Mọi người ơi, em nghe nói chuyển nhượng cổ phần cũng phải nộp thuế TNCN, có đúng không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý về thuế TNCN đối với chuyển nhượng cổ phần

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 04/2007/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 26/2012/QH13 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 111/2013/TT-BTC, Thông tư 92/2015/TT-BTC, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của cá nhân là đối tượng chịu thuế TNCN. Điều 3 Luật Thuế TNCN quy định thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bao gồm cả cổ phần trong công ty cổ phần, phải chịu thuế suất 0,1% trên giá trị chuyển nhượng mỗi lần, không phụ thuộc vào việc có lợi nhuận hay không. Đến năm 2025, quy định này vẫn được áp dụng mà không có thay đổi lớn, theo cập nhật từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.

Cụ thể, Công văn 3847/TCT-TNCN năm 2023 của Tổng cục Thuế hướng dẫn rằng thuế TNCN áp dụng cho cả cá nhân cư trú và không cư trú khi chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần tại Việt Nam, trừ một số trường hợp được miễn thuế theo quy định pháp luật.

2. Cách tính thuế TNCN khi chuyển nhượng cổ phần

Thuế TNCN từ chuyển nhượng cổ phần được tính theo công thức đơn giản: Thuế TNCN = Giá trị chuyển nhượng mỗi lần × 0,1%. Giá trị chuyển nhượng là tổng số tiền cá nhân nhận được từ giao dịch, bao gồm giá bán cổ phần và các khoản thu nhập liên quan (nếu có), không trừ giá vốn hay chi phí liên quan. Ví dụ, nếu Anh/Chị chuyển nhượng 10.000 cổ phần với tổng giá trị 500 triệu đồng, thuế TNCN phải nộp là 500 triệu × 0,1% = 500.000 đồng.

Theo Điều 11 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thuế được tính trên mỗi lần chuyển nhượng, không phụ thuộc vào số lượng cổ phần hay tần suất giao dịch. Nếu chuyển nhượng nhiều lần trong năm, mỗi lần đều phải nộp thuế riêng. Trường hợp chuyển nhượng cổ phần không qua sàn giao dịch chứng khoán (OTC), giá trị chuyển nhượng được xác định dựa trên hợp đồng chuyển nhượng hoặc biên bản định giá của công ty.

Đối với cá nhân không cư trú, thuế TNCN cũng được áp dụng tương tự (0,1% trên giá trị chuyển nhượng), không phân biệt thu nhập có phát sinh lợi nhuận hay không, theo Điều 18 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

3. Các trường hợp miễn thuế TNCN khi chuyển nhượng cổ phần

Mặc dù thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần thường phải chịu thuế, một số trường hợp được miễn thuế theo quy định tại Điều 4 Luật Thuế TNCN và Thông tư 111/2013/TT-BTC, bao gồm:

• Chuyển nhượng cổ phần giữa các thành viên trong cùng gia đình (vợ/chồng, cha/mẹ, con, anh chị em ruột) nếu được coi là quà tặng hoặc thừa kế, nhưng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ (ví dụ: giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
• Chuyển nhượng cổ phần trong các quỹ đầu tư được cấp phép hoạt động tại Việt Nam, nếu thuộc diện miễn thuế theo quy định đặc thù.
• Chuyển nhượng cổ phần trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp (sáp nhập, hợp nhất, chia tách) nếu không phát sinh thu nhập thực tế, được cơ quan thuế chấp thuận.

Cần lưu ý, để được miễn thuế, Anh/Chị phải nộp hồ sơ chứng minh cho cơ quan thuế, bao gồm hợp đồng chuyển nhượng, giấy tờ quan hệ gia đình, hoặc quyết định tái cơ cấu. Theo thống kê từ Tổng cục Thuế năm 2024, khoảng 10% hồ sơ miễn thuế TNCN bị từ chối do thiếu chứng từ hợp lệ, vì vậy cần chuẩn bị kỹ lưỡng.

4. Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế TNCN

Cá nhân chuyển nhượng cổ phần có trách nhiệm kê khai và nộp thuế TNCN theo phương pháp khoán (0,1% trên giá trị chuyển nhượng). Quy trình như sau:

• Kê khai thuế: Sử dụng mẫu tờ khai 01/CNKD ban hành kèm Thông tư 92/2015/TT-BTC, nộp tại Chi cục Thuế nơi cá nhân cư trú (theo CMND/CCframework) hoặc nơi công ty có trụ sở (nếu không cư trú). Thời hạn nộp tờ khai là 10 ngày kể từ ngày hoàn tất chuyển nhượng.
• Nộp thuế: Có thể nộp trực tiếp tại cơ quan thuế, qua chuyển khoản, hoặc ủy quyền cho công ty chứng khoán (nếu giao dịch qua sàn). Nếu ủy quyền, công ty chứng khoán sẽ khấu trừ thuế trước khi thanh toán cho cá nhân.
• Hồ sơ cần chuẩn bị: Hợp đồng chuyển nhượng, biên bản bàn giao cổ phần, chứng từ thanh toán, và giấy tờ cá nhân. Nếu giao dịch OTC, cần thêm biên bản định giá cổ phần được công ty xác nhận.

Trường hợp không nộp đúng hạn, cá nhân có thể bị phạt chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế chưa nộp, và phạt hành chính từ 400.000 đến 5.000.000 đồng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Để tránh rủi ro, Anh/Chị nên phối hợp với công ty chứng khoán hoặc bộ phận pháp chế công ty để đảm bảo tuân thủ.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!