Biểu giá chi phí tránh được áp dụng cho nhà máy nào?

Trong cơ chế vận hành thị trường điện Việt Nam, "Biểu giá chi phí tránh được" là một trong những chính sách quan trọng nhằm thu hút đầu tư và khuyến khích phát triển nguồn năng lượng tái tạo. Việc xác định chính xác đối tượng nhà máy điện nào được áp dụng biểu giá này đóng vai trò quyết định đến hiệu quả tài chính và tính pháp lý của các dự án.

Đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong ngành năng lượng, Công ty Luật ACC là một đơn vị tư vấn pháp luật uy tín, chuyên cung cấp các giải pháp pháp lý toàn diện về đầu tư, thương mại và điện lực. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết quy định về biểu giá chi phí tránh được dựa trên các điểm mới tại Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.

1. Khái niệm Biểu giá chi phí tránh được là gì?

Theo quy định pháp luật điện lực, Biểu giá chi phí tránh được là mức chi phí sản xuất điện năng của 01 kWh từ nguồn điện đắt nhất trong hệ thống điện quốc gia mà Đơn vị mua điện tránh được (không phải phát) khi có 01 kWh từ nhà máy năng lượng tái tạo thay thế.

• Mục đích của cơ chế này: Tạo cơ chế giá bán điện ổn định, minh bạch và minh định trách nhiệm tài chính giữa Đơn vị mua điện (EVN) và các chủ đầu tư nhà máy điện quy mô vừa và nhỏ.

2. Biểu giá chi phí tránh được áp dụng cho nhà máy nào?

Căn cứ theo Thông tư 20/2026/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện, biểu giá chi phí tránh được áp dụng bắt buộc hoặc tự nguyện cho từng nhóm đối tượng cụ thể sau:

2.1 Nhóm đối tượng áp dụng

• Nhà máy thủy điện nhỏ: Có tổng công suất lắp đặt không vượt quá 30 MW đấu nối vào lưới điện quốc gia.
• Nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ khác: Các nhà máy điện sử dụng năng lượng sinh khối, chất thải rắn, điện gió, điện mặt trời có công suất lắp đặt ≤ 30 MW đáp ứng quy định kỹ thuật về đấu nối và đo đếm.
• Đơn vị mua điện: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hoặc các đơn vị bán buôn điện được ủy quyền mua điện từ các nguồn năng lượng tái tạo nhỏ.

2.2 Điều kiện để nhà máy điện được hưởng Biểu giá chi phí tránh được

Để áp dụng biểu giá này trong Hợp đồng mua bán điện (PPA), nhà máy điện phải thỏa mãn các điều kiện tiên quyết:

• Công suất thiết kế: Tổng công suất lắp đặt của toàn bộ nhà máy tại điểm giao nhận không được vượt quá 30 MW.
• Loại hình năng lượng: Sử dụng hoàn toàn nguồn năng lượng tái tạo chuẩn hóa (thủy điện, gió, mặt trời, sinh khối, rác thải…).
• Quy hoạch và Pháp lý: Dự án nằm trong Quy hoạch phát triển điện lực đã được phê duyệt và sở hữu Giấy phép hoạt động điện lực hợp lệ.
• Hệ thống kỹ thuật: Đạt tiêu chuẩn kỹ thuật về điểm đấu nối và hệ thống đo đếm điện năng truyền dữ liệu tự động theo Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.

>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ tư vấn phương pháp xác định và áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ

3. Bảng so sánh Cơ chế Biểu giá chi phí tránh được và Cơ chế Giá thỏa thuận

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn quy định chuyển tiếp đối với nhà máy thủy điện nhỏ

4. Quy trình tính toán tiền điện theo Biểu giá chi phí tránh được

Quy trình xác định tổng số tiền điện thanh toán cho nhà máy áp dụng Biểu giá chi phí tránh được trong một chu kỳ giao dịch được thực hiện theo các bước sau:

Các bước thực hiện:

• Bước 1: Xác định sản lượng điện giao nhận thực tế trong các khung giờ (Cao điểm, Bình thường, Thấp điểm) thông qua hệ thống công tơ đo đếm tại điểm giao nhận.
• Bước 2: Áp dụng hệ số điều chỉnh sản lượng hoặc hệ số sai số đo đếm (nếu trong chu kỳ có sự cố thiết bị đo đếm) theo đúng quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.
• Bước 3: Tra cứu mức Biểu giá chi phí tránh được (theo điện năng và công suất) do Bộ Công Thương công bố tương ứng với từng khung giờ và khu vực miền (Bắc, Trung, Nam).
• Bước 4: Nhân sản lượng điện thực tế của từng khung giờ với mức giá tương ứng để tính tổng tiền điện trước thuế.
• Bước 5: Cộng thuế Giá trị gia tăng (VAT) theo quy định hiện hành để ra tổng số tiền Đơn vị mua điện phải thanh toán.

5. Khuyến nghị pháp lý cho nhà đầu tư

Khi đầu tư và vận hành các nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ áp dụng Biểu giá chi phí tránh được, doanh nghiệp cần chú ý:

• Rà soát quy mô công suất: Đảm bảo công suất phát thực tế không vượt ngưỡng 30 MW để tránh bị chuyển đổi cơ chế giá phức tạp hơn.
• Cập nhật biểu giá hằng năm: Biểu giá chi phí tránh được được Bộ Công Thương ban hành và điều chỉnh hằng năm, do đó kế hoạch tài chính cần linh hoạt theo các khung giá mới.
• Chuẩn hóa Hợp đồng PPA: Áp dụng đúng phụ lục hợp đồng mẫu ban hành kèm Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện để đảm bảo tính hợp pháp và quyền lợi thanh toán.

Việc thực thi các quy định pháp luật ngành điện lực luôn đòi hỏi sự cẩn trọng và độ chính xác cao. Để nhận được sự tư vấn toàn diện về thủ tục pháp lý dự án, rà soát hợp đồng PPA hoặc giải quyết các khúc mắc phát sinh, liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư chuyên trách của chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ Quý doanh nghiệp một cách nhanh chóng, hiệu quả nhất.