Em đang trong thời gian thử việc thì phát hiện mình mang thai, công ty lấy lý do không đạt yêu cầu để chấm dứt thử việc, vậy hành vi này có vi phạm pháp luật không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về thử việc và chấm dứt thử việc theo pháp luật lao động

Theo quy định tại Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc không được vượt quá 60 ngày đối với công việc yêu cầu trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên, hoặc 30 ngày đối với công việc khác. Thời gian thử việc tối đa 180 ngày chỉ áp dụng đối với người quản lý doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Trong thời gian thử việc, người sử dụng lao động có quyền chấm dứt nếu người lao động không hoàn thành công việc theo yêu cầu đã thỏa thuận, nhưng phải thông báo trước ít nhất 3 ngày làm việc và không được yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, việc chấm dứt phải dựa trên cơ sở đánh giá khách quan, không được sử dụng làm công cụ để che giấu các lý do phân biệt đối xử hoặc vi phạm quyền lợi của người lao động.

Xem thêm: Ai có kinh nghiệm tư vấn em với ạ chuyện là ba ngày trước em có bị một bạn kia dí tát em cộng đạp xe rồi tối về nhắn tin đe dọa, thách thức rồi đăng bài phốt em lên Facebook với nội dung bôi nhọ hình ảnh, danh dự của em. Qua hôm sau thì em có làm đơn trình báo nộp công an thì đã gọi hai bên lên giải quyết giảng hòa và đính chính lại, viết giấy cam kết này nọ. Được một ngày thì nó đăng bài khịa em, rồi đi đồn mấy thông tin bôi nhọ danh dự em, kêu mấy đứa bạn vô nhắn tin khiêu khích rồi bình luận mấy cái xúc phạm cộng đặt điều cho em. Nên là em muốn hỏi là kiểu này thì em đâm đơn kiện luôn cho nóng được không ạ?

Bảo vệ quyền lợi của lao động nữ mang thai trong quan hệ lao động

Bộ luật Lao động 2019 tại Điều 137 nghiêm cấm người sử dụng lao động sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc thực hiện quyền nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Mặc dù thử việc là giai đoạn trước khi ký hợp đồng lao động chính thức, nhưng các quy định bảo vệ lao động nữ mang thai vẫn áp dụng, vì Điều 8 Bộ luật Lao động 2019 cấm mọi hình thức phân biệt đối xử dựa trên giới tính, tình trạng hôn nhân hoặc mang thai.

Nếu người lao động chứng minh được rằng lý do chấm dứt thử việc thực chất liên quan đến việc mang thai (dù công ty viện dẫn "không đạt yêu cầu"), hành vi này sẽ bị coi là vi phạm pháp luật, tương tự như chấm dứt hợp đồng lao động trái luật.

Đánh giá hành vi của công ty và hậu quả pháp lý

Hành vi chấm dứt thử việc với lý do "không đạt yêu cầu" trong khi người lao động đang mang thai có thể vi phạm pháp luật nếu được chứng minh là mang tính phân biệt đối xử gián tiếp, dựa trên các quy định nêu trên. Người lao động có quyền khiếu nại đến cơ quan quản lý lao động địa phương (Sở Lao động – Thương binh và Xã hội) hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường thiệt hại, khôi phục quyền lợi (như tiếp tục thử việc hoặc ký hợp đồng lao động).

Xem thêm: Mọi người cho em hỏi chút với ạ, trước đây khi bố mẹ em làm giấy khai sinh cho em thì bên xã ghi vào sổ lưu trữ bị sai tên của bố em (giấy khai sinh gốc của em thì vẫn đúng ạ). Khi em làm hồ sơ thì bị yêu cầu làm giấy cải chính, trong giấy cải chính họ ghi là “Từ: chữ đệm của cha: Phạm Văn A; Thành: chữ đệm của cha: Phạm Xuân B”. Em kiểm tra thông tin trên mạng thì thấy nội dung cải chính thường phải có thêm cụm từ “do lỗi ghi chép” mới đúng, nhưng bên xã lại nói giấy cải chính đó vứt đi cũng được, sau này khi cần giấy khai sinh bản sao thì họ vẫn xuất ra đúng thông tin. Cho em hỏi như vậy có đúng không ạ, và nếu trong giấy cải chính không có cụm từ “do lỗi ghi chép” thì có ảnh hưởng gì đến giấy tờ của em sau này không ạ, em cảm ơn mọi người ạ.

Theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 12/2022/NĐ-CP), người sử dụng lao động vi phạm sẽ có thể bị xử phạt hành chính và phải bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được hành vi phân biệt đối xử. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 tại Điều 31 cũng bảo vệ quyền lợi thai sản của người lao động, bao gồm cả trong giai đoạn thử việc nếu đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động, tránh các tranh chấp kéo dài và rủi ro pháp lý. Đồng thời, nó thúc đẩy môi trường làm việc bình đẳng, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.