Trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, việc đưa phạm nhân đang chấp hành án phạt tù ra khỏi cơ sở giam giữ để phục vụ cho các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử là một nghiệp vụ tố tụng quan trọng. Để đảm bảo tính chặt chẽ, thống nhất và đúng pháp luật, Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử đã được ban hành. Nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, bài viết dưới đây Công ty Luật ACC sẽ phân tích chi tiết về thẩm quyền ra lệnh trích xuất phạm nhân theo quy định mới nhất.
1. Cơ quan và người có thẩm quyền ra lệnh trích xuất phạm nhân
Theo quy định pháp luật hiện hành và tinh thần của Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử kết hợp với Luật Thi hành án hình sự năm â, thẩm quyền ra lệnh trích xuất phạm nhân phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử được phân định cụ thể tùy thuộc vào cơ quan trực tiếp quản lý nơi phạm nhân đang chấp hành án. Cụ thể gồm các chủ thể sau:
- Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an: Có thẩm quyền ra lệnh trích xuất đối với phạm nhân đang chấp hành án tại các trại giam, trại tạm giam do Bộ Công an trực tiếp quản lý.
- Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Quốc phòng: Có thẩm quyền ra lệnh trích xuất đối với phạm nhân đang chấp hành án tại các trại giam, trại tạm giam do Bộ Quốc phòng quản lý.
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu: Có thẩm quyền ra lệnh trích xuất đối với phạm nhân đang chấp hành án tại trại giam, trại tạm giam thuộc thẩm quyền quản lý của cấp quân khu.
- Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh: Có thẩm quyền ra lệnh trích xuất đối với phạm nhân đang chấp hành án tại trại tạm giam hoặc phạm nhân do cơ quan thi hành án hình sự trực tiếp quản lý.
2. Trình tự và thời hạn giải quyết yêu cầu trích xuất phạm nhân
Hoạt động trích xuất không thể tự ý thực hiện mà phải tuân theo một quy trình phối hợp liên ngành rất chặt chẽ giữa cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan quản lý thi hành án hình sự.
Khi các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có nhu cầu lấy lời khai, điều tra bổ sung hoặc đưa bị cáo ra xét xử đối với phạm nhân, quy trình thực hiện diễn ra như sau:
|
Bước |
Chủ thể thực hiện |
Nội dung và thủ tục thực hiện |
|
Bước 1 |
Cơ quan tiến hành tố tụng |
Lập và gửi văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân đến cơ quan thi hành án hình sự hoặc cơ quan quản lý thi hành án hình sự có thẩm quyền tương ứng. |
|
Bước 2 |
Cơ quan thi hành án hình sự / Cơ quan quản lý thi hành án hình sự |
Tiếp nhận văn bản yêu cầu, kiểm tra tính hợp lệ. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu, nếu đúng thẩm quyền thì phải ra lệnh trích xuất. Trường hợp không thuộc thẩm quyền, cơ quan tiếp nhận phải chuyển văn bản đề nghị đến đúng cơ quan có thẩm quyền. |
|
Bước 3 |
Các cơ quan phối hợp |
Tiến hành bàn giao, tiếp nhận, áp giải phạm nhân và đảm bảo chế độ giam giữ, quản lý nghiêm ngặt trong suốt thời gian trích xuất phục vụ tố tụng. |
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nguyên tắc phối hợp trích xuất phạm nhân
3. Các trường hợp đặc thù trong quá trình trích xuất phạm nhân
Thực tiễn tố tụng hình sự đôi khi phát sinh những tình huống pháp lý đòi hỏi sự xử lý linh hoạt nhưng vẫn phải đảm bảo khuôn khổ của Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC Quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử:
- Phạm nhân nữ có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng: Đối với trường hợp phạm nhân đang nuôi con nhỏ tại nơi chấp hành án mà bị trích xuất, cơ quan thực hiện trích xuất và cơ sở giam giữ phải phối hợp chặt chẽ để đảm bảo đầy đủ các quyền lợi hợp pháp của trẻ em trong suốt quá trình bàn giao, áp giải và lưu giữ.
- Phạm nhân bị khởi tố trong vụ án khác: Nếu phạm nhân tiếp tục bị xem xét trách nhiệm hình sự với tư cách là bị can, bị cáo trong một vụ án độc lập khác, việc bố trí giam giữ trong thời gian trích xuất sẽ tuân thủ theo các quy định về tạm giữ, tạm giam nhằm đáp ứng yêu cầu điều tra nhưng vẫn bảo đảm quyền của người bị giam giữ.
- Xử lý tình huống phát sinh: Trường hợp phạm nhân trốn, bị bệnh nặng đang điều trị, tử hình hoặc đã được giải quyết các quyết định khác trong thời gian trích xuất, cơ quan nhận phạm nhân phải thông báo ngay lập tức bằng văn bản cho cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền để phối hợp giải quyết theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nội dung văn bản yêu cầu trích xuất
Việc nắm vững quy định về thẩm quyền cũng như trình tự trích xuất phạm nhân theo văn bản mới nhất giúp cho các cơ quan tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy trình, đảm bảo thời hạn giải quyết vụ án hình sự một cách khách quan, chính xác và đúng pháp luật.
Nếu bạn có những vướng mắc pháp lý cần được hỗ trợ chuyên sâu hoặc cần tư vấn chi tiết về các thủ tục tố tụng hình sự, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để đội ngũ chuyên gia và luật sư của chúng tôi đồng hành và giải đáp kịp thời cho bạn.
Để lại một bình luận