Nếu em cho bạn mượn tài khoản ngân hàng để nhận tiền hộ mà không biết họ giao dịch bất hợp pháp, sau này bị điều tra thì em có bị xem là đồng phạm không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Khái niệm đồng phạm theo pháp luật hình sự

Theo quy định tại Điều 17 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự 2015), đồng phạm được hiểu là trường hợp hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Hành vi này bao gồm các vai trò như tổ chức, thực hiện, xúi giục, giúp sức hoặc bao che.

Trong trường hợp cho mượn tài khoản ngân hàng để nhận tiền, nếu hành vi này hỗ trợ cho tội phạm (như rửa tiền theo Điều 324 Bộ luật Hình sự 2015 hoặc các tội danh liên quan đến giao dịch bất hợp pháp khác), người cho mượn có thể bị xem xét là đồng phạm nếu chứng minh được yếu tố cố ý tham gia.

Yếu tố quyết định việc bị coi là đồng phạm

Việc có bị xem là đồng phạm hay không phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố lỗi của người cho mượn tài khoản, được quy định tại Điều 11 và Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015. Cụ thể:

• Lỗi cố ý: Nếu người cho mượn biết hoặc nhận thức được mục đích bất hợp pháp của giao dịch (ví dụ: nhận tiền từ hoạt động tội phạm như lừa đảo, buôn lậu), nhưng vẫn đồng ý hỗ trợ, thì sẽ bị coi là đồng phạm. Mức hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến tù giam, tùy theo mức độ tham gia và giá trị giao dịch (ví dụ: tội rửa tiền có thể bị phạt tù từ 1 năm đến chung thân nếu giá trị tài sản từ 300.000.000 đồng trở lên).
• Lỗi vô ý: Nếu người cho mượn không biết và không có cơ sở để nhận thức về tính bất hợp pháp (ví dụ: tin tưởng bạn bè và không kiểm tra nguồn gốc tiền), thì thường không bị coi là đồng phạm vì thiếu yếu tố cố ý. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn có thể triệu tập để làm rõ, và nếu phát hiện có dấu hiệu vô ý gây hậu quả nghiêm trọng (theo Điều 12), có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội khác như vô ý làm trái pháp luật về quản lý kinh tế.

Hậu quả pháp lý và cách xử lý khi bị điều tra

Khi bị điều tra, người cho mượn tài khoản sẽ được cơ quan chức năng (như Công an hoặc Viện kiểm sát) thu thập chứng cứ về nhận thức và hành vi của mình, dựa trên Luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021).

Nếu chứng minh được không biết về giao dịch bất hợp pháp, cá nhân có thể được miễn trách nhiệm hình sự hoặc chỉ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu vi phạm quy định về sử dụng tài khoản). Để bảo vệ quyền lợi, cần hợp tác cung cấp thông tin và chứng cứ chứng minh sự vô tội, đồng thời tránh các hành vi như cho mượn tài khoản trong tương lai để ngăn ngừa rủi ro.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về giao dịch tài chính giúp bảo vệ cá nhân khỏi các rủi ro pháp lý không đáng có, đồng thời góp phần duy trì trật hợp pháp luật. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.