Trường hợp tôi là cá nhân cho thuê nhà với giá 15 triệu/tháng nhưng tôi chia ra làm 2 hợp đồng, một hợp đồng thuê nhà 8 triệu và một hợp đồng thuê nội thất 7 triệu để lách luật không phải nộp thuế (do thu nhập dưới 100 triệu/năm), liệu hành vi này có bị cơ quan thuế phát hiện và quy vào tội trốn thuế khi họ đi kiểm tra thực tế không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cho thuê tài sản

Theo quy định tại Điều 3 và Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung), thu nhập từ cho thuê tài sản của cá nhân (bao gồm nhà ở và nội thất) được miễn thuế nếu tổng thu nhập trong năm dương lịch không vượt quá 100 triệu đồng. Nếu vượt ngưỡng này, cá nhân phải kê khai và nộp thuế với mức thuế suất 10% trên phần thu nhập vượt 100 triệu đồng. Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 42) yêu cầu cá nhân phải kê khai trung thực, đầy đủ thu nhập thực tế phát sinh từ hoạt động cho thuê, không được phép phân tách hoặc điều chỉnh hợp đồng để giảm nghĩa vụ thuế.

Xem thêm: Dạ cho em hỏi ạ, cá nhân nhận tiền bồi thường do chấm dứt hợp đồng lao động trước hạn, khoản tiền này có phải chịu thuế TNCN không?

Hành vi chia hợp đồng thuê nhà và nội thất có bị coi là trốn thuế không

Việc chia một hợp đồng cho thuê tổng giá trị 15 triệu đồng/tháng thành hai hợp đồng riêng biệt (8 triệu đồng cho thuê nhà và 7 triệu đồng cho thuê nội thất) nhằm giữ tổng thu nhập dưới 100 triệu đồng/năm có thể bị cơ quan thuế đánh giá là hành vi cố ý phân tách giao dịch để lẩn tránh nghĩa vụ thuế. Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung), hành vi trốn thuế được xác định khi cá nhân sử dụng thủ đoạn gian dối, như lập hợp đồng giả tạo hoặc không phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch, dẫn đến số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nghị định 125/2020/NĐ-CP (Điều 13) quy định đây là vi phạm hành chính về hành vi kê khai sai lệch, với mức phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn tránh, tối thiểu 2.000.000 đồng và tối đa 100.000.000 đồng, kèm truy thu thuế gốc và tiền chậm nộp (0,03%/ngày).

Rủi ro bị cơ quan thuế phát hiện qua kiểm tra thực tế

Cơ quan thuế có quyền kiểm tra thực tế tại chỗ theo Điều 109 Luật Quản lý thuế 2019, bao gồm việc xác minh giá trị giao dịch thực tế thông qua đối chiếu hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán và tình trạng sử dụng tài sản. Trong trường hợp này, nếu kiểm tra phát hiện nội thất là phần không thể tách rời khỏi nhà ở (ví dụ: nội thất cố định hoặc được sử dụng đồng thời), cơ quan thuế có thể tổng hợp giá trị hai hợp đồng thành một giao dịch duy nhất, xác định tổng thu nhập vượt 100 triệu đồng/năm. Việc phát hiện thường xảy ra qua dữ liệu từ ngân hàng (chuyển khoản), báo cáo từ bên thuê hoặc kiểm tra ngẫu nhiên, dẫn đến việc điều chỉnh kê khai và xử phạt.

Xem thêm: Trong quá trình kiểm tra thuế, cơ quan chức năng yêu cầu giải trình về khoản chi phí quảng cáo trả cho một nền tảng nước ngoài, vì thanh toán qua thẻ quốc tế nên không có hóa đơn VAT, vậy chi phí này có được chấp nhận khi tính thuế TNDN không?

Hậu quả pháp lý nếu bị quy vào trốn thuế

Nếu bị xác định là trốn thuế, cá nhân không chỉ phải nộp bổ sung toàn bộ số thuế (10% trên phần thu nhập vượt 100 triệu đồng), tiền chậm nộp mà còn chịu phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Trường hợp số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015. Ngoài ra, cá nhân có thể bị cấm kinh doanh hoặc mất uy tín tín dụng, ảnh hưởng đến các giao dịch sau này.

Việc tuân thủ kê khai trung thực giúp tránh rủi ro pháp lý, đảm bảo an toàn tài chính lâu dài và tránh các khoản phạt nặng nề. Tuân thủ pháp luật còn hỗ trợ cá nhân xây dựng hồ sơ thuế minh bạch, dễ dàng chứng minh khi cần. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.