Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:
1. Cơ sở pháp lý liên quan đến việc bù hàng hao hụt cho siêu thị
Theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP), khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua, không phân biệt giá trị giao dịch, kể cả trường hợp người mua không yêu cầu hóa đơn. Điều này áp dụng cho mọi hình thức giao dịch, bao gồm việc bù hàng hao hụt do kiểm kê thiếu – một hoạt động được xem là bán hàng hóa bổ sung dựa trên thỏa thuận hợp đồng giữa công ty và siêu thị.
Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP nêu rõ: "Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa)". Việc bù hao hụt không thuộc trường hợp luân chuyển nội bộ thuần túy, mà là giao dịch với bên thứ ba (siêu thị), nên phải tuân thủ nguyên tắc này.
2. Phân loại giao dịch bù hàng hao hụt: Không phải tiêu dùng nội bộ
Giao dịch bù hàng hao hụt cho siêu thị không được coi là "tiêu dùng nội bộ" vì đây là hoạt động chuyển giao hàng hóa cho bên ngoài (siêu thị), dựa trên hợp đồng cung cấp hàng hóa ban đầu và thỏa thuận bù đắp thiếu hụt. Tiêu dùng nội bộ chỉ áp dụng khi doanh nghiệp sử dụng hàng hóa cho chính hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, như xuất kho phục vụ văn phòng hoặc chi phí nội bộ, và ngay cả trong trường hợp đó, vẫn phải lập hóa đơn trừ khi là luân chuyển nội bộ thuần túy (ví dụ: chuyển kho giữa các chi nhánh để tiếp tục sản xuất).
Theo khoản 4 Điều 7 Thông tư 219/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 119/2014/TT-BTC), giá tính thuế GTGT cho hàng tiêu dùng nội bộ là giá bán của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh. Tuy nhiên, trong trường hợp của Anh/Chị, siêu thị là đối tác kinh doanh độc lập, nên giao dịch này được phân loại là bán hàng hóa thông thường, không phải nội bộ.
Do đó, không áp dụng hình thức hóa đơn "tiêu thụ nội bộ" (thường ghi chú gạch chéo phần thuế GTGT nếu không chịu thuế). Thay vào đó, phải xuất hóa đơn GTGT đầy đủ, tính thuế đầu ra theo thuế suất thông thường (thường 10% cho hàng hóa tiêu dùng).
Nếu coi đây là nội bộ, doanh nghiệp có nguy cơ bị cơ quan thuế bác bỏ khi kiểm tra, dẫn đến truy thu thuế và phạt chậm nộp. Các tài liệu từ Cục Thuế (qua hướng dẫn tại Thông tư 39/2014/TT-BTC) xác nhận rằng mọi chuyển giao hàng hóa cho bên thứ ba, dù không lấy hóa đơn, vẫn phải lập hóa đơn để hạch toán doanh thu và thuế.
3. Hướng dẫn xử lý hóa đơn và kê khai thuế cụ thể
Để xử lý đúng, công ty cần thực hiện các bước sau:
- Lập hóa đơn điện tử ngay khi giao hàng bù: Sử dụng hóa đơn GTGT điện tử có mã của cơ quan thuế (nếu thuộc diện bắt buộc) hoặc không mã. Ghi đầy đủ nội dung theo Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP: tên hàng hóa, số lượng bù hao hụt, đơn giá (dựa trên giá hợp đồng gốc hoặc giá thị trường), thành tiền, thuế suất GTGT, tổng thanh toán. Phần thông tin người mua (siêu thị): ghi tên, địa chỉ, mã số thuế đầy đủ. Vì siêu thị không lấy hóa đơn, ghi chú thêm "Người mua không lấy hóa đơn" ở phần dành sẵn, nhưng vẫn phải gửi dữ liệu hóa đơn cho cơ quan thuế theo định kỳ (hàng tháng/quý).
- Gửi hóa đơn cho siêu thị: Dù họ không yêu cầu, doanh nghiệp vẫn phải cung cấp file hóa đơn điện tử qua email hoặc cổng thông tin điện tử để làm chứng từ hợp pháp. Siêu thị có quyền tra cứu và sử dụng hóa đơn này để kê khai thuế đầu vào nếu cần.
- Kê khai thuế:
- Thuế GTGT đầu ra: Kê khai toàn bộ giá trị hàng bù vào tờ khai thuế GTGT tháng/quý, tính thuế theo công thức: Thuế GTGT = Giá tính thuế x Thuế suất (10%). Không được khấu trừ đầu vào cho phần này vì không có hóa đơn đầu vào riêng (hàng bù từ tồn kho).
- Thuế TNDN: Hàng bù được tính vào doanh thu chịu thuế, khấu trừ chi phí tồn kho tương ứng theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Lưu biên bản kiểm kê hao hụt từ siêu thị làm chứng từ hỗ trợ.
- Chứng từ hỗ trợ: Lập biên bản giao nhận hàng bù, ghi rõ lý do (hao hụt kiểm kê), số lượng, giá trị, chữ ký hai bên. Điều này giúp chứng minh giao dịch khi thanh tra thuế.
Giới thiệu về dịch vụ Thuế tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ liên quan đến thuế đa dạng , từ những việc vận hành hàng ngày đến các vấn đề pháp lý phức tạp.
Giải pháp Thuế toàn diện cho Doanh nghiệp:
– Tư vấn Thuế chuyên sâu: Cập nhật và áp dụng chuẩn xác các quy định về VAT, TNDN, TNCN, giúp doanh nghiệp luôn đi đúng luật.
– Đại diện làm việc với Cơ quan Thuế: Thay mặt doanh nghiệp giải trình, bảo vệ quyền lợi tối đa trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế.
– Hoàn thuế nhanh gọn: Xử lý hồ sơ hoàn thuế GTGT, dự án đầu tư chuyên nghiệp, giúp khơi thông dòng tiền bị ứ đọng.
– Tối ưu hóa số thuế phải nộp: Vận dụng thông minh các chính sách miễn, giảm và ưu đãi thuế để tiết kiệm chi phí hợp pháp.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Bảo vệ doanh nghiệp an toàn tuyệt đối trước rủi ro hậu kiểm.
– Đội ngũ chuyên gia xử lý hồ sơ quyết liệt, bám sát địa phương.
– Chi phí minh bạch: Hiệu quả vượt trội so với mức đầu tư.
Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!
Để lại một bình luận