Chăm sóc người cao tuổi tại nhà

Chăm sóc tại gia đình luôn là nền tảng quan trọng nhất trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và đời sống người cao tuổi tại Việt Nam, vừa phù hợp với truyền thống đạo lý vừa giúp người cao tuổi có môi trường sống thoải mái, gắn kết. Luật Dân số số 113/2025/QH15 đã ghi nhận và hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ pháp lý, y tế nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi tại nhà. Bài viết dưới đây của Công ty Luật ACC sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật liên quan.

1. Căn cứ pháp lý và vị trí của hình thức chăm sóc tại nhà

Căn cứ Luật Dân số số 113/2025/QH15, chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng được xác định là hình thức cốt lõi, được Nhà nước ưu tiên khuyến khích và hỗ trợ phát triển.

Quy định này khẳng định vai trò, trách nhiệm hàng đầu của gia đình trong việc phụng dưỡng người cao tuổi, đồng thời đặt ra trách nhiệm của Nhà nước trong việc đồng hành, cung cấp các nguồn lực trợ giúp để gia đình thực hiện tốt nghĩa vụ chăm sóc.

2. Nội dung các biện pháp hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà

Theo quy định tại Luật Dân số số 113/2025/QH15, nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, các chính sách hỗ trợ bao gồm:

• Hỗ trợ y tế gia đình: Y tế cơ sở (trạm y tế xã, phường) thực hiện lập hồ sơ quản lý sức khỏe điện tử, cử y bác sĩ theo dõi, khám chữa bệnh và tư vấn dinh dưỡng, phục hồi chức năng định kỳ tại nhà cho người cao tuổi, đặc biệt là người bạo bệnh, cô đơn hoặc vận động khó khăn.
• Đào tạo kỹ năng cho người chăm sóc: Tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kiến thức y học thường thức, kỹ năng chăm sóc lão khoa và tâm lý người cao tuổi cho các thành viên trong gia đình hoặc người nuôi dưỡng.
• Phát triển mạng lưới dịch vụ hỗ trợ tận nhà: Khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điều dưỡng, tư vấn y tế từ xa, ứng dụng công nghệ cảnh báo an toàn và cung cấp các thiết bị hỗ trợ vận hành tại gia đình.
• Trợ cấp và chính sách an sinh: Đảm bảo chính sách trợ cấp xã hội, BHYT đối với người cao tuổi thuộc diện ưu tiên để giảm bớt áp lực chi phí cho gia đình.

>>> Xem thêm bài viết: Xử lý hành vi cản trở tuyên truyền, tư vấn và tiếp cận dịch vụ dân số tại đây.

3. Trách nhiệm của gia đình và chính quyền địa phương

Sự phối hợp giữa gia đình và chính quyền cơ sở là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình chăm sóc tại nhà:

• Trách nhiệm của gia đình: Bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần; tạo điều kiện môi trường sống an toàn, thuận tiện; chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương trong việc quản lý sức khỏe cho người cao tuổi.
• Trách nhiệm của chính quyền cơ sở: Chỉ đạo trạm y tế, hội người cao tuổi và các đoàn thể địa phương thường xuyên rà soát, nắm bắt hoàn cảnh của người cao tuổi trên địa bàn; kịp thời triển khai các gói trợ giúp y tế và an sinh xã hội tận nhà.

>>> Xem thêm bài viết: Dịch vụ tư vấn tuân thủ pháp luật về công tác dân số tại đây.

4. Những rủi ro pháp lý và lưu ý khi sử dụng dịch vụ chăm sóc tại nhà

Hiện nay nhu cầu thuê người hoặc đơn vị dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại nhà tăng cao, gia đình cần lưu ý các vấn đề pháp lý sau:

• Giao kết hợp đồng dịch vụ rõ ràng: Hợp đồng chăm sóc tại nhà phải quy định cụ thể về phạm vi công việc, thời gian, chi phí, quyền riêng tư và trách nhiệm an toàn sức khỏe cho người cao tuổi.
• Kiểm tra năng lực chuyên môn: Đối với các dịch vụ có yếu tố y tế (tiêm, truyền, phục hồi chức năng…), nhân viên thực hiện phải có chứng chỉ hành nghề hoặc chuyên môn y tế phù hợp theo quy định pháp luật.
• Bảo vệ quyền lợi người cao tuổi: Phòng ngừa các hành vi ngược đãi, bỏ mặc hoặc xâm phạm tài sản của người cao tuổi từ phía người chăm sóc thuê ngoài.

Việc thực hiện các quy định về chăm sóc người cao tuổi tại nhà theo Luật Dân số số 113/2025/QH15 gắn liền với quyền lợi an sinh, chế độ bảo hiểm y tế cũng như các quan hệ hợp đồng dịch vụ chăm sóc. Nắm rõ quy định pháp luật giúp các gia đình bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho người thân.

Công ty Luật ACC là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng tư vấn chuyên sâu quy định Luật Dân số số 113/2025/QH15, hướng dẫn thủ tục thụ hưởng chính sách an sinh, soạn thảo hợp đồng dịch vụ chăm sóc và giải quyết các vướng mắc pháp lý phát sinh.