Xin hỏi anh chị em trong diễn đàn, năm 2024, tôi làm quyết toán thuế cá nhân từ năm 2015 đến 2023. Thu nhập thực tế thì không phải đóng thuế nên không cần đóng thuế, nhưng năm 2016 (kê khai 95 triệu), 2017 (kê khai 103 triệu), có một công ty A tự ý dùng mã số thuế của tôi kê khai, thành ra tôi bị số thuế phải nộp. Tôi đã làm đơn khiếu nại gửi cơ quan thuế quản lý thuế công ty A yêu cầu gỡ ra, nhưng đến nay không gỡ. Vậy tôi phải làm cách nào? Mặc dù tôi đã quyết toán thực tế thu nhập của tôi kèm theo công văn không cam kết thu nhập tại công ty A.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hành vi vi phạm

Việc Công ty A sử dụng mã số thuế (MST) cá nhân để kê khai thuế thay vì MST tổ chức của công ty là hành vi vi phạm quy định về đăng ký và sử dụng MST.

Theo Điều 16 Luật Quản lý thuế năm 2019, tổ chức phải đăng ký MST riêng và sử dụng đúng MST của mình trong các hoạt động kê khai, nộp thuế. Hành vi này dẫn đến kê khai sai lệch thông tin thuế, có thể gây hậu quả như chậm trễ hoàn thuế hoặc truy thu thuế bổ sung.

Nghị định số 125/2020/NĐ-CP tại Điều 10 quy định rõ đây là vi phạm hành chính về đăng ký thuế, với mức độ tùy thuộc vào thời gian sử dụng sai và hậu quả phát sinh.

Hình thức xử lý vi phạm

Công ty A sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu sử dụng MST không đúng quy định lần đầu và không gây hậu quả nghiêm trọng (khoản 1 Điều 10).
• Nếu hành vi gây chậm nộp thuế hoặc kê khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế từ 10% đến dưới 20% số tiền thuế phải nộp, mức phạt tăng từ 20% số tiền thuế chậm nộp hoặc thiếu (Điều 142).
• Trường hợp vi phạm lặp lại hoặc gây thiệt hại lớn, mức phạt có thể lên đến 100.000.000 đồng, đồng thời có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cấu thành tội trốn thuế theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Ngoài phạt tiền, cơ quan thuế có quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi nếu phát hiện qua kiểm tra.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Để khắc phục, Công ty A phải thực hiện các biện pháp sau theo Điều 4 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP và Điều 142 Luật Quản lý thuế năm 2019:

• Buộc điều chỉnh lại toàn bộ hồ sơ kê khai thuế sử dụng MST sai, nộp bổ sung số tiền thuế thiếu (nếu có) kèm tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày.
• Hủy bỏ các chứng từ kê khai sai và đăng ký lại MST tổ chức đúng quy định tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Nếu đã kê khai sai dẫn đến hoàn thuế sai, phải nộp lại số tiền đã hoàn và chịu phạt bổ sung từ 20% đến 100% số tiền hoàn sai.

Quy trình xử lý vi phạm

Quy trình xử lý vi phạm hành chính về thuế được thực hiện theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) và Luật Quản lý thuế năm 2019, bao gồm các bước sau:

Bước 1: Phát hiện và lập biên bản vi phạm

Cơ quan thuế khu vực phát hiện qua kiểm tra định kỳ, thanh tra hoặc tố giác. Người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, ghi nhận hành vi sử dụng MST sai, thời gian vi phạm và hậu quả. Biên bản được gửi cho đại diện Công ty A ký nhận trong vòng 3 ngày làm việc, đảm bảo quyền bào chữa và cung cấp chứng cứ.

Bước 2: Xem xét và quyết định xử phạt

Trong vòng 7 ngày kể từ ngày lập biên bản, cơ quan thuế xem xét hồ sơ, có thể yêu cầu Công ty A giải trình thêm. Người có thẩm quyền (Chánh Cục Thuế hoặc tương đương) ban hành quyết định xử phạt, nêu rõ mức phạt tiền, biện pháp khắc phục và thời hạn thi hành (thường 10 ngày). Quyết định được gửi bằng văn bản hoặc điện tử qua hệ thống iHTKK.

Bước 3: Thi hành quyết định và khiếu nại

Công ty A phải nộp phạt và khắc phục hậu quả trong thời hạn quy định. Nếu không đồng ý, có quyền khiếu nại lên cấp trên trực tiếp của cơ quan quyết định trong vòng 10 ngày, hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo Luật Khiếu nại 2011. Cơ quan thuế giám sát thi hành và báo cáo kết quả nếu cần cưỡng chế.

Việc tuân thủ đúng quy định về MST giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, đảm bảo kê khai thuế chính xác và tối ưu hóa chi phí quản lý. Đồng thời, duy trì uy tín với cơ quan nhà nước, giảm thiểu tranh chấp sau này. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.