Các hành vi bị cấm trong thanh toán không dùng tiền mặt

Sự phổ biến của các phương thức thanh toán trực tuyến, chuyển khoản ngân hàng và ví điện tử mang lại sự tiện lợi vượt trội cho đời sống kinh tế. Tuy nhiên, cùng với đó là nguy cơ gia tăng các hành vi gian lận, lừa đảo tài chính và rửa tiền. Để thắt chặt an ninh, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân cũng như giữ vững sự an toàn cho hệ thống tài chính, Chính phủ đã ban hành Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định về thanh toán không dùng tiền mặt.

Là một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, Công ty Luật ACC luôn chủ động đồng hành cùng quý khách hàng trong việc cập nhật, làm rõ các quy định pháp lý mới nhất. Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện các hành vi bị cấm trong thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP để người dân và doanh nghiệp chủ động phòng tránh rủi ro vi phạm.

1. Căn cứ pháp lý và phạm vi điều chỉnh

• Văn bản áp dụng: Nghị định số 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt.
• Thời điểm có hiệu lực: Từ ngày 01/07/2024 (thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP).
• Điều khoản trọng tâm: Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định chi tiết danh mục các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt.

Các quy định cấm này áp dụng bắt buộc đối với toàn bộ các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức trung gian thanh toán, đơn vị chấp nhận thanh toán cũng như tất cả cá nhân, tổ chức sử dụng dịch vụ thanh toán trên lãnh thổ Việt Nam.

2. Chi tiết các hành vi bị cấm trong thanh toán không dùng tiền mặt

Căn cứ Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, các hành vi bị cấm được phân thành các nhóm cụ thể như sau:

2.1. Nhóm hành vi gian lận về tài khoản và danh tính

• Mở hoặc duy trì tài khoản thanh toán, ví điện tử nặc danh, mạo danh: Dùng thông tin của người khác, giấy tờ giả hoặc thông tin không có thật để đăng ký dịch vụ.
• Thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, mua, bán tài khoản thanh toán, ví điện tử: Đây là hành vi cực kỳ phổ biến bị kẻ xấu lợi dụng để nhận tiền lừa đảo, chuyển tiền "bẩn".
• Mở hoặc cho phép mở tài khoản thanh toán, ví điện tử gian lận: Tổ chức hoặc cá nhân cố ý tiếp tay tạo tài khoản trái quy định.

2.2. Nhóm hành vi vi phạm về phương tiện và chứng từ thanh toán

• Làm giả, tẩy xóa, sửa chữa, lưu hành hoặc sử dụng phương tiện thanh toán, chứng từ thanh toán giả: Bao gồm việc làm giả séc, thẻ ngân hàng, biên nhận chuyển tiền, lệnh chi…
• Phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp: Lưu hành các phương tiện thanh toán chưa được Ngân hàng Nhà nước cho phép.
• Lấy cắp, thông đồng để lấy cắp, mua, bán thông tin: Thu thập trái phép thông tin tài khoản, thẻ ngân hàng, dữ liệu ví điện tử của khách hàng.

2.3. Nhóm hành vi lợi dụng thanh toán để vi phạm pháp luật

• Lợi dụng dịch vụ thanh toán để thực hiện các hành vi bất hợp pháp: Sử dụng tài khoản, ví điện tử để đánh bạc, tổ chức đánh bạc, rửa tiền, tài trợ khủng bố, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, gian lận thương mại.
• Thực hiện giao dịch thanh toán khống: Lập chứng từ, chuyển tiền hoặc quẹt thẻ POS nhưng thực tế không phát sinh giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ (như hành vi rút tiền mặt qua thẻ tín dụng trái phép).

2.4. Nhóm hành vi vi phạm về cung ứng dịch vụ và an toàn hệ thống

• Cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán trái phép: Tổ chức hoạt động khi chưa được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép hoặc chấp thuận bằng văn bản.
• Xâm nhập, can thiệp, phá hoại hệ thống: Bất hợp pháp truy cập, phá hoại chương trình phần mềm, cơ sở dữ liệu, thiết bị thanh toán.
• Tiết lộ, cung cấp thông tin khách hàng trái pháp luật: Tổ chức, cá nhân tiết lộ thông tin số dư, lịch sử giao dịch của người dùng không đúng quy định.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nghĩa vụ báo cáo trong hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán

3. Bảng tổng hợp các nhóm hành vi bị cấm và đối tượng liên quan

Để quý bạn đọc có cái nhìn trực quan và nhanh chóng hệ thống hóa các quy định pháp lý nêu trên, Công ty Luật ACC đã phân loại chi tiết các nhóm hành vi vi phạm phổ biến cùng nhóm đối tượng có nguy cơ cao phát sinh vi phạm qua bảng tổng hợp dưới đây:

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục ngừng cung cấp một hoặc một số dịch vụ trung gian thanh toán

4. Hậu quả pháp lý khi thực hiện hành vi bị cấm

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm cũng như giá trị giao dịch, cá nhân và tổ chức vi phạm quy định tại Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP sẽ phải chịu các hình thức xử lý sau:

• Xử phạt vi phạm hành chính: Mức phạt tiền có thể lên đến hàng trăm triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức; đi kèm hình phạt bổ sung như tịch thu phương tiện vi phạm, tước quyền sử dụng giấy phép.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự: Hành vi mua bán tài khoản ngân hàng số lượng lớn, làm giả phương tiện thanh toán hoặc lợi dụng tài khoản để lừa đảo, rửa tiền có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự với các án phạt tù nghiêm khắc.
• Bồi thường thiệt hại: Bồi thường toàn bộ tổn thất vật chất gây ra cho ngân hàng, tổ chức thanh toán hoặc bị hại.

Các hành vi bị cấm tại Điều 8 Nghị định 52/2024/NĐ-CP chính là "lá chắn" bảo vệ sự an toàn cho toàn bộ hạ tầng thanh toán quốc gia. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này không chỉ giúp mỗi cá nhân tránh rơi vào cái bẫy của tội phạm tài chính mà còn giúp các doanh nghiệp xây dựng quy trình vận hành minh bạch, đúng pháp luật. Để nhận được sự tư vấn chi tiết và giải đáp tận tình mọi thắc mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với Công ty Luật ACC. Đội ngũ Luật sư và Chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ, cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của quý khách.