Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Hành vi giữ căn cước công dân của công ty có vi phạm pháp luật không?
Việc người sử dụng lao động (công ty) giữ bản chính căn cước công dân (CCCD) của người lao động, dù với lý do "chống gian lận" hay bất kỳ mục đích nào khác, là hành vi vi phạm pháp luật. Theo quy định tại Điều 18 Bộ luật Lao động 2019 (số 45/2019/QH14), người sử dụng lao động không được thực hiện các hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, bao gồm việc giữ bản chính giấy tờ tùy thân như CCCD khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động.
Lý do "chống gian lận" không được pháp luật công nhận là cơ sở hợp pháp để giữ giấy tờ này, vì nó có thể dẫn đến việc hạn chế quyền tự do cá nhân và quyền sở hữu tài sản của người lao động.
Ngoài ra, Luật Căn cước 2023 (số 26/2023/QH15) nghiêm cấm mọi hành vi giữ thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước của công dân, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (không áp dụng trong quan hệ lao động). Hành vi này không chỉ vi phạm quyền riêng tư mà còn có thể bị coi là lạm dụng quyền lực từ phía người sử dụng lao động, ảnh hưởng đến quyền lợi cơ bản của người lao động như di chuyển, giao dịch dân sự hoặc tiếp cận dịch vụ công.
Mức xử phạt đối với hành vi vi phạm
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, hành vi cố tình giữ CCCD của người lao động sẽ bị xử phạt hành chính.
Cụ thể, mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động là từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm. Ngoài phạt tiền, công ty có thể bị buộc phải chấm dứt hành vi vi phạm ngay lập tức và bồi thường thiệt hại nếu gây ra hậu quả cho người lao động.
Người lao động có quyền yêu cầu công ty trả lại ngay lập tức bản chính CCCD mà không cần lý do. Nếu công ty từ chối, bạn có thể thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi:
Bước 1: Yêu cầu bằng văn bản
Gửi văn bản yêu cầu chính thức (qua email hoặc thư tay có xác nhận) đến bộ phận nhân sự hoặc lãnh đạo công ty, nêu rõ hành vi vi phạm và trích dẫn các quy định pháp luật liên quan như Bộ luật Lao động 2019 và Luật Căn cước 2023. Giữ bản sao văn bản để làm chứng cứ, và đặt thời hạn trả lại trong vòng 3-5 ngày làm việc.
Bước 2: Khiếu nại đến cơ quan quản lý lao động
Nếu không được giải quyết, liên hệ Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội địa phương nơi công ty hoạt động để khiếu nại. Chuẩn bị hồ sơ bao gồm:
- Bản sao hợp đồng lao động.
- Văn bản yêu cầu trả CCCD đã gửi công ty.
- Bằng chứng về việc bị giữ giấy tờ (ảnh chụp, biên bản nếu có).
Cơ quan này sẽ kiểm tra và xử lý vi phạm theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Bước 3: Khởi kiện nếu cần thiết
Trong trường hợp thiệt hại nghiêm trọng (như mất cơ hội việc làm hoặc quyền lợi khác), bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu buộc công ty trả lại CCCD và bồi thường. Thời hiệu khởi kiện là 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm theo Bộ luật Dân sự 2015.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, tránh các rủi ro pháp lý và duy trì môi trường làm việc công bằng. Đồng thời, người sử dụng lao động cần nhận thức rõ để tránh bị xử phạt, góp phần xây dựng quan hệ lao động lành mạnh. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận