiêu?

Em trai tôi bị một nhóm thanh niên chặn đường, đánh và quay clip đăng lên mạng để bôi nhọ danh dự, trong khi vụ việc chưa được cơ quan chức năng xác minh; liệu chúng tôi có thể yêu cầu xử lý hành vi phỉ báng trực tuyến và mức phạt là bao nhiêu?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Cơ sở pháp lý cho hành vi phỉ báng trực tuyến

Hành vi quay clip đánh người và đăng tải lên mạng xã hội nhằm bôi nhọ danh dự, đặc biệt khi thông tin chưa được cơ quan chức năng xác minh, có thể cấu thành hành vi vu khống, làm nhục người khác hoặc đưa thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 bởi Luật số 12/2017/QH14), hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác. Tương tự, Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về tội vu khống, áp dụng khi hành vi bịa đặt hoặc loan truyền thông tin sai sự thật nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại quyền lợi hợp pháp của người khác. Ngoài ra, Nghị định 15/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) Điều chỉnh hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Cụ thể:

Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP

• Phạt tiền từ 10.000.000 – 20.000.000 đồng
• Đối với hành vi:

• Đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật
• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân

Biện pháp ổ sung:

• Buộc gỡ bỏ thông tin
• Buộc cải chính, xin lỗi công khai

 Những quy định này bảo vệ quyền danh dự, nhân phẩm theo Điều 34 Hiến pháp 2013 và Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015.

Về hành vi “quay clip đánh người rồi đăng mạng”. Hành vi này có thể đồng thời cấu thành nhiều vi phạm, bạn nên nêu rõ: Có thể xử lý song song:

1. Hành vi đánh người

• Xử phạt hành chính hoặc
• Tội cố ý gây thương tích (Điều 134 BLHS)

1. Hành vi đăng clip

• Làm nhục người khác (Điều 155 BLHS)
• Vu khống (Điều 156 BLHS)
• Hoặc xử phạt hành chính theo NĐ 15/2020

Không cần chờ cơ quan chức năng xác minh thì việc đăng clip đã có thể vi phạm, nếu:

• Clip mang tính bêu rếu
• Kèm bình luận quy kết sai sự thật

Điều kiện để yêu cầu xử lý hành vi phỉ báng trực tuyến

Để yêu cầu xử lý, cần chứng minh hành vi đăng tải clip có nội dung bôi nhọ, xuyên tạc sự thật, gây ảnh hưởng đến danh dự của em trai Anh/Chị, và vụ việc chưa được cơ quan chức năng xác minh chính thức. Các điều kiện chính bao gồm: (i) Có bằng chứng cụ thể như đường dẫn clip, tài khoản đăng tải, thời gian đăng; (ii) Hành vi gây thiệt hại thực tế như tổn hại tinh thần, uy tín xã hội hoặc ảnh hưởng đến công việc, học tập; (iii) Không thuộc trường hợp thông tin đúng sự thật hoặc được pháp luật cho phép (như tố cáo tội phạm). Nếu hành vi chỉ ở mức vi phạm hành chính (không gây hậu quả nghiêm trọng), có thể xử lý theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Trường hợp gây thiệt hại lớn hoặc tái phạm, có thể chuyển sang truy cứu hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung). Anh/Chị cần thu thập chứng cứ ngay để tránh xóa nội dung, đồng thời có thể yêu cầu nền tảng mạng xã hội (như Facebook, YouTube) gỡ bỏ clip theo quy định tại Nghị định số 72/2013/NĐ-CP về quản lý internet.

Tội làm nhục người khác là tội danh KHỞI TỐ THEO YÊU CẦU BỊ HẠI. Căn cứ:

• Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

Như vậy, Em trai Anh/Chị phải làm đơn yêu cầu khởi tố, công an không tự khởi tố (trừ trường hợp đặc biệt).

Mức xử phạt hành vi phỉ báng trực tuyến

Mức phạt phụ thuộc vào tính chất vi phạm, có thể là xử phạt hành chính hoặc hình sự.

Tội làm nhục người khác – Điều 155 BLHS

• Khoản 1:

• Cảnh cáo
• Phạt tiền đến 30 triệu
• Cải tạo không giam giữ đến 3 năm

• Khoản 2 (dùng mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng):

• Phạt tù 03 tháng – 02 năm

Tội vu khống – Điều 156 BLHS

• Khoản 1:

• Phạt tiền đến 50 triệu
• Cải tạo không giam giữ
• Phạt tù đến 01 năm

• Khoản 2, 3 (vu khống trên mạng, gây hậu quả nghiêm trọng):

• Phạt tù 01 – 07 năm

Hình phạt bổ sung:

• Cấm đảm nhiệm chức vụ
• Cấm hành nghề
• Không có “tước quyền dùng mạng xã hội”

Quy trình yêu cầu xử lý

Để yêu cầu xử lý hiệu quả, Anh/Chị nên thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thu thập chứng cứ

Thu thập đầy đủ bằng chứng như ảnh chụp màn hình clip, đường dẫn đăng tải, thông tin tài khoản người đăng, và mô tả thiệt hại (ví dụ: lời khai nhân chứng, giấy xác nhận tổn hại tinh thần từ cơ sở y tế). Bước này giúp củng cố hồ sơ, tránh tình trạng nội dung bị xóa.

Bước 2: Yêu cầu gỡ bỏ nội dung trên nền tảng mạng

Gửi khiếu nại trực tiếp đến nền tảng (qua công cụ báo cáo vi phạm) hoặc cơ quan quản lý như Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) theo Nghị định 72/2013/NĐ-CP. Nền tảng phải xử lý “24–48 giờ” không cố định. Thực tế: tùy nền tảng, thường 1–7 ngày

Bước 3: Nộp đơn tố cáo đến cơ quan chức năng

Nộp đơn tại Công an cấp xã/phường nơi xảy ra sự việc hoặc Công an cấp có thẩm quyền, kèm hồ sơ chứng cứ. Nếu nghi ngờ hình sự, yêu cầu khởi tố theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Cơ quan sẽ điều tra trong 20 ngày (có thể gia hạn).

Bước 4: Theo dõi và yêu cầu bồi thường dân sự

Sau khi có quyết định xử lý, Anh/Chị có thể khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường thiệt hại theo Điều 592 BLDS 2015

Bồi thường tổn thất tinh thần:

• Tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở
• (Hiện nay ≈ 18 triệu đồng)

Việc yêu cầu xử lý kịp thời không chỉ bảo vệ danh dự cho em trai Anh/Chị mà còn ngăn chặn hành vi tương tự, góp phần duy trì trật tự xã hội trên không gian mạng. Tuân thủ pháp luật giúp tránh các rủi ro pháp lý thêm và đảm bảo quyền lợi được bảo vệ tối đa. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.