Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Quyền đòi lại phần đất bị cho mượn
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu hoặc người sử dụng đất hợp pháp có quyền yêu cầu bên xâm phạm chấm dứt hành vi vi phạm, khôi phục tình trạng ban đầu và bồi thường thiệt hại nếu tài sản bị chiếm hữu trái pháp luật. Trong trường hợp ba bạn cho mượn đất để mở đường đi chung mà không lập văn bản, đây được coi là giao dịch dân sự miệng (Bộ luật Dân sự 2015), không chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất.
Việc người nhận mượn tự ý bán phần đất cho bên thứ ba và xây tường ngăn cấu thành hành vi xâm phạm quyền sử dụng đất của ba bạn, theo Luật Đất đai 2024 (quy định về bảo vệ quyền sử dụng đất và về sử dụng đất đúng mục đích, không được tự ý chuyển nhượng nếu không có quyền). Do đó, ba bạn hoàn toàn có cơ sở pháp lý để đòi lại phần đất, yêu cầu tháo dỡ tường và khôi phục đường đi chung.
Bản chất giao dịch: Có coi như hiến tặng không?
Việc cho mượn đất không văn bản không được pháp luật coi là hiến tặng hoặc tặng cho tài sản, vì hiến tặng đất đai phải tuân thủ hình thức công chứng, chứng thực theo Luật Đất đai 2024 (Bộ luật Dân sự 2015). Giao dịch chỉ là cho phép sử dụng tạm thời (mượn) để phục vụ mục đích chung như mở đường, không làm phát sinh quyền sở hữu cho bên nhận mượn.
Nếu không có bằng chứng chứng minh ý định tặng cho (như lời khai nhân chứng hoặc hành vi công khai), phần đất vẫn thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ba bạn. Hành vi bán đất và xây tường của bên kia càng chứng tỏ họ không có quyền hợp pháp, dẫn đến giao dịch chuyển nhượng vô hiệu theo Bộ luật Dân sự 2015.
Khả năng thắng kiện và hướng dẫn khởi kiện
Khả năng thắng kiện là khá cao (khoảng 70-80% dựa trên các vụ việc tương tự), nếu ba bạn chứng minh được quyền sử dụng đất gốc (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc sổ đỏ), thỏa thuận mượn đất (qua nhân chứng, biên bản họp dân hoặc ảnh chụp hiện trạng ban đầu), và hành vi vi phạm của bên kia (ảnh xây tường, hợp đồng bán đất giả mạo). Tòa án nhân dân sẽ ưu tiên bảo vệ quyền lợi người sử dụng đất hợp pháp theo Luật Đất đai 2024. Tuy nhiên, cần thu thập chứng cứ sớm để tránh thời hiệu khởi kiện (3 năm theo Bộ luật Dân sự 2015).
Để khởi kiện, ba bạn có thể thực hiện theo quy trình sau tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh/thành phố nơi có đất:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Thu thập các tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản đồ địa chính, ảnh hiện trạng đất trước và sau khi bị xâm phạm. Đồng thời, ghi nhận chứng cứ vi phạm qua biên bản vi phạm hành chính (nếu có) từ UBND xã/phường hoặc ảnh/video xây dựng tường. Hồ sơ cần bao gồm:
- Đơn khởi kiện (mẫu tại Tòa án).
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất.
- Chứng cứ về thỏa thuận mượn đất (nhân chứng, lời khai).
- Chứng cứ hành vi vi phạm (ảnh, hợp đồng bán đất của bên kia nếu có).
- CMND/CCCD và giấy tờ cá nhân của nguyên đơn.
Bước 2: Nộp đơn và thụ lý vụ án
Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh/thành phố có thẩm quyền (nơi tài sản tranh chấp). Phí tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm khoảng 200.000 đồng đến 500.000 đồng tùy giá trị tranh chấp (theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14). Tòa án sẽ thụ lý trong 5 ngày làm việc và hòa giải trước khi xét xử.
Bước 3: Tham gia xét xử và thi hành án
Tham dự các phiên hòa giải và xét xử (thường kéo dài 4-6 tháng). Nếu thắng kiện, Tòa án sẽ buộc bên kia trả lại đất, tháo dỡ công trình và bồi thường (nếu có thiệt hại). Thi hành án qua Chi cục Thi hành án dân sự, thời hạn 30 ngày kể từ bản án có hiệu lực.
Giới thiệu về dịch vụ Tư vấn Luật Đất đai tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật đất đai toàn diện, từ các thủ tục hành chính cơ bản đến xử lý tranh chấp phức tạp, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cá nhân và doanh nghiệp.
Giải pháp pháp lý đất đai toàn diện:
– Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Hướng dẫn chi tiết các quy định về quyền sử dụng đất, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, cấp sổ đỏ… giúp khách hàng thực hiện đúng luật và hạn chế rủi ro.
– Soạn thảo & kiểm tra hồ sơ: Hỗ trợ chuẩn bị hợp đồng, giấy tờ pháp lý liên quan đến đất đai chặt chẽ, đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp phát sinh.
– Đại diện làm việc với cơ quan Nhà nước: Thay mặt khách hàng xử lý thủ tục hành chính, giải quyết vướng mắc về cấp giấy chứng nhận, sang tên, tách thửa…
– Giải quyết tranh chấp đất đai: Tư vấn chiến lược, thu thập chứng cứ và đại diện tham gia đàm phán hoặc tố tụng nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa.
– Tối ưu phương án pháp lý: Đưa ra giải pháp phù hợp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo hiệu quả lâu dài trong sử dụng đất.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Am hiểu thực tiễn pháp lý địa phương, xử lý hồ sơ nhanh và chính xác.
– Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, theo sát từng vụ việc.
– Chi phí rõ ràng, tối ưu theo từng nhu cầu cụ thể.
Việc bảo vệ quyền sử dụng đất kịp thời không chỉ giúp khôi phục quyền lợi mà còn ngăn chặn các tranh chấp lan rộng, đảm bảo ổn định sử dụng đất lâu dài theo pháp luật Việt Nam. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận