Anh chị cho em hỏi công ty em có chi tiền hoa hồng cho đại lý, vậy khoản này có được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN không và có cần xuất hóa đơn không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Khoản chi tiền hoa hồng cho đại lý có được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) không?

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN phải đáp ứng các điều kiện sau:

(i) thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;

(ii) có chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật;

(iii) không thuộc các khoản chi không được trừ tại Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 78/2014/TT-BTC).

Cụ thể, khoản chi tiền hoa hồng cho đại lý phân phối hàng hóa hoặc dịch vụ được coi là chi phí hợp lý và được trừ nếu:

• Khoản chi này phục vụ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh, chẳng hạn như khuyến khích đại lý bán hàng, mở rộng thị trường, và được quy định rõ ràng trong hợp đồng đại lý.
• Có đầy đủ chứng từ chứng minh, bao gồm hợp đồng, biên bản thanh toán và hóa đơn (sẽ được phân tích chi tiết ở phần sau).
• Không vượt quá mức giới hạn nếu áp dụng (ví dụ, chi phí quảng cáo, tiếp thị không vượt 15% tổng chi phí được trừ theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, nhưng hoa hồng đại lý thường không bị giới hạn nếu chứng minh được tính hợp lý).

Thông tư 78/2014/TT-BTC (hướng dẫn thi hành Nghị định 218/2013/NĐ-CP) tại Điều 4 quy định chi tiết rằng các khoản chi như hoa hồng, thù lao cho cá nhân/tổ chức hỗ trợ kinh doanh được trừ nếu có chứng từ đầy đủ và liên quan đến thu nhập chịu thuế. Nếu không đáp ứng, khoản chi này sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ, dẫn đến tăng thu nhập chịu thuế TNDN (thuế suất hiện hành là 20% theo Luật Thuế TNDN). Doanh nghiệp cần lưu trữ hồ sơ để kiểm tra khi quyết toán thuế.

Khoản chi tiền hoa hồng cho đại lý có cần xuất hóa đơn không?

Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (quy định về hóa đơn, chứng từ khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, có hiệu lực từ 01/7/2022), và Thông tư 39/2014/TT-BTC (hướng dẫn thi hành Nghị định 51/2010/NĐ-CP, vẫn áp dụng cho một số trường hợp chuyển tiếp), việc chi tiền hoa hồng cho đại lý được xem là khoản thanh toán cho dịch vụ cung cấp (dịch vụ đại lý phân phối), do đó bắt buộc phải có hóa đơn chứng từ hợp pháp để làm cơ sở khấu trừ thuế TNDN và khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào nếu áp dụng.

• Đại lý (là tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh) phải xuất hóa đơn GTGT (hoặc hóa đơn bán hàng nếu không chịu thuế GTGT) cho doanh nghiệp khi nhận hoa hồng, ghi rõ nội dung "dịch vụ đại lý" hoặc "hoa hồng phân phối", kèm số tiền cụ thể và thuế suất (thường 10% GTGT).
• Nếu đại lý là cá nhân không kinh doanh, có thể sử dụng biên lai thu tiền hoặc chứng từ tương đương theo quy định tại Điều 14 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, nhưng vẫn cần kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân thay cho họ (theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 sửa đổi).
• Doanh nghiệp không được tự xuất hóa đơn cho khoản chi này mà phải yêu cầu đại lý cung cấp; nếu thiếu hóa đơn, khoản chi sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN và có thể bị phạt hành chính từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn).

Việc tuân thủ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro kiểm tra thuế và tối ưu hóa chi phí hợp lý.

Việc tuân thủ các quy định trên giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh phạt hành chính và đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Đồng thời, hỗ trợ tối ưu hóa nghĩa vụ thuế TNDN một cách hợp pháp. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.