Các hình thức lựa chọn nhà đầu tư đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hoạt động đầu tư, đồng thời là cơ sở pháp lý quan trọng để Nhà nước lựa chọn được những nhà đầu tư có đủ năng lực, kinh nghiệm triển khai dự án. Việc am hiểu sâu sắc các quy định này không chỉ giúp nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ đúng quy trình mà còn giúp cơ quan quản lý vận hành thủ tục một cách trơn tru, đúng luật. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành, cùng Công ty Luật ACC làm rõ những điểm cốt lõi mà doanh nghiệp cần nắm vững.
1. Các hình thức lựa chọn nhà đầu tư theo luật hiện hành
Theo Điều 23 Luật Đầu tư 2025, việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư được tiến hành thông qua một trong ba hình thức gồm đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư. Việc xác định hình thức lựa chọn được căn cứ vào tính chất dự án và các điều kiện pháp luật quy định đối với từng trường hợp.
Thứ nhất, đấu giá quyền sử dụng đất được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai đối với dự án thuộc trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.
Thứ hai, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu đối với dự án thuộc trường hợp phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Thứ ba, chấp thuận nhà đầu tư được thực hiện trong các trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 23 Luật Đầu tư 2025, trong đó có trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất hai lần không thành, chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng điều kiện mời quan tâm hoặc các trường hợp dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư mà không thông qua đấu giá, đấu thầu.
2. Điều kiện áp dụng hình thức đấu giá quyền sử dụng đất
Đấu giá quyền sử dụng đất là một trong những hình thức lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án có sử dụng đất. Hình thức này được thực hiện khi dự án thuộc trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
Theo Điều 30 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan có thẩm quyền xem xét lựa chọn hình thức đấu giá quyền sử dụng đất khi dự án thuộc trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư phải đấu giá quyền sử dụng đất theo pháp luật về đất đai.
Đối với hình thức này, cơ quan có thẩm quyền tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. Nhà đầu tư trúng đấu giá được xác định theo kết quả đấu giá và thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất, triển khai dự án theo quy định pháp luật.
3. Quy trình thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư
Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo Luật Đấu thầu 2023, pháp luật về đất đai và pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực có liên quan. Đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, Điều 30 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định cơ quan chấp thuận chủ trương đầu tư quyết định hình thức đấu thầu và giao cơ quan có thẩm quyền tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Bước 1: Chuẩn bị và phê duyệt hồ sơ mời thầu
Cơ quan có thẩm quyền tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ mời thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Hồ sơ mời thầu xác định các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, phương án thực hiện dự án và các tiêu chí đánh giá nhà đầu tư.
Bước 2: Thông báo mời thầu và phát hành hồ sơ mời thầu
Sau khi hồ sơ mời thầu được phê duyệt, thông tin về việc lựa chọn nhà đầu tư được đăng tải theo quy định. Nhà đầu tư có nhu cầu tham dự thực hiện việc chuẩn bị và nộp hồ sơ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
Bước 3: Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu
Nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu theo hình thức, địa điểm và thời điểm được quy định trong hồ sơ mời thầu. Việc tiếp nhận, quản lý và mở hồ sơ dự thầu được thực hiện theo trình tự của pháp luật về đấu thầu.
Bước 4: Đánh giá hồ sơ dự thầu và hoàn thiện thủ tục lựa chọn nhà đầu tư
Hồ sơ dự thầu được đánh giá theo tiêu chuẩn đã được phê duyệt. Nhà đầu tư được lựa chọn thực hiện dự án trên cơ sở kết quả lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Sau khi được phê duyệt kết quả lựa chọn, nhà đầu tư thực hiện dự án theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, kết quả lựa chọn nhà đầu tư và các quy định pháp luật có liên quan.
4. Thủ tục chấp thuận nhà đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu
Đối với các dự án thuộc trường hợp chấp thuận nhà đầu tư theo Điều 23 Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư thực hiện thủ tục theo quy định của Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Các trường hợp này bao gồm trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất hai lần không thành, chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng điều kiện mời quan tâm và các trường hợp được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu.
Bước 1: Nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án
Nhà đầu tư chuẩn bị và nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận nhà đầu tư theo quy định tại Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Hồ sơ gồm văn bản đề nghị chấp thuận nhà đầu tư và các tài liệu chứng minh tư cách pháp lý, năng lực, kinh nghiệm, tài chính và các nội dung liên quan đến dự án theo từng trường hợp.
Bước 2: Thẩm định hồ sơ và lấy ý kiến các cơ quan liên quan
Cơ quan đăng ký đầu tư tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và gửi lấy ý kiến các cơ quan nhà nước có liên quan về việc đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đối với trường hợp thuộc khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện lấy ý kiến của cơ quan quân sự và công an cấp tỉnh theo quy định.
Bước 3: Trình cấp có thẩm quyền quyết định chấp thuận
Sau khi hoàn tất thẩm định, cơ quan đăng ký đầu tư lập báo cáo thẩm định trình cơ quan có thẩm quyền quyết định chấp thuận nhà đầu tư. Đối với trường hợp thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo Điều 31 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, thời hạn giải quyết gồm thời gian lấy ý kiến, thẩm định và quyết định theo từng bước được quy định cụ thể tại Điều này.
5. Câu hỏi thường gặp
Tiêu chí nào để xác định dự án phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư?
Dự án phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư khi thuộc trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo pháp luật về đấu thầu, pháp luật về đất đai hoặc pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực. Đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan có thẩm quyền căn cứ quy định pháp luật để xác định và quyết định hình thức đấu thầu theo Điều 23 Luật Đầu tư 2025 và Điều 30 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Nhà đầu tư nước ngoài có được tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư tại Việt Nam không?
Có. Nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đấu thầu và phải đáp ứng điều kiện tham dự thầu, điều kiện tiếp cận thị trường và các điều kiện khác áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Thời gian tối đa để hoàn tất thủ tục chấp thuận nhà đầu tư là bao lâu?
Thời gian giải quyết thủ tục chấp thuận nhà đầu tư được quy định theo từng trường hợp tại Điều 31 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 31, cơ quan đăng ký đầu tư có thời hạn 14 ngày làm việc để lập báo cáo thẩm định kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; sau đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thời hạn 03 ngày làm việc để quyết định chấp thuận nhà đầu tư.
Việc nắm vững các hình thức lựa chọn nhà đầu tư là yêu cầu tiên quyết để đảm bảo tính hợp pháp, hiệu quả cho mọi dự án đầu tư. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm, điều kiện áp dụng và quy trình thực hiện riêng, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật chuyên ngành. Nếu Quý khách hàng cần hỗ trợ pháp lý chi tiết, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm tư vấn và đồng hành trong suốt quá trình thực hiện thủ tục đầu tư.
Để lại một bình luận