Em bị công ty cho nghỉ việc đột ngột không báo trước với lý do tái cơ cấu, trong khi em đang mang thai 5 tháng, vậy quyết định này có trái luật không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tính hợp pháp của quyết định cho nghỉ việc đột ngột

Quyết định cho người lao động nghỉ việc đột ngột mà không báo trước, với lý do tái cơ cấu, là trái quy định pháp luật lao động Việt Nam, đặc biệt khi người lao động đang mang thai 5 tháng.

Theo Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ đang mang thai, trừ trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ theo Điều 42 Bộ luật Lao động 2019. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp này, người sử dụng lao động vẫn không được cho thôi việc lao động nữ đang mang thai.

Ngay cả trong trường hợp tái cơ cấu, doanh nghiệp phải ưu tiên đào tạo lại hoặc bố trí công việc phù hợp, thay vì sa thải trực tiếp. Việc không báo trước là vi phạm thủ tục, tuy nhiên quan trọng hơn là hành vi chấm dứt hợp đồng trong thời gian mang thai là trái luật ngay từ bản chất, vi phạm thời hạn báo trước.

Quyền lợi của người lao động nữ mang thai bị ảnh hưởng

Xem thêm: Em cần tìm luật sư hình sự ở Hà Nội em là bị hại bị đấm gãy góc xương hàm. Luật sư nào nhận có thể inbox em để biết thêm chi tiết vụ việc.

Người lao động nữ mang thai có quyền được bảo vệ đặc biệt, bao gồm chế độ nghỉ thai sản và các quyền lợi liên quan đến bảo hiểm xã hội. Cụ thể:

• Theo Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, lao động nữ mang thai có quyền được chuyển sang công việc nhẹ hơn nếu công việc hiện tại ảnh hưởng đến sức khỏe, với mức lương không thấp hơn mức lương cũ.
• Về bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Điều 31) quy định lao động nữ mang thai được hưởng chế độ thai sản, bao gồm nghỉ trước và sau sinh tối đa 6 tháng, với mức hưởng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Nếu bị sa thải trái luật, người lao động có quyền yêu cầu bồi thường ít nhất 2 tháng tiền lương (Điều 41 Bộ luật Lao động 2019) và khôi phục vị trí công việc.
• Doanh nghiệp phải đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động trong thời gian mang thai, và việc chấm dứt hợp đồng trái luật không ảnh hưởng đến quyền hưởng chế độ này.

Để bảo vệ quyền lợi, người lao động cần khiếu nại kịp thời theo quy trình sau, đảm bảo thu thập chứng cứ như hợp đồng lao động, quyết định nghỉ việc và giấy xác nhận mang thai.

Bước 1: Khiếu nại nội bộ đến người sử dụng lao động

Gửi văn bản khiếu nại bằng văn bản (qua email hoặc thư tay có xác nhận) đến ban lãnh đạo doanh nghiệp trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định nghỉ việc, yêu cầu hủy quyết định và khôi phục công việc. Theo Điều 188 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp phải xem xét và trả lời trong 5 ngày làm việc. Nếu có công đoàn cơ sở, phối hợp với công đoàn để hỗ trợ đàm phán, vì công đoàn có quyền bảo vệ quyền lợi tập thể.

Bước 2: Khiếu nại đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Nếu khiếu nại nội bộ không được giải quyết, nộp đơn khiếu nại đến Thanh tra lao động cấp quận/huyện hoặc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh/thành phố trong vòng 30 ngày (theo Luật Khiếu nại 2011, sửa đổi bổ sung 2020). Hồ sơ cần chuẩn bị:

Xem thêm: Dạ em chào các anh chị, năm hai nghìn không hai mươi bốn em có lên mạng đặt mua một con dấu giả về để đóng vào tờ giấy nộp cho cơ quan, sau đó em ném vào cốp xe để đó đến nay thì không nhớ. Ngày hai mươi hai tháng một năm hai nghìn không hai mươi sáu em có nhờ một người ở cơ quan sửa xe thì phát hiện ra và bị người bên phòng nhân sự tố cáo em. Em không có buôn bán hay sử dụng con dấu đó cho mục đích khác ạ, vậy cho em hỏi trường hợp của em có đi tù không ạ.

• Đơn khiếu nại (theo mẫu tại cơ quan).
• Bản sao hợp đồng lao động và quyết định nghỉ việc.
• Giấy xác nhận mang thai từ cơ sở y tế.
• Chứng cứ khác như biên bản họp tái cơ cấu (nếu có).

Thanh tra lao động sẽ hòa giải, và nếu phát hiện vi phạm, có thể xử phạt doanh nghiệp từ 5.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

Bước 3: Khởi kiện tại tòa án lao động

Nếu hòa giải thất bại, khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi doanh nghiệp đóng trụ sở trong vòng 1 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm (Điều 190 Bộ luật Lao động 2019). Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của quyết định sa thải và có thể buộc doanh nghiệp bồi thường thiệt hại, bao gồm tiền lương trong thời gian không làm việc và chi phí pháp lý. Người lao động thường được miễn hoặc không phải nộp tạm ứng án phí khi khởi kiện tranh chấp lao động cá nhân theo quy định của pháp luật tố tụng.

Việc tuân thủ các quy định trên giúp bảo vệ quyền lợi lao động nữ mang thai, tránh thiệt hại kinh tế và đảm bảo sức khỏe mẹ và bé. Đồng thời, doanh nghiệp tránh được các chế tài hành chính và trách nhiệm dân sự. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.