Cho em hỏi bố mẹ muốn chia đất cho các con thì có cần phải làm hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất không, hay chỉ cần thỏa thuận miệng trong gia đình?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Yêu cầu pháp lý về việc tặng cho quyền sử dụng đất

Việc bố mẹ chia đất cho các con được xem là giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất, thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật dân sự và đất đai. Theo Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho tài sản phải được lập thành văn bản để đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực pháp lý. Đặc biệt, đối với quyền sử dụng đất, Luật Đất đai 2024 quy định rõ rằng việc tặng cho phải được thực hiện bằng hợp đồng có công chứng hoặc chứng thực tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (UBND cấp xã hoặc văn phòng công chứng).

Thỏa thuận miệng trong gia đình không có giá trị pháp lý để chuyển quyền sử dụng đất, vì pháp luật yêu cầu hình thức văn bản để tránh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi các bên. Nếu chỉ dựa vào thỏa thuận miệng, giao dịch có thể bị vô hiệu, dẫn đến rủi ro pháp lý cao khi một bên thay đổi ý định hoặc xảy ra tranh chấp thừa kế.

Quy trình thực hiện tặng cho quyền sử dụng đất

Để thực hiện hợp pháp, bố mẹ và các con cần tuân thủ quy trình sau theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP và Thông tư 10/2024/TT-BTNMT. Quy trình này giúp đảm bảo quyền sử dụng đất được chuyển giao chính thức và cập nhật vào hồ sơ địa chính.

Bước 1: Lập hợp đồng tặng cho

Bố mẹ (bên tặng cho) và các con (bên nhận tặng) soạn thảo hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất theo mẫu quy định tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Hợp đồng phải nêu rõ thông tin thửa đất (số hiệu, diện tích, vị trí), quyền và nghĩa vụ các bên, không có điều kiện ràng buộc. Sau đó, mang hợp đồng đến văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã để công chứng/chứng thực trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký biến động đất đai

Sau khi hợp đồng được công chứng, bên nhận tặng (các con) nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới. Thời gian xử lý thường từ 10-30 ngày làm việc, tùy địa phương. Nếu đất chưa có Giấy chứng nhận, cần bổ sung thủ tục cấp trước.

Bước 3: Nộp thuế và phí liên quan

Bên nhận tặng nộp lệ phí trước bạ (0,5% giá đất theo bảng giá nhà nước) và phí công chứng (từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng tùy giá trị tài sản). Không phải nộp thuế thu nhập cá nhân nếu là tặng cho giữa bố mẹ và con cái theo Nghị định 65/2013/NĐ-CP.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đã công chứng/chứng thực.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc (bản chính).
• Giấy tờ nhân thân của các bên (CMND/CCCD, sổ hộ khẩu).
• Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình (giấy khai sinh của các con).
• Tờ khai thuế, lệ phí (theo mẫu tại cơ quan thuế địa phương).

Việc tuân thủ các quy định trên giúp tránh tranh chấp, bảo vệ quyền lợi lâu dài cho các bên và đảm bảo giao dịch được nhà nước công nhận. Nếu thực hiện đúng, quyền sử dụng đất sẽ được chuyển giao hợp pháp, giảm thiểu rủi ro pháp lý trong tương lai.

Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.