Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:
1. Tổng quan về chia cổ tức bằng cổ phiếu và nghĩa vụ thuế
Chia cổ tức bằng cổ phiếu là hình thức công ty cổ phần sử dụng cổ phiếu (mới phát hành hoặc cổ phiếu quỹ) để phân phối lợi nhuận cho cổ đông thay vì trả bằng tiền mặt. Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 2008 (sửa đổi năm 2024), việc chia cổ tức bằng cổ phiếu được coi là một giao dịch không làm thay đổi dòng tiền ngay lập tức của doanh nghiệp, nhưng vẫn chịu sự điều chỉnh của các quy định thuế, đặc biệt là thuế TNDN và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Việc xác định nghĩa vụ thuế TNDN phụ thuộc vào bản chất giao dịch và cách thức thực hiện, với các quy định chính từ Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi năm 2024) và Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 96/2025/TT-BTC).
2. Nghĩa vụ thuế TNDN khi chia cổ tức bằng cổ phiếu
Theo Điều 4 Luật Thuế TNDN 2008 (sửa đổi 2024) và Thông tư 78/2014/TT-BTC, thu nhập từ chia cổ tức bằng cổ phiếu không được coi là thu nhập chịu thuế TNDN đối với công ty phát hành, vì đây không phải là hoạt động tạo ra doanh thu hoặc lợi nhuận mới. Khi chia cổ tức bằng cổ phiếu, công ty thực chất đang chuyển đổi một phần lợi nhuận giữ lại (hoặc quỹ dự phòng) thành vốn góp, làm tăng vốn điều lệ mà không phát sinh dòng tiền. Do đó, doanh nghiệp không phải nộp thuế TNDN trên giá trị cổ phiếu phát hành để chia cổ tức.
Tuy nhiên, nếu công ty sử dụng cổ phiếu quỹ để chia cổ tức, cần xem xét nguồn gốc cổ phiếu quỹ. Nếu cổ phiếu quỹ được mua lại từ lợi nhuận sau thuế, việc phân phối không làm phát sinh thuế TNDN. Ngược lại, nếu có chênh lệch giữa giá mua lại và giá trị thị trường khi phân phối, khoản chênh lệch này có thể bị cơ quan thuế xem xét là thu nhập khác, chịu thuế TNDN 20% theo Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC. Từ ngày 01/1/2025, Thông tư 96/2025/TT-BTC yêu cầu doanh nghiệp lập báo cáo chi tiết về nguồn cổ phiếu quỹ khi kê khai để tránh rủi ro truy thu.
3. Thuế TNCN đối với cổ đông nhận cổ tức bằng cổ phiếu
Mặc dù công ty phát hành không chịu thuế TNDN, cổ đông nhận cổ tức bằng cổ phiếu có thể chịu thuế TNCN theo Luật Thuế TNCN 2007 (sửa đổi năm 2024). Cụ thể, theo Điều 10 và Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 25/2025/TT-BTC), thu nhập từ cổ tức bằng cổ phiếu được hoãn nộp thuế TNCN cho đến khi cổ đông chuyển nhượng cổ phiếu đó. Lúc này, thuế TNCN được tính trên khoản thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, với thuế suất 0.1% trên giá trị chuyển nhượng (không phụ thuộc vào việc có lãi hay không).
Ví dụ, nếu cổ đông nhận 1,000 cổ phiếu làm cổ tức (giá trị thị trường 10,000 đồng/cổ phiếu), không nộp thuế TNCN ngay. Khi bán cổ phiếu với giá 12,000 đồng/cổ phiếu, thuế TNCN là 0.1% x (1,000 x 12,000) = 12,000 đồng. Công ty chứng khoán hoặc tổ chức lưu ký sẽ khấu trừ thuế này khi cổ đông chuyển nhượng, theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP (sửa đổi năm 2025). Doanh nghiệp cần lưu ý thông báo cho cổ đông về nghĩa vụ thuế này để tránh nhầm lẫn.
4. Quy trình kê khai và lưu ý pháp lý
Doanh nghiệp không phải kê khai thuế TNDN cho việc chia cổ tức bằng cổ phiếu, nhưng cần thực hiện các bước sau để đảm bảo tuân thủ pháp luật:
- Báo cáo tăng vốn điều lệ: Nếu phát hành cổ phiếu mới, nộp hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư trong 10 ngày, kèm Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông và Biên bản họp (theo Điều 122 Luật Doanh nghiệp 2020).
- Lưu trữ chứng từ: Ghi nhận giá trị cổ tức bằng cổ phiếu trong báo cáo tài chính, đảm bảo khớp với sổ sách kế toán. Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (sửa đổi năm 2025), cần lưu trữ tài liệu liên quan đến quyết định chia cổ tức ít nhất 10 năm.
- Thông báo cổ đông: Cung cấp thông tin rõ ràng về giá trị cổ phiếu và nghĩa vụ thuế TNCN khi chuyển nhượng, tránh tranh chấp sau này.
Lưu ý: Nếu doanh nghiệp cố ý không kê khai đúng nguồn cổ phiếu quỹ hoặc ghi nhận sai giá trị, có thể bị phạt từ 20-100% số thuế phải nộp (Điều 142 Luật Quản lý thuế). Từ 01/4/2025, cơ quan thuế tăng cường kiểm tra các giao dịch cổ phiếu qua hệ thống eTax, yêu cầu doanh nghiệp báo cáo định kỳ qua Cổng thông tin quốc gia.
Giới thiệu về dịch vụ Thuế tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ liên quan đến thuế đa dạng , từ những việc vận hành hàng ngày đến các vấn đề pháp lý phức tạp.
Giải pháp Thuế toàn diện cho Doanh nghiệp:
– Tư vấn Thuế chuyên sâu: Cập nhật và áp dụng chuẩn xác các quy định về VAT, TNDN, TNCN, giúp doanh nghiệp luôn đi đúng luật.
– Đại diện làm việc với Cơ quan Thuế: Thay mặt doanh nghiệp giải trình, bảo vệ quyền lợi tối đa trong các đợt thanh tra, kiểm tra thuế.
– Hoàn thuế nhanh gọn: Xử lý hồ sơ hoàn thuế GTGT, dự án đầu tư chuyên nghiệp, giúp khơi thông dòng tiền bị ứ đọng.
– Tối ưu hóa số thuế phải nộp: Vận dụng thông minh các chính sách miễn, giảm và ưu đãi thuế để tiết kiệm chi phí hợp pháp.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Bảo vệ doanh nghiệp an toàn tuyệt đối trước rủi ro hậu kiểm.
– Đội ngũ chuyên gia xử lý hồ sơ quyết liệt, bám sát địa phương.
– Chi phí minh bạch: Hiệu quả vượt trội so với mức đầu tư.
Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!
Để lại một bình luận