Trong các kịch bản ứng phó tình trạng khẩn cấp, việc bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì chuỗi cung ứng hàng hóa thiết yếu và kiểm soát thị trường đóng vai trò sống còn đối với sự ổn định của nền kinh tế và đời sống Nhân dân. Với chức năng quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại, Bộ Công Thương giữ vai trò nòng cốt trong việc điều tiết nguồn lực sản xuất, năng lượng và lưu thông hàng hóa phục vụ tác chiến và cứu hộ khẩn cấp. Bài viết này từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích chuyên sâu các nhóm trách nhiệm đặc thù của Bộ Công Thương theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Trách nhiệm bảo đảm an ninh năng lượng, vận hành an toàn hệ thống điện và nhiên liệu
Căn cứ quy định tại Nghị định 190/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm hàng đầu trong việc duy trì "mạch máu" năng lượng của quốc gia:
- Bảo đảm nguồn cung xăng dầu và khí đốt: Chỉ đạo các tập đoàn, doanh nghiệp đầu mối năng lượng điều tiết, dự trữ và cung ứng đủ xăng dầu, dầu diesel, gas phục vụ phương tiện cứu hộ, cơ quan tác chiến và sinh hoạt của người dân vùng khẩn cấp.
- Duy trì và khôi phục hệ thống điện quốc gia: Điều hành ưu tiên cấp điện liên tục cho các mục tiêu trọng điểm như bệnh viện, trung tâm chỉ huy cứu hộ, trạm bơm thủy lợi và hạ tầng thông tin liên lạc; chỉ đạo khắc phục nhanh sự cố lưới điện bị tàn phá.
- Bảo đảm an toàn công trình năng lượng và kho hóa chất: Trực tiếp chỉ đạo phương án bảo vệ an toàn các nhà máy điện, hồ thủy điện, hệ thống đường ống dẫn khí, kho xăng dầu và kho lưu trữ hóa chất nguy hiểm trong vùng thảm họa.
2. Trách nhiệm điều phối thị trường, duy trì chuỗi cung ứng và bình ổn giá hàng hóa thiết yếu
Khi thảm họa xảy ra, nguy cơ khan hiếm hàng hóa và găm hàng tăng giá là rất lớn, đòi hỏi sự can thiệp điều tiết quyết liệt từ Bộ Công Thương:
- Tổ chức điều phối hàng hóa thiết yếu: Lập kế hoạch và chỉ đạo các doanh nghiệp bán lẻ, hệ thống siêu thị vận chuyển, phân phối nhu yếu phẩm (lương thực chế biến, thực phẩm đóng hộp, nước uống, vật dụng gia đình) đến các điểm tập kết cứu trợ.
- Bình ổn giá và chống trục lợi thương mại: Chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát địa bàn, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hoặc kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng trong vùng khủng hoảng.
- Kết nối cung cầu liên vùng: Phối hợp với chính quyền các địa phương mở các kênh lưu thông hàng hóa ưu tiên, giải tỏa các điểm nghẽn thương mại để bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm không bị đứt gãy.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn bồi thường tài sản khi ứng phó khẩn cấp tại đây.
3. Trách nhiệm quản lý, điều tiết hoạt động sản xuất công nghiệp và công nghiệp quốc phòng
Bộ Công Thương gánh vác trách nhiệm điều phối năng lực sản xuất của các ngành công nghiệp để phục vụ trực tiếp cho công tác ứng phó và hậu phương:
- Chuyển đổi và trưng dụng năng lực sản xuất công nghiệp: Chỉ đạo các cơ sở sản xuất công nghiệp ưu tiên sản xuất các mặt hàng phục vụ ứng phó khẩn cấp như vật tư y tế, hóa chất tẩy rửa, bạt che, cấu kiện kim loại dã chiến và trang thiết bị bảo hộ.
- Phối hợp bảo đảm an toàn công nghiệp nặng: Hướng dẫn các nhà máy hóa chất, luyện kim, khai thác khoáng sản triển khai phương án tạm ngừng hoạt động hoặc chuyển sang chế độ an toàn tuyệt đối nhằm tránh xảy ra sự cố rò rỉ hóa chất độc hại hay cháy nổ công nghiệp.
- Hỗ trợ công nghiệp quốc phòng – an ninh: Phối hợp với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an trong việc bảo đảm nguyên nhiên vật liệu, linh kiện công nghiệp phục vụ sản xuất khí tài, phương tiện tác chiến và cứu hộ chuyên dụng.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn khen thưởng khi có thành tích xuất sắc trong tình trạng khẩn cấp tại đây.
4. Trách nhiệm khôi phục hoạt động thương mại, công nghiệp và hợp tác quốc tế sau khảo sát thảm họa
Sau khi tình trạng khẩn cấp được bãi bỏ, Bộ Công Thương đóng vai trò chủ đạo trong việc thúc đẩy phục hồi sản xuất và giao thương:
- Đánh giá thiệt hại ngành công thương: Thống kê tổn thất của các nhà máy, khu công nghiệp, chợ, trung tâm thương mại và hệ thống năng lượng để báo cáo Chính phủ xây dựng gói chính sách hỗ trợ phục hồi.
- Hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục chuỗi sản xuất: Ban hành các cơ chế ưu đãi về nguồn điện, mặt bằng thương mại và hỗ trợ kết nối thị trường giúp các doanh nghiệp nhanh chóng tái thiết hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Điều phối xuất nhập khẩu khẩn cấp: Làm đầu mối làm việc với các đối tác thương mại quốc tế để tạo thuận lợi cho việc nhập khẩu vật tư, máy móc phục vụ tái thiết, đồng thời tháo gỡ rào cản cho hàng hóa xuất khẩu từ vùng bị ảnh hưởng.
Nắm rõ trách nhiệm và thẩm quyền của Bộ Công Thương giúp các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thương mại và người dân chủ động phối hợp trong việc cung ứng hàng hóa, chấp hành các quy định về bình ổn giá, bảo đảm an toàn an ninh năng lượng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần tư vấn chuyên sâu về các quy định pháp luật trong tình trạng khẩn cấp, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư tư vấn giải đáp chi tiết.
Để lại một bình luận