Hướng dẫn hạch toán công ty xây dựng

Cách hạch toán công ty xây dựng đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp xây dựng quản lý tài chính minh bạch, tuân thủ quy định và tối ưu chi phí hoạt động. Việc áp dụng đúng phương pháp hạch toán không chỉ hỗ trợ báo cáo tài chính chính xác mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của công ty. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết để áp dụng hiệu quả trong thực tế.

1. Hướng dẫn hạch toán công ty xây dựng

Hạch toán công ty xây dựng đòi hỏi tuân thủ chặt chẽ Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần xác định rõ đối tượng hạch toán là các công trình, hạng mục công trình hoặc hợp đồng xây dựng. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải dựa trên mức độ hoàn thành công trình theo từng giai đoạn.

Các tài khoản sử dụng chủ yếu bao gồm tài khoản 131, 331, 621, 622, 623, 627 và 632 để phản ánh chi phí sản xuất và giá thành. Doanh nghiệp xây dựng thường áp dụng phương pháp hạch toán theo từng công trình riêng biệt nhằm kiểm soát chi phí vật tư, nhân công và máy thi công một cách chính xác.

2. Các nguyên tắc hạch toán chi phí xây dựng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, chi phí xây dựng được phân loại thành chi phí vật liệu, chi phí nhân công, chi phí sử dụng máy thi công và chi phí chung. Chi phí vật liệu được hạch toán vào tài khoản 621 khi xuất kho sử dụng cho công trình. Chi phí nhân công trực tiếp được tập hợp vào tài khoản 622 dựa trên bảng lương và các khoản trích theo lương.

Chi phí máy thi công được ghi nhận qua tài khoản 623, bao gồm nhiên liệu, khấu hao và chi phí bảo dưỡng. Chi phí chung được phân bổ vào tài khoản 627 và phân bổ cho từng công trình theo tiêu thức hợp lý như giá trị hợp đồng hoặc khối lượng hoàn thành. Việc tuân thủ các nguyên tắc này giúp cách hạch toán công ty xây dựng trở nên minh bạch và dễ kiểm tra.

Xem thêm: Kế toán thuế là gì? Thông tin chi tiết

3. Quy trình hạch toán doanh thu và giá thành công trình

Doanh nghiệp xây dựng hạch toán doanh thu theo phương pháp hoàn thành hoặc theo tiến độ dựa trên Thông tư 99/2025/TT-BTC. Khi nhận thanh toán tạm ứng từ chủ đầu tư, kế toán ghi nợ tài khoản 131 và có tài khoản 3331 hoặc 511. Doanh thu được ghi nhận khi công trình đạt mức độ hoàn thành nhất định, sử dụng tài khoản 5113 cho doanh thu xây dựng. Giá thành công trình được kết chuyển từ tài khoản 154 sang tài khoản 632 khi bàn giao. Các khoản chi phí phát sinh ngoài dự toán cần được hạch toán riêng và điều chỉnh giá thành kịp thời. Quy trình này đảm bảo báo cáo tài chính phản ánh đúng thực tế hoạt động của công ty xây dựng.

Bước 1: Xác định đối tượng hạch toán

Doanh nghiệp cần xác định rõ công trình hoặc hợp đồng xây dựng làm đối tượng tập hợp chi phí. Việc này thực hiện ngay từ khi ký hợp đồng để phân bổ chi phí chính xác theo từng hạng mục.

Bước 2: Tập hợp chi phí phát sinh

Chi phí vật liệu, nhân công và máy thi công được ghi nhận hàng ngày qua chứng từ gốc. Kế toán sử dụng các tài khoản tương ứng theo Thông tư 99/2025/TT-BTC để tập hợp đầy đủ và kịp thời.

Bước 3: Phân bổ chi phí chung và tính giá thành

Chi phí chung được phân bổ theo tiêu thức đã chọn. Sau đó, giá thành thực tế được tính và so sánh với giá thành dự toán để điều chỉnh kịp thời.

Bước 4: Ghi nhận doanh thu và kết chuyển

Doanh thu được ghi nhận theo mức độ hoàn thành. Giá thành được kết chuyển sang tài khoản giá vốn để xác định kết quả kinh doanh của từng công trình.

Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán chi phí tư vấn thiết kế

4. Lưu ý khi áp dụng cách hạch toán công ty xây dựng

Doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp để tránh sai sót trong báo cáo. Việc kiểm tra chứng từ gốc như hóa đơn, bảng lương và biên bản nghiệm thu là bắt buộc theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Ngoài ra, doanh nghiệp nên lập bảng theo dõi chi phí cho từng công trình để thuận tiện cho việc kiểm soát và quyết toán. Việc cập nhật thường xuyên các thay đổi về giá cả vật liệu và nhân công cũng giúp cách hạch toán công ty xây dựng chính xác hơn. Cuối cùng, kế toán cần phối hợp chặt chẽ với bộ phận kỹ thuật để xác nhận khối lượng hoàn thành thực tế.

5. Câu hỏi thường gặp

Cách hạch toán công ty xây dựng khi công trình kéo dài nhiều năm như thế nào?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh thu và chi phí được ghi nhận theo mức độ hoàn thành từng năm. Doanh nghiệp tập hợp chi phí vào tài khoản 154 và kết chuyển dần khi có nghiệm thu khối lượng. Việc này giúp phản ánh kết quả kinh doanh chính xác qua các kỳ.

Công ty xây dựng có phải hạch toán riêng từng hạng mục công trình không?

Có, Thông tư 99/2025/TT-BTC yêu cầu tập hợp chi phí theo từng đối tượng hạch toán riêng biệt. Điều này giúp kiểm soát chi phí và tính giá thành chính xác cho từng hạng mục trước khi tổng hợp báo cáo.

Làm sao để phân bổ chi phí chung khi áp dụng cách hạch toán công ty xây dựng?

Chi phí chung được phân bổ theo tiêu thức như giá trị hợp đồng hoặc khối lượng hoàn thành theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Kế toán cần chọn tiêu thức hợp lý và áp dụng nhất quán trong suốt thời gian thực hiện công trình.

Cách hạch toán công ty xây dựng đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật để mang lại hiệu quả tài chính lâu dài. Doanh nghiệp nên chủ động áp dụng các hướng dẫn trên nhằm tối ưu hóa quy trình kế toán. Liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện đúng chuẩn.