Công bố an toàn thực phẩm là một thủ tục pháp lý quan trọng giúp doanh nghiệp chứng minh sản phẩm của mình đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tránh các rủi ro pháp lý. Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng cạnh tranh khốc liệt, việc thực hiện đúng quy trình này không chỉ nâng cao uy tín thương hiệu mà còn đảm bảo tuân thủ các quy định nghiêm ngặt từ cơ quan nhà nước. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết để áp dụng hiệu quả.
1. Công bố an toàn thực phẩm là gì?
Công bố an toàn thực phẩm là thủ tục bắt buộc để tổ chức, cá nhân khẳng định sản phẩm đạt chuẩn chất lượng trước khi lưu thông. Đây là cam kết pháp lý giúp cơ quan nhà nước quản lý và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Căn cứ Nghị định 15/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp thực hiện tự công bố đối với thực phẩm đóng gói sẵn, phụ gia, dụng cụ chứa đựng. Riêng thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học hoặc sản phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký bản công bố tại cơ quan thẩm quyền.
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, hoàn tất công bố là điều kiện cần để hàng hóa lưu hành hợp pháp. Doanh nghiệp được quyền sản xuất, kinh doanh ngay sau khi công bố thông tin và phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính an toàn, chất lượng của sản phẩm đó trước pháp luật.
2. Đối tượng áp dụng công bố an toàn thực phẩm
Đối tượng áp dụng công bố an toàn thực phẩm bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của pháp luật Việt Nam. Việc xác định đúng đối tượng giúp doanh nghiệp áp dụng chuẩn quy trình, tránh các sai sót về thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ hoặc nhầm lẫn giữa các nhóm thực phẩm đặc thù.
- Nhóm sản phẩm thực hiện thủ tục tự công bố
Đối tượng bao gồm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp thực phẩm. Tổ chức tự đăng tải hồ sơ trên phương tiện thông tin đại chúng hoặc website của mình và nộp bản giấy cho cơ quan quản lý do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định.
- Nhóm sản phẩm bắt buộc đăng ký bản công bố
Nhóm này gồm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ. Các loại phụ gia hỗn hợp có công dụng mới hoặc không thuộc danh mục cho phép của Bộ Y tế cũng bắt buộc phải đăng ký để thẩm định kỹ lưỡng.
Xem thêm: Danh mục hàng hóa phải kiểm tra an toàn thực phẩm là?
3. Thủ tục công bố an toàn thực phẩm
Thủ tục công bố an toàn thực phẩm được thực hiện theo quy trình rõ ràng, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị sản xuất và các phòng thí nghiệm đạt chuẩn để đảm bảo kết quả công bố có giá trị pháp lý cao nhất trước khi lưu hành.
Bước 1 kiểm nghiệm sản phẩm tại phòng lab đạt chuẩn
Doanh nghiệp gửi mẫu sản phẩm đến các phòng kiểm nghiệm được công nhận phù hợp tiêu chuẩn ISO 17025 để phân tích chỉ tiêu an toàn. Phiếu kết quả kiểm nghiệm phải còn thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ và bao gồm đầy đủ các chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) tương ứng hoặc theo Luật An toàn thực phẩm 2010.
Bước 2 soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ công bố
Dựa trên kết quả kiểm nghiệm, tổ chức soạn thảo Bản công bố theo mẫu quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP kèm theo nhãn sản phẩm mẫu. Nội dung hồ sơ phải thể hiện chính xác thành phần cấu tạo, thời hạn sử dụng và quy cách đóng gói, đảm bảo tính nhất quán tuyệt đối giữa thông tin tự công bố và đặc tính thực tế của sản phẩm trước khi nộp.
Bước 3 nộp hồ sơ đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Hồ sơ được nộp trực tiếp hoặc trực tuyến tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm hoặc Bộ Y tế tùy thuộc vào từng nhóm sản phẩm cụ thể. Đối với thủ tục tự công bố, doanh nghiệp nộp một bản hồ sơ để cơ quan quản lý lưu trữ và phục vụ hậu kiểm. Đối với đăng ký công bố, cơ quan tiếp nhận sẽ thẩm định trong vòng 07 đến 21 ngày làm việc để cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm.
