Sự phát triển của các nhà máy điện năng lượng tái tạo quy mô nhỏ đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và đa dạng hóa nguồn cung điện. Khi tham gia vào thị trường điện hoặc ký kết hợp đồng mua bán điện, quyền lợi về giá và phương thức thanh toán luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư. Để cập nhật kịp thời những hành lang pháp lý chuẩn bị có hiệu lực, Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện đã đưa ra những quy định cụ thể về vấn đề này.
Trong quá trình nghiên cứu và triển khai các dự án năng lượng, Công ty Luật ACC là một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật chuyên sâu về năng lượng, thương mại và đầu tư, luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp để làm rõ các vướng mắc pháp lý quan trọng này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật mới nhất để giúp các chủ đầu tư nắm bắt chính xác quyền lợi và thủ tục liên quan.
1. Tổng quan về Thông tư 20/2026/TT-BCT và phạm vi áp dụng
Trước khi đi sâu vào quyền lựa chọn biểu giá, việc nắm vững phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của văn bản quy phạm pháp luật là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thực thi đúng quy định.
1.1. Cơ sở pháp lý và hiệu lực
Văn bản cốt lõi điều chỉnh trực tiếp vấn đề này là Thông tư 20/2026/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện. Thông tư này quy định cụ thể về phương pháp xác định, nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được đối với các nhà máy điện năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, đồng thời quy định những nội dung trọng tâm của hợp đồng mua bán điện (PPA).
1.2. Đối tượng được áp dụng
Theo quy định tại văn bản, các đối tượng chịu sự điều chỉnh bao gồm:
- Các đơn vị phát điện sở hữu nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (thủy điện nhỏ, điện gió, điện mặt trời, sinh khối, v.v. theo giới hạn công suất quy định).
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị mua điện có thẩm quyền.
- Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động lập, thẩm định, phê duyệt biểu giá chi phí tránh được và giao kết hợp đồng mua bán điện.
2. Quy định về việc chọn lại biểu giá khi tham gia thị trường điện
Một trong những băn khoăn lớn nhất của các chủ đầu tư nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ là: Liệu trong quá trình hoạt động hoặc khi tham gia thị trường điện, nhà máy có được phép thay đổi, lựa chọn lại biểu giá chi phí tránh được hay không?
2.1. Nguyên tắc lựa chọn biểu giá ban đầu
Theo tinh thần của Thông tư 10/2025/TT-BCT quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện và được hoàn thiện tại Thông tư 20/2026/TT-BCT, các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ khi tham gia giao dịch điện năng có quyền thỏa thuận với đơn vị mua điện dựa trên biểu giá chi phí tránh được được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hàng năm hoặc theo phương thức thị trường được pháp luật cho phép.
>>> Xem thêm tại đây: Cách xử lý thay đổi quy mô công suất nhà máy điện nhỏ
2.2. Điều kiện và trường hợp được chọn lại biểu giá
Theo các điều khoản sửa đổi, bổ sung tại văn bản mới, nhà đầu tư được quyền xem xét lựa chọn lại biểu giá hoặc phương thức áp dụng giá điện trong các trường hợp sau:
- Khi có sự thay đổi về mô hình tham gia thị trường điện:
Trường hợp nhà máy điện chuyển đổi từ hình thức bán điện toàn bộ qua hợp đồng dài hạn sang tham gia thị trường điện cạnh tranh (hoặc ngược lại, tùy theo tỷ lệ công suất và quy định phân cấp), chủ đầu tư có quyền đề xuất áp dụng biểu giá chi phí tránh được phù hợp với chu kỳ tính toán mới.
- Tại thời điểm đàm phán lại hoặc gia hạn hợp đồng mua bán điện (PPA):
Khi các bên tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng, điều chỉnh chu kỳ áp dụng giá theo các quyết định công bố giá mới của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tuy nhiên, việc chọn lại biểu giá phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc:
- Không vượt quá khung thời gian và giới hạn công suất quy định cho phép đối với nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ.
