Bố em đi xe ô tô chở hàng thuê mà bị công an phạt lỗi “chở quá khổ”, nhưng hàng do bên thuê xếp, vậy lỗi tính cho ai ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định pháp luật liên quan đến vi phạm chở hàng quá khổ

Việc chở hàng hóa vượt quá kích thước quy định (quá khổ) trên phương tiện giao thông đường bộ được quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021.

Từ ngày 01/01/2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP sẽ thay thế và bổ sung các quy định này, với các mức phạt tương tự nhưng có thể điều chỉnh chi tiết hơn dựa trên mức độ vi phạm. Cụ thể, Điều 24 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi) quy định hành vi chở hàng hóa có kích thước vượt quá giới hạn kỹ thuật của phương tiện hoặc vượt quá quy định của pháp luật là vi phạm, áp dụng cho cả ô tô chở hàng thuê.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Trong trường hợp hàng hóa do bên thuê xếp lên xe dẫn đến tình trạng quá khổ, trách nhiệm xử phạt hành chính không chỉ giới hạn ở một bên mà phụ thuộc vào vai trò của từng chủ thể, theo nguyên tắc "người vi phạm trực tiếp" và "người có trách nhiệm quản lý phương tiện" tại các nghị định nêu trên. Dưới đây là phân tích cụ thể:

• Người điều khiển phương tiện (bố của Anh/Chị): Là người trực tiếp điều khiển xe tham gia giao thông, chịu trách nhiệm chính về việc kiểm tra và đảm bảo hàng hóa không vượt quá kích thước quy định trước khi lưu thông. Dù hàng do bên thuê xếp, người lái xe vẫn phải kiểm tra và từ chối vận chuyển nếu phát hiện vi phạm (theo Điều 8 Luật Giao thông đường bộ 2008). Do đó, lỗi thường được tính cho người điều khiển, với mức phạt tiền từ 800.000 đồng đến 3.000.000 đồng tùy mức độ vượt quá (ví dụ: vượt quá 10-20% kích thước cho phép). Ngoài ra, có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 1-3 tháng nếu vi phạm nghiêm trọng.
• Chủ phương tiện (nếu khác với người điều khiển): Chủ xe ô tô chịu trách nhiệm gián tiếp vì phải đảm bảo phương tiện và hàng hóa tuân thủ quy định khi cho thuê. Nếu chủ xe biết hoặc có thể kiểm soát việc xếp hàng (qua hợp đồng thuê), họ sẽ bị xử phạt với mức cao hơn, từ 4.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng theo Điều 24 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi). Trường hợp bố Anh/Chị là chủ xe kiêm người lái, trách nhiệm sẽ gộp lại, nhưng mức phạt vẫn áp dụng theo từng vai trò.
• Bên thuê chở hàng: Không trực tiếp bị xử phạt hành chính theo các nghị định giao thông, vì lỗi vi phạm thuộc về người tham gia giao thông (người lái và chủ xe). Tuy nhiên, bên thuê có thể chịu trách nhiệm dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 584 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng) nếu chứng minh được họ xếp hàng sai quy định dẫn đến phạt. Anh/Chị có thể yêu cầu bên thuê bồi thường khoản phạt thông qua thỏa thuận hợp đồng hoặc khởi kiện tại tòa án nhân dân cấp quận/huyện.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác định lỗi

Mức độ vi phạm (vượt quá bao nhiêu phần trăm kích thước theo Phụ lục kỹ thuật của Nghị định 100/2019/NĐ-CP), thỏa thuận trong hợp đồng thuê chở (ví dụ: bên thuê cam kết xếp hàng đúng quy định), và tình tiết cụ thể (như có giấy phép chở hàng quá khổ hay không) sẽ quyết định lỗi chính thuộc bên nào.

Nếu có bằng chứng bên thuê xếp hàng sai (ảnh, biên bản), người bị phạt có thể khiếu nại quyết định xử phạt tại cơ quan công an giao thông theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi 2020), trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định.

Việc tuân thủ quy định chở hàng giúp tránh các rủi ro phạt tiền, tước giấy phép và tai nạn giao thông, đồng thời bảo vệ quyền lợi các bên trong hợp đồng. Tuân thủ còn góp phần đảm bảo an toàn đường bộ và giảm thiểu tranh chấp dân sự. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.