Bước 4 công khai thông tin và lưu hành sản phẩm
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận hoặc cấp giấy xác nhận, thông tin sản phẩm sẽ được đăng tải công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thẩm quyền. Doanh nghiệp chính thức được quyền kinh doanh sản phẩm và có trách nhiệm lưu giữ ít nhất 01 bộ hồ sơ tại trụ sở để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất theo quy định tại Nghị định 155/2018/NĐ-CP.
Xem thêm: Thực phẩm an toàn là gì?
4. Các yêu cầu về điều kiện thực hiện công bố an toàn thực phẩm
Để thực hiện công bố an toàn thực phẩm, doanh nghiệp cần đáp ứng một số yêu cầu cơ bản về điều kiện sản xuất và kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia. Theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, sản phẩm phải được sản xuất tại cơ sở đạt tiêu chuẩn vệ sinh, đảm bảo không có nguy cơ ô nhiễm chéo trong suốt quá trình vận hành.
- Tiêu chuẩn về cơ sở sản xuất và quản lý chất lượng
Cơ sở sản xuất phải sở hữu Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các chứng chỉ quốc tế như HACCP, ISO 22000 còn hiệu lực. Riêng thực phẩm bảo vệ sức khỏe bắt buộc phải áp dụng tiêu chuẩn Thực hành sản xuất tốt (GMP) nhằm kiểm soát chặt chẽ quy trình từ nguyên liệu đến thành phẩm.
- Quy chuẩn kỹ thuật và quy định ghi nhãn hàng hóa
Sản phẩm phải phù hợp quy chuẩn quốc gia (QCVN) hoặc tiêu chuẩn cơ sở với các chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng nằm trong giới hạn cho phép. Nhãn sản phẩm phải trình bày chính xác nội dung đã công bố theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, không gây nhầm lẫn về công dụng và hỗ trợ người dùng truy xuất nguồn gốc dễ dàng.
5. Hồ sơ cần chuẩn bị cho công bố an toàn thực phẩm
Hồ sơ công bố cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để tránh chậm trễ trong quy trình thẩm định. Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, bộ hồ sơ phải đảm bảo tính pháp lý và nhất quán giữa kết quả kiểm nghiệm với thông tin đăng ký của doanh nghiệp.
- Các tài liệu cơ bản cho tự công bố và đăng ký
Hồ sơ gồm Bản công bố theo mẫu quy định và Phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm có hiệu lực trong 12 tháng. Đối với thực phẩm nhập khẩu, doanh nghiệp phải bổ sung Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) đã hợp pháp hóa lãnh sự và nhãn sản phẩm mẫu để cơ quan chức năng đối chiếu lưu trữ.
- Chứng chỉ hệ thống quản lý chất lượng đi kèm
Cơ sở sản xuất cần cung cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các chứng chỉ tương đương như ISO 22000, HACCP. Riêng với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, bắt buộc phải có Giấy chứng nhận Thực hành sản xuất tốt (GMP) để chứng minh quy trình sản xuất đạt chuẩn khắt khe nhất.
6. Chi phí thực hiện công bố an toàn thực phẩm
Chi phí thực hiện phụ thuộc vào nhóm sản phẩm và số lượng chỉ tiêu cần phân tích mẫu thực tế. Theo Nghị định 155/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp cần dự toán lệ phí nhà nước và phí dịch vụ tại các đơn vị kiểm nghiệm.
- Lệ phí nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Mức phí được thu theo quy định của từng cơ quan quản lý cấp tỉnh hoặc Bộ Y tế tùy vào loại hình công bố. Doanh nghiệp có nghĩa vụ hoàn tất thanh toán lệ phí theo hướng dẫn trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến để hồ sơ được đưa vào quy trình thẩm định chính thức.
