Các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu hiện nay

Các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết hoạt động thương mại quốc tế và bảo vệ nguồn tài nguyên trong nước. Việc nắm rõ danh mục này giúp doanh nghiệp chủ động tính toán chi phí, tuân thủ đúng quy định pháp luật khi thực hiện xuất khẩu. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết và cập nhật nhất về vấn đề này cùng Công ty Luật ACC.

1. Lý do một số mặt hàng phải chịu thuế xuất khẩu

Nhà nước áp dụng thuế xuất khẩu đối với một số nhóm hàng hóa nhằm kiểm soát việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, đồng thời định hướng phát triển kinh tế bền vững. Theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, thuế xuất khẩu được thu trên hàng hóa thuộc danh mục quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành.

Việc này góp phần tăng nguồn thu ngân sách và hạn chế xuất khẩu thô các loại tài nguyên quý hiếm. Doanh nghiệp cần hiểu rõ nguyên tắc này để tránh các rủi ro pháp lý khi tham gia hoạt động xuất khẩu.

2. Cơ chế tính thuế và các yếu tố ảnh hưởng

Thuế xuất khẩu được tính dựa trên trị giá tính thuế và mức thuế suất tương ứng với từng mặt hàng. Nghị định 26/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung mới nhất, đặc biệt là Nghị định 201/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 23/07/2026), quy định chi tiết biểu thuế xuất khẩu, trong đó thuế suất có thể thay đổi tùy theo loại hàng và điều kiện kinh tế xã hội tại từng thời điểm.

Ngoài ra, trị giá tính thuế thường được xác định theo giá bán tại cửa khẩu xuất hoặc giá do cơ quan hải quan ấn định. Doanh nghiệp cần lưu ý cập nhật các thay đổi trong biểu thuế mới nhất để lập kế hoạch tài chính chính xác khi xuất khẩu.

3. Các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu hiện nay

Hiện nay, các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu chủ yếu thuộc nhóm khoáng sản, lâm sản và một số sản phẩm có giá trị tài nguyên cao. Cụ thể, than đá các loại, quặng sắt, quặng đồng, quặng bauxit và sản phẩm từ quặng được áp dụng thuế suất theo biểu thuế tại Nghị định 26/2023/NĐ-CP và Nghị định 201/2026/NĐ-CP. Điển hình, một số sản phẩm từ Bismut (nhóm 81.06) đã được điều chỉnh mã HS và áp dụng mức thuế suất mới là 0%.

Gỗ tròn, gỗ xẻ thô và một số loại lâm sản khác cũng nằm trong danh mục chịu thuế nhằm bảo vệ rừng và nguồn tài nguyên sinh thái. Ngoài ra, một số sản phẩm như phân bón, thuốc trừ sâu và hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt cũng có thể chịu thuế xuất khẩu tùy theo từng giai đoạn. Việc xác định chính xác các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt khi khai báo hải quan.

4. Hướng dẫn thực hiện thủ tục nộp thuế xuất khẩu

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ khai thuế xuất khẩu theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016.

Bước 1: Xác định mã hàng và mức thuế suất

Doanh nghiệp tra cứu biểu thuế tại Nghị định 26/2023/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung như Nghị định 201/2026/NĐ-CP để xác định chính xác mã HS và thuế suất áp dụng cho từng mặt hàng.

Bước 2: Tính toán số tiền thuế phải nộp

Số thuế được tính bằng cách nhân trị giá tính thuế với mức thuế suất tương ứng, sau đó thực hiện khai báo qua hệ thống hải quan điện tử.

Bước 3: Nộp thuế và hoàn tất thủ tục

Sau khi khai báo, doanh nghiệp thực hiện nộp thuế theo thông báo của cơ quan hải quan trước khi hàng hóa được thông quan xuất khẩu.

5. Câu hỏi thường gặp

Các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu có thay đổi theo thời gian không?

Danh mục các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu được điều chỉnh thường xuyên thông qua các Nghị định của Chính phủ, điển hình là Nghị định 201/2026/NĐ-CP ban hành tháng 6/2026. Doanh nghiệp nên thường xuyên kiểm tra Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính hoặc Tổng cục Hải quan để đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành.

Doanh nghiệp có được miễn thuế xuất khẩu trong trường hợp nào?

Một số trường hợp được miễn thuế theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, chẳng hạn khi hàng hóa thuộc diện ưu đãi đầu tư hoặc xuất khẩu theo hạn ngạch nhất định. Việc xác định điều kiện miễn thuế cần căn cứ vào từng hợp đồng và quy định cụ thể.

Vi phạm quy định về thuế xuất khẩu bị xử lý như thế nào?

Doanh nghiệp khai sai hoặc trốn thuế xuất khẩu có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 để áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.

Các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu là vấn đề pháp lý đòi hỏi sự chính xác và cập nhật thường xuyên. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục xuất khẩu đúng quy định, quý khách hàng có thể liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay để nhận được giải pháp tối ưu nhất.