- Phải thông báo bằng văn bản cho đơn vị mua điện trong thời hạn do pháp luật hoặc hợp đồng đã ký kết quy định trước khi áp dụng chu kỳ giá mới.
3. Nội dung chính của hợp đồng mua bán điện (PPA) liên quan đến biểu giá
Để đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên bán và bên mua điện, hợp đồng mua bán điện theo quy định mới phải bao gồm các điều khoản trọng yếu sau:
|
STT |
Nội dung chính trong hợp đồng mua bán điện (PPA) |
Diễn giải chi tiết |
|
1 |
Chủ thể và đối tượng hợp đồng |
Tên đơn vị phát điện, đơn vị mua điện, thông số kỹ thuật và công suất nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ. |
|
2 |
Biểu giá điện và phương pháp tính toán |
Ghi rõ mức giá áp dụng (biểu giá chi phí tránh được theo năm hoặc theo cơ chế thị trường), căn cứ pháp lý phê duyệt giá. |
|
3 |
Phương thức đo đếm và thanh toán |
Quy định hệ thống đo đếm điện năng, thời hạn xuất hóa đơn, phương thức thanh toán qua ngân hàng và đồng tiền thanh toán. |
|
4 |
Quyền và nghĩa vụ của các bên |
Trách nhiệm duy trì vận hành lưới điện, tỷ lệ huy động công suất, xử lý tranh chấp và điều chỉnh hợp đồng. |
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nội dung sửa đổi hợp đồng mua bán điện theo Thông tư 20/2026/TT-BCT
4. Ví dụ minh họa về phương pháp xác định và áp dụng biểu giá
Để các chủ đầu tư dễ dàng hình dung cách thức áp dụng biểu giá chi phí tránh được vào thực tế vận hành và hạch toán doanh thu, dưới đây là ví dụ giả định với các số liệu cụ thể:
- Thông số giả định:
- Nhà máy điện mặt trời mái nhà/nhà máy nhỏ có công suất đặt: P = 5 MW.
- Sản lượng điện phát lên lưới thực tế trong tháng T: Q = 1.000.000 kWh (1.000 MWh).
- Biểu giá chi phí tránh được áp dụng trong giờ cao điểm (C) và giờ bình thường (BT) do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt:
- Giá giờ cao điểm: G_c = 2.200 đồng/kWh (với sản lượng Q_c = 300.000 kWh).
- Giá giờ bình thường: G_bt = 1.500 đồng/kWh (với sản lượng Q_bt = 700.000 kWh).
- Công thức tính tổng doanh thu bán điện trong tháng (DT):
DT = (Q_c x G_c) + (Q_bt x G_bt) - Bước tính toán cụ thể:
- Doanh thu giờ cao điểm = 300.000 x 2.200 = 660.000.000 VNĐ
- Doanh thu giờ bình thường = 700.000 x 1.500 = 1.050.000.000 VNĐ
- Tổng doanh thu trong tháng = 660.000.000 + 1.050.000.000 = 1.710.000.000 VNĐ (Một tỷ bảy trăm mười triệu đồng).
Thông qua ví dụ trên, khi chủ đầu tư thực hiện quyền chọn lại biểu giá theo các quyết định công bố giá mới, các thông số G_c và G_bt sẽ được cập nhật theo biểu giá chi phí tránh được mới nhất được quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành.
Việc nắm bắt chính xác các quy định mới tại Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện giúp các doanh nghiệp chủ động trong chiến lược kinh doanh, tối ưu hóa doanh thu và đảm bảo tuân thủ pháp luật khi tham gia thị trường điện.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc trong quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện, thủ tục lựa chọn biểu giá hoặc cần soạn thảo, rà soát các điều khoản pháp lý liên quan đến dự án năng lượng tái tạo, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý hỗ trợ tư vấn chuyên sâu và hiệu quả nhất.
Để lại một bình luận