Trong hệ thống các cơ quan ứng phó với tình trạng khẩn cấp, Bộ Y tế giữ vai trò trụ cột trong việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe của Nhân dân và kiểm soát các nguy cơ về y tế công cộng. Khi thảm họa, thiên tai hoặc dịch bệnh nguy hiểm bùng phát trên diện rộng, sự can thiệp kịp thời và hệ thống y tế vận hành thông suốt là yếu tố sống còn để giảm thiểu thiệt hại về người. Bài viết này từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích chuyên sâu các nhóm trách nhiệm trọng tâm của Bộ Y tế theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Trách nhiệm chỉ đạo chuyên môn, kiểm soát dịch bệnh và vệ sinh môi trường vùng thảm họa
Căn cứ quy định tại Nghị định 190/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp, Bộ Y tế chịu trách nhiệm hàng đầu về mặt chuyên môn y tế khi ban bố tình trạng khẩn cấp:
- Ban hành phác đồ và hướng dẫn chuyên môn: Xây dựng, cập nhật và phổ biến ngay lập tức các hướng dẫn điều trị, phác đồ cấp cứu, quy trình cách ly và biện pháp phòng chống lây nhiễm phù hợp với tính chất của từng loại thảm họa hoặc dịch bệnh.
- Chủ trì giám sát và kiểm soát dịch bệnh: Triển khai các đội phản ứng nhanh theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, khoanh vùng, xử lý triệt để các ổ dịch và ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh thứ cấp tại các khu vực bị ảnh hưởng.
- Xử lý môi trường và an toàn nguồn nước: Khảo sát, hướng dẫn và trực tiếp chỉ đạo công tác khử khuẩn, xử lý rác thải y tế, xác động vật và bảo đảm nguồn nước sinh hoạt an toàn cho người dân vùng tâm thảm họa.
2. Trách nhiệm điều động nguồn lực y tế, thiết lập cơ sở thu dung và cấp cứu lưu động
Để bảo đảm mọi nạn nhân đều được tiếp cận y tế kịp thời, Bộ Y tế gánh vác trách nhiệm tổ chức và điều phối mạng lưới cấp cứu khẩn cấp:
- Huy động nhân lực y tế toàn quốc: Điều động các y bác sĩ, điều dưỡng, chuyên gia y tế từ các bệnh viện tuyến trung ương và địa bàn lân cận tăng cường cho vùng khẩn cấp; huy động lực lượng y tế tư nhân khi cần thiết.
- Thiết lập bệnh viện dã chiến và trung tâm cấp cứu: Phối hợp với Bộ Quốc phòng và chính quyền địa phương dựng các bệnh viện dã chiến, trạm cấp cứu lưu động ngay tại hiện trường để phân loại, xử lý tổn thương ban đầu và chuyển tuyến an toàn.
- Duy trì thông suốt hệ thống vận chuyển cấp cứu: Điều phối đội xe cấp cứu, phương tiện vận chuyển chuyên dụng và trang thiết bị hồi sức lưu động để bảo đảm việc tiếp cận nạn nhân không bị gián đoạn.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền lợi khi bị tai nạn trong tình trạng khẩn cấp tại đây.
3. Trách nhiệm quản lý, điều phối dự trữ quốc gia về thuốc, vật tư và thiết bị y tế
Bảo đảm nguồn cung ứng y tế là nhiệm vụ chiến lược để duy trì sức chiến đấu của hệ thống y tế trong thời kỳ khẩn cấp:
- Mở kho dự trữ quốc gia về y tế: Quyết định hoặc đề xuất thẩm quyền cấp phát thuốc thiết yếu, hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị bảo hộ và máy móc y tế từ nguồn dự trữ quốc gia cho các địa phương.
- Điều tiết và phân bổ nguồn lực vật tư: Phân phối hợp lý vật tư y tế giữa các tuyến, tránh tình trạng khan hiếm cục bộ hoặc lãng phí nguồn lực tại các điểm thu dung điều trị.
- Trưng dụng và mua sắm khẩn cấp: Thực hiện thủ tục trưng dụng hoặc áp dụng cơ chế mua sắm đặc thù đối với thuốc, vắc xin, vật tư y tế của các tổ chức, doanh nghiệp để phục vụ kịp thời công tác cứu chữa người bệnh.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn bồi thường tài sản khi ứng phó khẩn cấp tại đây.
4. Trách nhiệm phối hợp quốc tế, hỗ trợ tâm lý và giải quyết chế độ cho lực lượng y tế
Bên cạnh công tác chuyên môn tại thực địa, Bộ Y tế đảm nhận các trách nhiệm đối ngoại, an sinh và hậu phương y tế:
- Hợp tác và tiếp nhận hỗ trợ y tế quốc tế: Làm đầu mối tiếp nhận sự trợ giúp về y tế, vắc xin, trang thiết bị và chuyên gia từ các tổ chức quốc tế (WHO, UNICEF…) và các quốc gia khác.
- Chăm sóc sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội: Tổ chức các hoạt động tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân, gia đình người bị hại và chính các lực lượng cứu hộ bị khủng hoảng tâm lý sau thảm họa.
- Bảo đảm chế độ, chính sách cho cán bộ y tế: Đề xuất và thực hiện kịp thời các chính sách phụ cấp đặc thù, bảo hộ an toàn, bồi dưỡng sức khỏe và giải quyết chế độ cho cán bộ, nhân viên y tế trực tiếp tham gia nhiệm vụ nguy hiểm.
Nắm rõ trách nhiệm và thẩm quyền của Bộ Y tế giúp các cơ quan, tổ chức và người dân chủ động tuân thủ các hướng dẫn y tế, phối hợp hiệu quả trong công tác phòng chống thảm họa và bảo vệ tối đa quyền lợi sức khỏe của bản thân. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần tư vấn sâu hơn về các quy định pháp luật trong tình trạng khẩn cấp, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư chuyên nghiệp giải đáp chi tiết.
Để lại một bình luận