Cho em hỏi, lúc đầu vợ chồng em tính toán con gái theo quê mẹ, con trai theo quê cha. Nhưng sau, ông nội không đồng ý thì có được cải chính từ quê mẹ thành quê cha trong giấy khai sinh không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Cơ sở pháp lý

Việc cải chính thông tin quê quán từ "quê mẹ" thành "quê cha" trong Giấy khai sinh được thực hiện theo thủ tục cải chính hộ tịch, dựa trên quy định tại Nghị định số 123/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch. Văn bản này quy định về việc ghi bổ sung, thay đổi, chính sửa nội dung trong Sổ hộ tịch, bao gồm quê quán nếu phát hiện sai sót hoặc có căn cứ pháp lý hợp lý.

Đồng thời, Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 19 tháng 3 năm 2020 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hộ tịch và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, hướng dẫn thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện các việc ghi thay đổi, ghi chính sửa nội dung hộ tịch. Theo Điều 17 Luật Hộ tịch 2014, quê quán của công dân là nơi cư trú cuối cùng của cha hoặc mẹ; nếu không xác định được nơi cư trú chung thì ưu tiên quê cha, trừ trường hợp đặc biệt.

Điều kiện thực hiện

Để cải chính quê quán từ quê mẹ thành quê cha, cần đáp ứng các điều kiện sau theo Nghị định 123/2015/NĐ-CP:

• Có sai sót trong việc ghi nhận quê quán ban đầu, chẳng hạn như không ưu tiên quê cha theo quy định pháp luật hoặc do lỗi ghi chép của cơ quan hộ tịch.
• Người yêu cầu phải chứng minh được quê cha là nơi cư trú cuối cùng hợp pháp, thông qua giấy tờ chứng minh như sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc xác nhận của chính quyền địa phương.
• Không áp dụng nếu thay đổi chỉ dựa trên mong muốn cá nhân mà không có căn cứ pháp lý; trường hợp này có thể bị từ chối theo Điều 38 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
• Người yêu cầu phải là người có quyền lợi liên quan (cha/mẹ, người giám hộ) hoặc bản thân cá nhân nếu đã thành niên, và thực hiện trước khi hết thời hạn lưu trữ hồ sơ hộ tịch.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Theo Điều 20 Thông tư 04/2020/TT-BTP, hồ sơ cải chính quê quán bao gồm:

• Tờ khai yêu cầu cải chính hộ tịch theo mẫu quy định tại Phụ lục Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
• Bản chính Giấy khai sinh cần cải chính.
• Giấy tờ chứng minh quê cha, chẳng hạn như: sổ hộ khẩu cũ của cha, giấy xác nhận cư trú của UBND xã/phường nơi cha cư trú cuối cùng, hoặc quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cha.
• Giấy tờ chứng minh mối quan hệ (nếu cần), như Giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ hoặc giấy khai sinh của anh chị em.
• Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu của người yêu cầu, kèm bản chính để đối chiếu.
• Nếu ủy quyền, cần giấy ủy quyền có chứng thực của UBND cấp xã hoặc cơ quan công chứng.

Quy trình thực hiện

Thủ tục cải chính hộ tịch được thực hiện tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi đã đăng ký khai sinh ban đầu, theo trình tự tại Điều 21 Thông tư 04/2020/TT-BTP. Thời gian giải quyết không quá 5 ngày làm việc nếu hồ sơ đầy đủ, hoặc kéo dài đến 10 ngày nếu cần xác minh thêm. Phí thực hiện mức thu từ 10.000 đồng đến 100.000 đồng tùy địa phương.

Bước 1: Nộp hồ sơ

Người yêu cầu nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh. Nếu nộp qua đường bưu điện hoặc trực tuyến (nếu địa phương hỗ trợ), cần đảm bảo hồ sơ đầy đủ theo quy định. Cơ quan tiếp nhận kiểm tra ngay lập tức và cấp giấy biên nhận nếu hồ sơ hợp lệ; nếu thiếu, hướng dẫn bổ sung trong vòng 3 ngày.

Bước 2: Xác minh và kiểm tra

Cơ quan hộ tịch kiểm tra tính hợp pháp của hồ sơ, có thể yêu cầu xác minh thêm từ cơ quan liên quan như công an địa phương về quê quán của cha. Nếu phát hiện sai sót rõ ràng, tiến hành ghi chính sửa vào Sổ hộ tịch mà không cần quyết định riêng. Thời gian xác minh không quá 7 ngày, đảm bảo tính chính xác theo Điều 22 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.

Bước 3: Ban hành quyết định và cấp giấy tờ

Sau khi xác minh, cơ quan hộ tịch ban hành quyết định cải chính hộ tịch và ghi vào Sổ hộ tịch. Người yêu cầu được cấp bản chính Giấy khai sinh mới với thông tin quê quán đã sửa (quê cha). Nếu từ chối, phải thông báo lý do bằng văn bản trong vòng 3 ngày, người yêu cầu có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011.

Việc tuân thủ đúng quy trình giúp đảm bảo tính pháp lý của Giấy khai sinh, tránh rủi ro trong các thủ tục hành chính sau này như cấp hộ chiếu hoặc đăng ký thường trú. Đồng thời, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và gia đình theo quy định pháp luật. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.