- Phí kiểm nghiệm mẫu theo quy chuẩn kỹ thuật
Đây là khoản chi phí biến động dựa trên số lượng các chỉ tiêu vi sinh và kim loại nặng bắt buộc phân tích. Mỗi loại thực phẩm sẽ có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) riêng, do đó doanh nghiệp cần xác định đúng danh mục chỉ tiêu để tối ưu hóa ngân sách đầu tư ban đầu.
7. Dịch vụ công bố an toàn thực phẩm tại Công ty Luật ACC
Sử dụng dịch vụ tại Công ty Luật ACC giúp doanh nghiệp giải quyết nhanh thủ tục hành chính và rà soát hồ sơ chuyên sâu. Chúng tôi cam kết hỗ trợ khách hàng tuân thủ đúng Luật An toàn thực phẩm 2010 với thời gian tối ưu nhất.
- Soạn thảo hồ sơ và tư vấn chỉ tiêu kiểm nghiệm
Đội ngũ chuyên gia của ACC sẽ trực tiếp xây dựng bộ chỉ tiêu kiểm nghiệm phù hợp và súc tích cho từng loại sản phẩm. Chúng tôi chịu trách nhiệm soạn thảo toàn bộ hồ sơ công bố, đảm bảo tính nhất quán giữa tài liệu kỹ thuật và thông tin doanh nghiệp đăng ký với cơ quan chức năng.
- Đại diện nộp đơn và theo dõi kết quả thẩm định
ACC thay mặt doanh nghiệp nộp hồ sơ và làm việc trực tiếp với cơ quan thẩm quyền để xử lý các yêu cầu phát sinh. Chúng tôi theo dõi sát sao cho đến khi thông tin sản phẩm được đăng tải công khai, đồng thời hỗ trợ tư vấn các quy định hậu kiểm để doanh nghiệp yên tâm kinh doanh.
8. Câu hỏi thường gặp
Công bố an toàn thực phẩm có bắt buộc đối với tất cả thực phẩm không
Quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, công bố an toàn thực phẩm là bắt buộc đối với hầu hết thực phẩm đóng gói sẵn và nhập khẩu. Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép miễn trừ đối với các trường hợp như thực phẩm tươi sống chưa qua chế biến, thực phẩm dùng trong nội bộ doanh nghiệp không lưu hành thương mại hoặc sản phẩm chỉ dùng để gia công hàng xuất khẩu.
Thời gian hoàn tất thủ tục công bố an toàn thực phẩm là bao lâu
Thời gian hoàn tất quy trình thường kéo dài từ 15 đến 30 ngày tùy thuộc vào loại sản phẩm. Khoảng thời gian này bao gồm các bước kiểm nghiệm mẫu tại phòng lab đạt chuẩn (7-14 ngày), soạn thảo hồ sơ và nộp đơn thẩm định tại cơ quan thẩm quyền (7-10 ngày). Nếu hồ sơ có sai sót cần bổ sung, thời gian xử lý có thể kéo dài thêm tối đa 30 ngày làm việc theo quy định.
Nếu sản phẩm không đạt kiểm nghiệm thì phải xử lý như thế nào
Trong trường hợp kết quả kiểm nghiệm không đạt các chỉ tiêu an toàn theo Luật An toàn thực phẩm 2010, doanh nghiệp tuyệt đối không được thực hiện công bố. Lúc này, đơn vị cần rà soát lại nguồn nguyên liệu hoặc cải thiện quy trình sản xuất và công thức phối trộn để loại bỏ các tác nhân gây hại. Sau khi khắc phục, doanh nghiệp phải tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm lại cho đến khi đạt chuẩn mới đủ điều kiện nộp hồ sơ pháp lý.
Công bố an toàn thực phẩm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp phát triển bền vững trong ngành thực phẩm đầy cạnh tranh. Việc tuân thủ đúng quy trình giúp tránh các rủi ro không đáng có và nâng cao giá trị sản phẩm. Để nhận hỗ trợ chuyên nghiệp, hãy liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay, đội ngũ chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng bạn hoàn tất thủ tục một cách nhanh chóng và hiệu quả. Đừng chần chừ, hành động ngay để bảo vệ thương hiệu của bạn.
Để lại một bình luận