Em chào anh/chị, em xin hỏi về trường hợp thuế thu nhập cá nhân như sau: hiện tại em phát hiện có 2 công ty kê khai thu nhập và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho em trong khi thực tế em không hề làm việc tại các công ty đó và cũng không có bất kỳ khoản thu nhập nào từ họ, hiện em đã nhận được email liên quan đến quyết toán thuế nên khá lo lắng; em cũng đã gửi phản ánh trên hệ thống eTax nhưng chưa nhận được phản hồi, vậy trong trường hợp này em cần phải xử lý như thế nào để điều chỉnh lại dữ liệu và tránh rủi ro về sau ạ, em cảm ơn.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Phân tích tình huống và rủi ro pháp lý

Tình huống Anh/Chị gặp phải có thể xuất phát từ lỗi kê khai của các công ty hoặc hành vi gian lận thuế từ phía họ, dẫn đến dữ liệu thu nhập cá nhân (TNCN) bị ghi nhận sai trên hệ thống quản lý thuế. Theo Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 44), người nộp thuế có quyền kiểm tra và yêu cầu điều chỉnh thông tin kê khai nếu phát hiện sai sót. Nếu đây là hành vi cố ý sử dụng thông tin cá nhân của người khác để kê khai khấu trừ thuế giả mạo, có thể cấu thành tội gian lận thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), với mức phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm tùy mức độ thiệt hại. Anh/Chị cần hành động kịp thời để tránh rủi ro bị truy thu thuế, phạt chậm nộp (0,03%/ngày theo Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019) hoặc trách nhiệm pháp lý cá nhân khi quyết toán thuế TNCN năm 2023 (hạn chót 30/4/2024 theo Thông tư 80/2021/TT-BTC).

Quy trình xử lý khiếu nại và điều chỉnh dữ liệu

Xem thêm: Em được thừa kế tài sản là tiền mặt từ người thân ở nước ngoài chuyển về, nhưng khi nhận tiền thì ngân hàng yêu cầu chứng minh nguồn gốc để tránh rủi ro thuế, trong khi chỉ có giấy tờ thừa kế ở nước ngoài, vậy có đủ căn cứ không ạ?

Để điều chỉnh dữ liệu sai và tránh rủi ro, Anh/Chị nên thực hiện theo quy trình khiếu nại hành chính thuế tại cơ quan thuế địa phương, dựa trên Điều 111 Luật Quản lý thuế 2019 và hướng dẫn tại Thông tư 80/2021/TT-BTC. Quy trình được chia thành các bước cụ thể sau:

Bước 1: Xác minh và thu thập chứng cứ

Trước tiên, Anh/Chị truy cập Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế (etax.thue.gdt.gov.vn) để kiểm tra chi tiết dữ liệu kê khai TNCN của mình qua tài khoản cá nhân (sử dụng mã số thuế hoặc CCCD). Thu thập chứng cứ chứng minh không có quan hệ lao động với hai công ty, bao gồm: hợp đồng lao động (nếu có từ nơi làm việc thực tế), sao kê tài khoản ngân hàng không nhận lương từ họ, và các giấy tờ chứng minh thu nhập thực (nếu áp dụng). Bước này giúp củng cố cơ sở khiếu nại, tránh tình trạng dữ liệu sai dẫn đến quyết toán thuế bị từ chối hoặc truy thu.

Bước 2: Nộp đơn khiếu nại chính thức

Nộp đơn khiếu nại đến Chi cục Thuế quản lý trực tiếp nơi cư trú hoặc nơi các công ty kê khai (trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhận thông báo quyết toán thuế, theo Điều 114 Luật Quản lý thuế 2019). Đơn cần ghi rõ thông tin cá nhân, mô tả sai sót cụ thể (tên công ty, khoản thu nhập giả mạo), và yêu cầu điều chỉnh dữ liệu. Có thể nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc trực tuyến trên eTax. Nếu đã gửi phản ánh trên eTax mà chưa phản hồi sau 10 ngày làm việc, Anh/Chị có quyền khiếu nại lần hai đến Cục Thuế tỉnh/thành phố.

Bước 3: Theo dõi và yêu cầu hỗ trợ nếu cần

Xem thêm: Việc doanh nghiệp bị ấn định thuế do không cung cấp đủ chứng từ theo yêu cầu trong thời gian kiểm tra, nhưng sau đó lại tìm lại được đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ thì có được đề nghị điều chỉnh lại số thuế đã bị ấn định hay không?

Cơ quan thuế phải giải quyết khiếu nại trong 30 ngày (có thể gia hạn thêm 30 ngày nếu phức tạp, theo Điều 118 Luật Quản lý thuế 2019). Theo dõi tiến trình qua eTax hoặc liên hệ trực tiếp Chi cục Thuế. Nếu nghi ngờ gian lận từ công ty, Anh/Chị có thể báo cáo đến Thanh tra Thuế hoặc cơ quan công an để điều tra hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015. Sau khi dữ liệu được điều chỉnh, Anh/Chị tiến hành quyết toán thuế TNCN chính xác để tránh phạt từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng (theo Điều 142 Luật Quản lý thuế 2019).

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Đơn khiếu nại (theo mẫu tại Phụ lục Thông tư 80/2021/TT-BTC).
• Bản sao CMND/CCCD và mã số thuế cá nhân.
• Chứng cứ chứng minh không có thu nhập từ hai công ty (sao kê ngân hàng, xác nhận từ nơi làm việc thực tế).
• Bản in email thông báo quyết toán thuế từ cơ quan thuế.
• Các tài liệu liên quan khác (nếu có, như biên bản làm việc với công ty).

Việc tuân thủ quy trình này giúp bảo vệ quyền lợi, tránh trách nhiệm thuế oan và giảm thiểu rủi ro pháp lý lâu dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.