Trong công tác quản lý nhà nước, hệ thống dữ liệu thống kê đóng vai trò như "chiếc la bàn" định hướng cho các chính sách phát triển kinh tế – xã hội. Nhằm chuẩn hóa và nâng cao chất lượng số liệu, Chính phủ đã ban hành Nghị định 139/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết nội dung chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia. Đây là văn bản pháp lý then chốt, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế cho các quy định trước đây. Với kinh nghiệm tư vấn pháp luật, Công ty Luật ACC hy vọng bài viết này sẽ giúp quý độc giả, các cơ quan, đơn vị nắm bắt nhanh chóng và chính xác những thay đổi quan trọng để thực hiện đúng quy định.
1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh
Nghị định 139/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm thu thập thông tin thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu quốc gia, đặc biệt là các chỉ tiêu quan trọng như Tổng sản phẩm trong nước (GDP) và Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP).
Theo Điều 2 của Nghị định, đối tượng áp dụng bao gồm:
- Các Bộ, ngành: Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Các cơ quan khác: Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Ban Tổ chức Trung ương, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao.
- Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong quá trình thực hiện chế độ báo cáo thống kê.
2. Các chỉ tiêu và quy định về nội dung báo cáo
Nội dung báo cáo thống kê được quy định chi tiết trong từng biểu mẫu, đảm bảo tính thống nhất trên phạm vi cả nước. Một trong những điểm cần lưu ý là cách thức xác định kỳ báo cáo và thời hạn gửi báo cáo.
2.1. Kỳ báo cáo thống kê
Kỳ báo cáo được quy định cụ thể tại từng biểu mẫu báo cáo thống kê, tính theo lịch dương, bao gồm các loại:
- Kỳ tháng, quý, 6 tháng, 9 tháng, năm.
- Kỳ báo cáo đột xuất hoặc các kỳ báo cáo khác tùy theo yêu cầu quản lý thực tế.
>>> Xem thêm tại đây: Quy trình giải trình số liệu báo cáo thống kê
2.2. Thời hạn nhận báo cáo
Ngày nhận báo cáo được ghi cụ thể tại góc trên bên trái của từng biểu mẫu. Nguyên tắc xử lý khi trùng ngày nghỉ:
- Nếu ngày cuối cùng của thời hạn nhận báo cáo trùng ngày nghỉ cuối tuần: Thực hiện theo thời hạn quy định.
- Nếu ngày cuối cùng của thời hạn nhận báo cáo trùng ngày nghỉ lễ: Thời hạn nhận báo cáo được chuyển sang ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ.
3. Quy trình thực hiện và hình thức báo cáo
Theo Nghị định 139/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết nội dung chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia, phương thức báo cáo được ưu tiên chuyển đổi số mạnh mẽ.
|
Hình thức báo cáo |
Mô tả chi tiết |
|
Văn bản điện tử |
Chữ ký số trên văn bản điện tử, gửi qua hệ thống quản lý văn bản chuyên ngành. |
|
Văn bản giấy |
Người có thẩm quyền trực tiếp ký, ghi rõ họ tên, chức vụ, ngày ký và đóng dấu. |
Lưu ý: Báo cáo thống kê phải đảm bảo tính chính xác, kịp thời và đầy đủ thông tin theo các chỉ tiêu đã được thiết lập trong biểu mẫu. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành là bắt buộc để tránh trùng lặp thông tin.
>>> Xem thêm tại đây: Tư vấn căn cứ pháp lý trong quản lý và cung cấp số liệu thống kê
4. Ý nghĩa của việc thực hiện báo cáo thống kê đúng quy định
Việc tuân thủ đúng các quy định tại Nghị định 139/2026/NĐ-CP không chỉ giúp cơ quan, đơn vị tránh các rủi ro về hành chính mà còn góp phần quan trọng vào việc:
- Cung cấp dữ liệu tin cậy để đánh giá tình hình kinh tế vĩ mô.
- Phục vụ công tác hoạch định chiến lược phát triển quốc gia và địa phương.
- Tạo nền tảng dữ liệu minh bạch, phục vụ công tác giám sát và điều hành của Chính phủ.
Trên đây là những nội dung cơ bản về chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia theo quy định mới nhất. Nếu quý cơ quan, doanh nghiệp hoặc cá nhân cần tư vấn chuyên sâu về các văn bản pháp luật, thủ tục hành chính hoặc các vấn đề liên quan đến việc triển khai Nghị định 139/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết nội dung chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia, đừng ngần ngại kết nối với chúng tôi.
Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ giải đáp mọi vướng mắc pháp lý của bạn.
Để lại một bình luận